Afkomutengd veiðigjöld

Kolbeinn Óttarsson Proppé, þingmaður Vinstri grænna sem situr í atvinnuveganefnd, segir að hann vilji að útgerðir landsins greiði sem hæst gjald til ríkissjóðs fyrir afnot af sameiginlegri auðlind þjóðarinnar.

Auglýsing

Meiri­hluti atvinnu­vega­nefndar Alþingis lagði í síð­ustu viku fram frum­varp um end­ur­út­reikn­ing veiði­gjalda.

Þrí­þættur til­gangur

Til­gangur frum­varps­ins er þrí­þætt­ur:

  • Í fyrsta lagi er frum­varpið lagt fram vegna þess að núver­andi lög renna út 31. ágúst og ef ekk­ert er að gert verða engin veiði­gjöld inn­heimt síð­ustu fjóra mán­uði árs­ins.

  • Í öðru lagi felur frum­varpið i sér þá breyt­ingu að í stað þess að afkomu­tengd veiði­gjöld mið­ist við afkomu sjáv­ar­út­vegs­ins þremur árum aftur í tím­ann þá verði þau miðuð við afkom­una árið á und­an. 

  • Í þriðja lagi felur frum­varpið í sér að tekin verður upp skýr­ari afkomu­teng­ing, og afslættir fyrir litlar og með­al­stórar útgerð­ir. Hún byggir á nið­ur­stöðu veiði­gjalds­nefndar á grund­velli nýrrar úttektar á rekstri sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja, en það er nefnd sér­fræð­inga sem var skipuð árið 2012 og er ætlað að hafa við­var­andi könnun á afkomu sjáv­ar­út­vegs.

Nýjar upp­lýs­ingar lagðar til grund­vallar

Þegar sér­stök veiði­gjöld voru lögð á af vinstri­st­jórn­inni árið 2012 var hugs­unin að þau yrðu afkomu­tengd. Um þessa afkomu­teng­ingu veiði­gjalda hefur verið góð sam­staða.

Auglýsing
Frumvarpið sem nú hefur verið lagt fram byggir á nýjum úttektum og rann­sókn­um. Þar er veiga­mest úttekt á rekstri sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja sem Þor­gerður Katrín Gunn­ars­dótt­ir, þáver­andi sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra, og Páll Magn­ús­son, þáver­andi for­maður atvinnu­veg­ar­nefnd­ar, settu af stað í fyrra. Nið­ur­staða hennar var kynnt í mars á þessu ári og sýnir að tekjur í sjáv­ar­út­vegi hafi dreg­ist veru­lega sam­an. Það rímar við skýrslu Íslenska sjáv­ar­kla­s­ans frá í fyrra. Hagur veiða og vinnslu, sem Hag­stofan gefur út, sem sýnir einnig verri stöðu sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja.

Sam­dráttur í sjáv­ar­út­vegi hefur verið umtals­verður und­an­farin ár og sjálf­stæðum atvinnu­rek­endum hefur fækkað í grein­inni. Á tólf árum, frá 2006, hefur þeim fækkað um 60%, sem er áhyggju­efni og merki um aukna sam­þjöppun í grein­inni. Á örfáum árum hefur gengi krón­unnar styrkst um tugi pró­senta sem aftur hefur áhrif á afkomu sjáv­ar­út­vegs­ins. Og þetta er mik­il­vægt atriði sem gleym­ist oft í umræð­unni. Versn­andi afkoma í sjáv­ar­út­vegi kemur verst niður á minni sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækjum og þess vegna er lögð sér­stök áhersla á það í frum­varp­inu að koma til móts við þau með sér­stökum afslátt­um.

Inn­heimt veiði­gjöld árs­ins 2017 voru 8,4 millj­arðar króna. Frum­varp um end­ur­út­reikn­ing gerir ráð fyrir því að inn­heimt veiði­gjöld árs­ins 2018 verði 8,6 millj­arðar króna, en að teknu til­liti til sér­staks afsláttar fyrir minni sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tæki verða þau 8,3 millj­arðar króna.Mynd 1: Innheimt veiðigjöld 2005-2018. Myndin sýnir annars vegar veiðigjöld á verðlagi hvers árs og hins vegar á föstu verðlagi miðað við maí 2018. Tölurnar fyrir 2018 miðast við frumvarp meirihluta atvinnuveganefndar um endurútreikning veiðigjalda.

Frum­varpið nú þýðir 1,7 millj­arði króna lægri veiði­gjöld en gert var ráð fyrir í fjár­laga­frum­varp­inu sem sam­þykkt var fyrir sex mán­uð­um, en 1,3 millj­örðum hærri en gert er ráð fyrir í fjár­mála­á­ætlun sem kom fram í apr­íl.

Afkomu­tengd veiði­gjöld mið­ist við nýj­ustu upp­lýs­ingar

Veiði­gjöld hafa fram til þessa verið byggð á afkomu sjáv­ar­út­vegs­ins tvö til þrjú ár aftur í tím­ann. Frá árinu 2012 hefur það verið mark­miðið að færa þessa útreikn­inga nær raun­tíma enda er óheppi­legt að miða afkomu­tengd veiði­gjöld við afkomu nokkur ár aftur í tím­ann.

Sam­staða hefur ríkt um það í stjórn­mál­unum að mik­il­vægt sé að breyta þessu og færa útreikn­ing­inn eins nálægt raun­tíma og hægt er. Með frum­varp­inu er það lagt til. Slík breyt­ing mun þó alltaf og óhjá­kvæmi­lega fela í sér breyt­ingu á inn­heimtri upp­hæð. Þau sem vilja raun­tíma­út­reikn­ing, en enga lækk­un, verða því að svara því til hvort þau vilji bíða með kerf­is­breyt­ing­arnar þar til þannig árar að þær skili hækkun en ekki lækk­un. Og þá hvenær þau telja að af því verði. Það væri heið­ar­legt.

Fyrir mér eru mark­miðin skýr, þegar að sjáv­ar­út­vegi kem­ur. Ég vil sjálf­bæra umgengni um auð­lind­ina, sjálf­bæran rekst­ur, að sjáv­ar­út­vegur geti gegnt mik­il­vægu hlut­verki í atvinnu­lífi í byggðum lands­ins, að hann geti haldið áfram að þró­ast í átt til umhverf­is­vænni veiða og vinnslu með auknum fjár­fest­ingum og verið þannig hluti af aðgerðum okkar til kolefn­is­jöfn­un­ar. Á sama tíma vil ég sem hæst gjald til rík­is­sjóðs fyrir afnot af sam­eig­in­legri auð­lind þjóð­ar­inn­ar. Um þetta á umræðan að snúast, að mínu vitu; hvaða fyr­ir­komu­lag er best til að tryggja allt þetta.

Höf­undur er þing­maður Vinstri grænna og einn flutn­ings­manna frum­varps um breyt­ingar á veiði­gjöld­um.

Eigið fé Síldarvinnslunnar 42 milljarðar króna
Hagnaður Síldarvinnslunnar jókst í fyrra frá árinu á undan, um 21 prósent. Hagnaðurinn var 4,1 milljarður króna.
Kjarninn 21. júlí 2019
Bókasafn framtíðarinnar
Hundrað handrit eftir hundrað af þekkustu rithöfundum samtímans verða geymd í Bókasafni framtíðarinnar í hundrað ár.
Kjarninn 21. júlí 2019
Umdeild græn skírteini skila 850 milljónum í hagnað á ári
Upprunaábyrgð raforku, eða svokölluð græn skírteini, hefur verið hampað sem ein af lykilstoðunum í baráttunni við loftslagsbreytingar og lastað sem aflátsbréf í loftslagsmálum.
Kjarninn 21. júlí 2019
Hundruð milljarða til að verjast sjónum
Vegna hækkandi sjávarborðs þurfa Danir að eyða milljörðum til að koma í veg fyrir að sjórinn leggi undir sig stórt landsvæði.
Kjarninn 21. júlí 2019
Kristbjörn Árnason
Peningaelítan á í heiftugri baráttu um völdin á fjármálakerfinu
Kjarninn 20. júlí 2019
Rafbílasala heldur áfram að aukast
Hreinir rafmagnsbílar, tengiltvinnbílar og hybrid bílar voru 22 prósent af heildar fólksbílasölu fyrstu sex mánuði ársins. Ríkisstjórnin hefur sett sér það markmið að árið 2030 verði 100.000 skráðir rafbílar og önnur vistvæn ökutæki hér á landi.
Kjarninn 20. júlí 2019
Össur kaupir fyrirtæki í Detroit
Markaðsvirði Össurnar hefur aukist mikið að undanförnu en félagið er skráð á markað í Kaupmannahöfn.
Kjarninn 20. júlí 2019
Klikkið
Klikkið
Klikkið - Að vera aðstandandi veiks foreldris
Kjarninn 20. júlí 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar