Um kurteisi

Guðmundur Andri Thorsson, þingmaður Samfylkingarinnar, skrifar um samband Íslands og Danmerkur, kurteisi og ummæli Piu Kjærsgaard.

Auglýsing

„Aldrei hefur nokkur maður í nokk­urru landi haft nokk­urt gagn af nokk­urri danskri bók," mun Þor­leif­ur Repp hafa sagt, en hann mun hafa verið mestur Dana­hat­ari hér­lendur á sínum tíma. Hann var sér­sinna og þetta er ekki rifjað upp hér til að taka undir þessi orð heldur til að minna á hitt: Danir og Íslend­ingar eiga sam­eig­in­legar minn­ingar sem ná langt aftur og sam­band þjóð­anna var ekki á jafn­rétt­is­grund­velli. Herra­þjóð sem oft var vel­mein­andi að reyna að hjálpa þessu guðsvol­aða fólki þar sem allar fram­fara­til­raunir fuku á haf út eða voru nag­aðar upp til agna af kindum – og fátækt fólk sem vildi standa á eigin fótum og finna sínar leiðir við að lifa af í harð­býlu landi; og tókst það um síð­ir. Sumt er við­kvæmt í þessum minn­ingum – á báða bóga – og þarf oft lítið til að ýfa upp sár­indi, eins og ég skynj­aði stundum í gamla daga þegar ég vann sem „rengør­ingsassistent“  á dönsku elli­heim­ili og sumt gamla fólkið vildi gera upp sakir við mig vegna sam­bands­slit­anna 1944. Ég brosti bara afsak­andi og svo gáfu þau mér bolsíu og ég hélt áfram að skúra.

En það skiptir máli hvernig við högum sam­skiptum þess­ara gömlu sam­bands­þjóða. Undir brosum og blíðu bragði búa heitar til­finn­ing­ar. Íslensk van­meta­kennd bein­ist jafnan að Dönum og stundum er eins og sumir Danir hafi litið á Ísland sem sjálft krúnu­djá­snið sem þeir misstu; barnið sem fór að heiman án þess að kveðja. Maður blygð­að­ist sín þegar útrás­ar­gosar fóru að kaupa upp allt á Strik­inu - út á krít - og kenna Dönum hvernig þeir ættu að búa til pitsur og gefa út dag­blöð – með fyr­ir­sjá­an­legum kon­ung­legum gjald­þrot­um. Og manni sárn­aði þegar danskt afgreiðslu­fólk klippti íslensk greiðslu­kort í Hrun­inu.

Þegar við nú höldum þessa full­veld­is­há­tíð, með alls konar atburðum og upp­á­komum víða um land, þá er það auð­vitað óheppi­legt að fest­ast svona í því að tala um hana Piu; full­trúa þeirra sem við skildum við, þess sem lagt var að baki. En þetta er við­kvæmt sam­band. Þeg­ar Pi­a talar um okkur sem varð­gæslu­menn hins nor­ræna anda – eða hvað það nú var – þá hljómar það öðru­vísi en ef bara ein­hver Preben eða Karen hefði sagt það – miklu ískyggi­legra. Allt sem Pi­a ­segir fær merk­ingu af fyrri orðum hennar og gerð­um. Hún fór yfir strikið og þar eru hún; kemst ekk­ert til baka þrátt fyrir veg­tyll­ur; bara veg­tyll­urn­ar  sem fær­ast. Úr hennar munni fær allt „nor­rænt“ aðra merk­ingu en það myndi hafa hjá mann­eskju sem ekki hefði spúð svona miklu eitri yfir fólk fyrir það eitt að  vera „ekki nor­rænt“. Þannig er það bara; þetta er mann­eskja sem kom­ist hefur þangað sem hún situr með því að ögra og sundra og særa, reyna á mörk hins ásætt­an­lega mál­flutn­ings, færa þau út; og segja það sem ekki má en margt fólk hugsar á sínum verri stund­um. Þau sem skipu­lögðu þetta allt saman gerðu það í góðri trú en gleymdu því eða átt­uðu sig ekki á því hver þessi ­mann­eskja er og fyrir hvað hún stend­ur. Van­mátu póli­tík­ina í þessu – sem öðru.

Auglýsing


Við­brögð hennar við hóf­sömum mót­mælum voru athygl­is­verð: Hún (af öllum mann­eskj­um) fór að veita til­sögn í kurt­eisi. Hún tal­aði um að þing­menn sem létu í ljós hug sinn hegð­uðu sér eins og óupp­dregin börn. Þannig upp­lifir Stórdan­inn enn þá okkur Íslend­inga: börn sem ann­að­hvort eru hlýðin og búið að ala vel upp – eða illa upp alin. Und­ir­text­inn er þessi: það er eng­inn full­orð­inn lengur að passa þessi frum­nor­ræn­u villi­börn ... 

Pia Kjærs­gaar­d hefur málað skratt­ann á vegg­inn árum saman í tali sínu um inn­flytj­end­ur, og ekki dregið af sér, síst af öllu hagað mál­flutn­ingi sínum af kurt­eisi. Með orðum sínum hefur hún átt ríkan þátt í því að skapa and­rúms­loft þar sem í lagi er talið að veit­ast að fólki úti á götu fyrir yfir­bragð og útlit, ekki síst konum með slæð­ur. Þegar við minn­umst þess að hafa losnað undan yfir­ráðum Dana – að mestu – þá er hún ekki heppi­legur full­trúi sinnar ágætu þjóð­ar. Það má alveg láta Dani vita af því. Já eig­in­lega er það bara sjálf­sögð kurt­eisi. 

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn hefur ekki áhyggjur af því að almenningur sé orðin ónæmur eða hættur að hlusta þegar almannavarnastig er sett á.
„Almannavarnir lýsa ekki yfir almannavarnarstigi af léttuð“
Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn telur að almenningur taki yfirlýsingu neyðarástands vegna COVID-19 ekki af meiri léttúð, þrátt fyrir að neyðarástandi hafi verið lýst yfir fjórum sinnum á síðustu tveimur árum.
Kjarninn 19. janúar 2022
Engin starfsemi hefur verið í kísilverksmiðjunni í Helguvík í rúmlega fjögur ár.
Bæjarstjórnin skorar á Arion banka að hætta við áform um endurræsingu kísilversins
Bæjarstjórn Reykjanesbæjar skorar á Arion banka að falla frá áformum um endurræsingu kísilversins í Helguvík og hefja viðræður við sveitarfélagið um aðrar og grænni leiðir.
Kjarninn 19. janúar 2022
Willum Þór Þórsson heilbrigðisráðherra.
Hraðpróf í tengslum við smitgát úr sögunni og fólk í einangrun má fara í stutta göngutúra
Heilbrigðisráðherra hefur staðfest reglugerð þess efnis að þeir sem eru í smitgát þurfi ekki lengur að fara í hraðpróf, heldur einungis að fara gætilega. Einnig er rýmkað fyrir útiveru þeirra sem eru í einangrun.
Kjarninn 19. janúar 2022
Tómas A. Tómasson þingmaður Flokks fólksins.
„Það er ósanngjarnt að reka fólk heim þegar það getur unnið“
Þingmaður Flokks fólksins gerði málefni eldri borgara að umtalsefni á þinginu í dag.
Kjarninn 19. janúar 2022
Bólusetning með bóluefni Pfizer er hafin í Nepal.
Meira en milljarður skammta loks afhentur í gegnum COVAX
Markmið COVAX-samstarfsins náðust ekki á síðasta ári. Þó er komið að þeim áfanga að milljarður skammta hefur verið afhentur í gegnum samstarfið. Mun betur má ef duga skal.
Kjarninn 19. janúar 2022
Launafólk í verri stöðu en fyrir ári síðan
Þrátt fyrir mikinn hagvöxt í fyrra hefur fjárhagsstaða og andleg heilsa launafólks versnað töluvert á milli ára, samkvæmt nýrri skoðanakönnun frá Vörðu. Tæpur helmingur innflytjenda segist nú eiga erfitt með að ná endum saman.
Kjarninn 19. janúar 2022
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Vísar gagnrýni um samráðsleysi til föðurhúsanna
Sóttvarnalæknir vísar á bug gagnrýni um að hann hafi aðeins samráð við sjálfan sig. Hann á ekki von á því að leggja fram nýtt minnisblað þar til gildandi samkomutakmarkanir renna út. Til greina kemur að stytta einangrun smitaðra.
Kjarninn 19. janúar 2022
Fyrrverandi bæjarstjóri í Hafnarfirði ráðin sem aðstoðarmaður ráðherra
Guðmundur Ingi Guðbrandsson, félagsmála- og vinnumarkaðsráðherra og varaformaður Vinstri grænna, hefur ráðið tvo aðstoðarmenn. Annar var einu sinni bæjarstjóri og síðar framkvæmdastjóri ASÍ um árabil.
Kjarninn 19. janúar 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar