Afkomutengd veiðigjöld

Kolbeinn Óttarsson Proppé, þingmaður Vinstri grænna sem situr í atvinnuveganefnd, segir að hann vilji að útgerðir landsins greiði sem hæst gjald til ríkissjóðs fyrir afnot af sameiginlegri auðlind þjóðarinnar.

Auglýsing

Meiri­hluti atvinnu­vega­nefndar Alþingis lagði í síð­ustu viku fram frum­varp um end­ur­út­reikn­ing veiði­gjalda.

Þrí­þættur til­gangur

Til­gangur frum­varps­ins er þrí­þætt­ur:

  • Í fyrsta lagi er frum­varpið lagt fram vegna þess að núver­andi lög renna út 31. ágúst og ef ekk­ert er að gert verða engin veiði­gjöld inn­heimt síð­ustu fjóra mán­uði árs­ins.

  • Í öðru lagi felur frum­varpið i sér þá breyt­ingu að í stað þess að afkomu­tengd veiði­gjöld mið­ist við afkomu sjáv­ar­út­vegs­ins þremur árum aftur í tím­ann þá verði þau miðuð við afkom­una árið á und­an. 

  • Í þriðja lagi felur frum­varpið í sér að tekin verður upp skýr­ari afkomu­teng­ing, og afslættir fyrir litlar og með­al­stórar útgerð­ir. Hún byggir á nið­ur­stöðu veiði­gjalds­nefndar á grund­velli nýrrar úttektar á rekstri sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja, en það er nefnd sér­fræð­inga sem var skipuð árið 2012 og er ætlað að hafa við­var­andi könnun á afkomu sjáv­ar­út­vegs.

Nýjar upp­lýs­ingar lagðar til grund­vallar

Þegar sér­stök veiði­gjöld voru lögð á af vinstri­st­jórn­inni árið 2012 var hugs­unin að þau yrðu afkomu­tengd. Um þessa afkomu­teng­ingu veiði­gjalda hefur verið góð sam­staða.

Auglýsing
Frumvarpið sem nú hefur verið lagt fram byggir á nýjum úttektum og rann­sókn­um. Þar er veiga­mest úttekt á rekstri sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja sem Þor­gerður Katrín Gunn­ars­dótt­ir, þáver­andi sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra, og Páll Magn­ús­son, þáver­andi for­maður atvinnu­veg­ar­nefnd­ar, settu af stað í fyrra. Nið­ur­staða hennar var kynnt í mars á þessu ári og sýnir að tekjur í sjáv­ar­út­vegi hafi dreg­ist veru­lega sam­an. Það rímar við skýrslu Íslenska sjáv­ar­kla­s­ans frá í fyrra. Hagur veiða og vinnslu, sem Hag­stofan gefur út, sem sýnir einnig verri stöðu sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja.

Sam­dráttur í sjáv­ar­út­vegi hefur verið umtals­verður und­an­farin ár og sjálf­stæðum atvinnu­rek­endum hefur fækkað í grein­inni. Á tólf árum, frá 2006, hefur þeim fækkað um 60%, sem er áhyggju­efni og merki um aukna sam­þjöppun í grein­inni. Á örfáum árum hefur gengi krón­unnar styrkst um tugi pró­senta sem aftur hefur áhrif á afkomu sjáv­ar­út­vegs­ins. Og þetta er mik­il­vægt atriði sem gleym­ist oft í umræð­unni. Versn­andi afkoma í sjáv­ar­út­vegi kemur verst niður á minni sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækjum og þess vegna er lögð sér­stök áhersla á það í frum­varp­inu að koma til móts við þau með sér­stökum afslátt­um.

Inn­heimt veiði­gjöld árs­ins 2017 voru 8,4 millj­arðar króna. Frum­varp um end­ur­út­reikn­ing gerir ráð fyrir því að inn­heimt veiði­gjöld árs­ins 2018 verði 8,6 millj­arðar króna, en að teknu til­liti til sér­staks afsláttar fyrir minni sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tæki verða þau 8,3 millj­arðar króna.Mynd 1: Innheimt veiðigjöld 2005-2018. Myndin sýnir annars vegar veiðigjöld á verðlagi hvers árs og hins vegar á föstu verðlagi miðað við maí 2018. Tölurnar fyrir 2018 miðast við frumvarp meirihluta atvinnuveganefndar um endurútreikning veiðigjalda.

Frum­varpið nú þýðir 1,7 millj­arði króna lægri veiði­gjöld en gert var ráð fyrir í fjár­laga­frum­varp­inu sem sam­þykkt var fyrir sex mán­uð­um, en 1,3 millj­örðum hærri en gert er ráð fyrir í fjár­mála­á­ætlun sem kom fram í apr­íl.

Afkomu­tengd veiði­gjöld mið­ist við nýj­ustu upp­lýs­ingar

Veiði­gjöld hafa fram til þessa verið byggð á afkomu sjáv­ar­út­vegs­ins tvö til þrjú ár aftur í tím­ann. Frá árinu 2012 hefur það verið mark­miðið að færa þessa útreikn­inga nær raun­tíma enda er óheppi­legt að miða afkomu­tengd veiði­gjöld við afkomu nokkur ár aftur í tím­ann.

Sam­staða hefur ríkt um það í stjórn­mál­unum að mik­il­vægt sé að breyta þessu og færa útreikn­ing­inn eins nálægt raun­tíma og hægt er. Með frum­varp­inu er það lagt til. Slík breyt­ing mun þó alltaf og óhjá­kvæmi­lega fela í sér breyt­ingu á inn­heimtri upp­hæð. Þau sem vilja raun­tíma­út­reikn­ing, en enga lækk­un, verða því að svara því til hvort þau vilji bíða með kerf­is­breyt­ing­arnar þar til þannig árar að þær skili hækkun en ekki lækk­un. Og þá hvenær þau telja að af því verði. Það væri heið­ar­legt.

Fyrir mér eru mark­miðin skýr, þegar að sjáv­ar­út­vegi kem­ur. Ég vil sjálf­bæra umgengni um auð­lind­ina, sjálf­bæran rekst­ur, að sjáv­ar­út­vegur geti gegnt mik­il­vægu hlut­verki í atvinnu­lífi í byggðum lands­ins, að hann geti haldið áfram að þró­ast í átt til umhverf­is­vænni veiða og vinnslu með auknum fjár­fest­ingum og verið þannig hluti af aðgerðum okkar til kolefn­is­jöfn­un­ar. Á sama tíma vil ég sem hæst gjald til rík­is­sjóðs fyrir afnot af sam­eig­in­legri auð­lind þjóð­ar­inn­ar. Um þetta á umræðan að snúast, að mínu vitu; hvaða fyr­ir­komu­lag er best til að tryggja allt þetta.

Höf­undur er þing­maður Vinstri grænna og einn flutn­ings­manna frum­varps um breyt­ingar á veiði­gjöld­um.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kristrún Frostadóttir tilkynnti um formannsframboð sitt í Iðnó í dag.
Kristrún í formannsframboð: „Samfylkingin þarf að ná virkari tengingu við venjulegt fólk“
Kristrún Frostadóttir ætlar sér að verða næsti formaður Samfylkingarinnar. Hún ætlar að leggja áherslu á kjarnamál jafnaðarmanna, jákvæða pólitík, meiri samkennd og minni einstaklingshyggju. „Ég veit að það er hægt að stjórna landinu betur.“
Kjarninn 19. ágúst 2022
Í könnuninni var spurt hvaða verkalýðsleiðtoga fólk treysti helst til að leiða ASÍ. Auk þessara fjögurra var nafn Kristjáns Þórðar Snæbjarnarsonar á listanum.
Reykvíkingar, háskólamenntaðir og kjósendur Vinstri grænna báru mest traust til Drífu
Drífa Snædal naut mests trausts kjósenda allra flokka nema Sósíalistaflokks Íslands til þess að leiða Alþýðusamband áfram næstu tvö árin, samkvæmt niðurstöðum nýlegrar könnunar sem Gallup var falið að framkvæma.
Kjarninn 19. ágúst 2022
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið - Húðtóna heyrnartól frá Kardashian
Kjarninn 19. ágúst 2022
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Nýr íslenskur „banki“
Kjarninn 19. ágúst 2022
Sjúklingar þurfa ekki að eiga snjallsíma til að nýta sér þjónustu Uber Health.
Uber haslar sér völl í heilbrigðisþjónustu
Ástralskir læknar geta nú bókað akstur fyrir sjúklinga sína á læknastofur og sjúkrahús hjá farveitunni Uber. Margir hafa lýst yfir efasemdum um að fyrirtækinu sé treystandi fyrir heilbrigðisupplýsingum fólks.
Kjarninn 19. ágúst 2022
Björk um Katrínu Jakobsdóttur: „Hún hefur ekki gert neitt fyrir umhverfið“
Þekktasta tónlistarkona Íslandssögunnar segir að forsætisráðherra hafi gert sig fokreiða árið 2019 með því að draga sig út úr því að lýsa yfir neyðarástandi í loftslagsmálum með henni og Gretu Thunberg.
Kjarninn 19. ágúst 2022
Þorsteinn Víglundsson
Vinnumarkaður í úlfakreppu
Kjarninn 19. ágúst 2022
Kristrún Frostadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar.
Kristrún boðar til fundar– Telur að Samfylkingin geti náð aftur vopnum sínum
Kristrún Frostadóttir mun tilkynna um framboð sitt til formann Samfylkingarinnar á fundi í dag. Þar ætlar hún að segja frá því hvernig hún telur að endurvekja megi „von og trú fólks á að það sé hægt að breyta og reka samfélagið okkar betur.“
Kjarninn 19. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar