Örgeðja Trump róaður vegna Sýrlands

Gunnar Hólmsteinn Ársælsson skrifar um ákvörðun Bandaríkjaforseta um að draga alla hermenn frá Sýrlandi.

Auglýsing

Ber er hver að baki, nema sér bróður eigi, segir í frægum forn­sögum okkar Íslend­inga, en þessi orð má kannski heim­færa á síð­ustu aðgerðir Don­ald Trump í Sýr­landi. Hann ákvað fyrir skömmu, að því er virð­ist upp á sitt eins­dæmi, að draga alla banda­ríska her­menn frá Sýr­landi, þar sem þeir og fleiri hafa verið að glíma við hryðju­verka­sam­tök­in IS­IS, eða það sem dag­lega er kallað „hið svo­kall­aða íslamska ríki."

Aðgerð­ir Trump hafa mætt mik­illi and­stöðu og þær raddir sem segja að Trump sé hvað verstur við sína ­banda­menn hafa verið háværar frá því að hann tók við emb­ætti fyrir tæpum tveimur árum síð­ar. En „vitr­ingar" inn­an­ Repúblíkana­flokks­ins tóku sig til og ræddu málið við Trump, með­ öld­ung­ar­deild­ar­þing­mann­inn Lindsa­y Gra­ham í broddi fylk­ing­ar. Gra­ham tókst að sann­færa Trump um að fara sér að engu óðs­lega í mál­inu. Svo virð­ist sem það hafi borið árang­ur. Enda er það svo að maður kippir ekki svona her­liði til baka einn, tveir og þrír.

Kúrdar gegn ISIS

Samt sem áður er talið að þessi ákvörð­un Trump komi sér sér­lega illa við Kúr­da, sem ára­tugum saman hafa verið í bar­áttu fyrir eigin ríki í norð­ur­hluta Íraks og Tyrk­landi. Kúrdar hafa verið dyggir stuðn­ings­menn þeirra sveita sem hafa verið að berj­ast gegn IS­IS und­an­farin miss­eri. Og virð­ist vera sem bar­átta þeirra hafi skilað árangri.

Auglýsing

En þeir hafa einnig háð grimmi­lega bar­áttu við NATO-landið Tyrk­land ára­tugum sam­an, þar sem tugir þús­unda hafa fall­ið. Eins og svo margt annað í þessum heims­hluta er þetta allt saman mjög flókið og marg­þætt. Kúrdar eru alls um 28 millj­ónir tals­ins og dreifast yfir nokkur ríki í Mið-Aust­ur­lönd­um.

Banda­ríkin hafa í gegnum tíð­ina hegðað sér eins og heimslöggan og tekið það hlut­verk að sér. En atburðir og þessi ákvörð­un Trump minnir nokkuð á aðra álíka ákvörðun (og atburða­r­ás) sem átti sér í raun stað á sama svæði fyrir um 30 árum síðan og sýnir í raun hvernig maður á ekki að fara með vini sína eða banda­menn.

Bus­h eldri lúskraði á Saddam

Þá var ann­ar repúblikan­i ­for­seti, en sá var ­Ge­or­ge Bus­h eldri, sem lést nýver­ið. Þegar hér komið er við sögu er hann búinn að lúskra á ein­ræð­is­herra Íraks, Saddam Hussein, sem ráð­ist hafði inni í smá­rík­ið Kuwait, vegna deilna ríkj­anna um olíu­. Bus­h safn­aði saman alþjóð­legu her­liði og gerð­i út­af við Íraks­her Hussein á aðeins nokkrum vik­um. En ekki var farið til­ Bagda­d og Saddam Hussein hélt því völd­um.

Hins­veg­ar hvatt­i Bus­h ­með yfir­lýs­ingum í fjöl­miðlum og flug­miðum ýmsa hópa ­sjíta í S-Írak og Kúrda í N-Írak til þess að rísa upp gegn Saddam. Túlk­uðu and­stæð­ing­ar Sadd­ams orð Bus­h ­sem stuðn­ing við þá. Þegar á hólm­inn var komið reynd­ist sá stuðn­ingur lít­ill sem eng­inn og her­menn Sadd­ams ­gengu ber­serks­gang i land­inu gegn ­Sjít­u­m og Kúr­dum, sem voru ein­fald­lega stungnir í bakið af Banda­ríkja­mönn­um. (Hér ber að taka fram að Saddam Hussein var súnníti, en súnní og ­sjí­a er tvær meg­in­greinar Islam. Súnnítar voru minni­hluti í Írak á þessum tíma, en ráð­andi afl í land­inu og hafð­i Saddam Hussein haft völd frá árinu 1979.)

Grimmd­ar­verk með vit­neskju Banda­ríkj­anna

Sam­kvæmt umfjöll­un Was­hington Post frá 2003 er talið að allt að 100.000 manns hafi fall­ið/verið myrtir í þessum atburðum frá mars 1991 og næstu mán­uði. Mörg grimmd­ar­verk frá mars til sept­em­ber árið 1991 voru framin með vit­neskju banda­rískra her­manna, sem höfðu skip­anir um að skipta sér ekki af. Saddam tók því reiði sína, gremju og í raun ósigur gegn alþjóða­hern­um, út á and­stæð­ingum sínum og fékk í raun „frí­spil" við það. Flótta­manna­bylgja skap­að­ist svo á sama tíma í Írak.

Saddam hélt því völdum en næstu árin ein­kennd­ust af alþjóð­lega við­skipta­banni og flug­banni (no-fly-zo­nes) yfir Írak. Þetta ástand hélst í raun þar til son­ur ­Ge­or­ge Bus­h eldri, ­Ge­or­ge Bus­h yngri, réð­ist svo aftur inn í Írak árið 2003. Og af þeim atburðum erum við að súpa seyðið með marg­vís­legum hætti í dag.

Brölt Trump ­styrkir Pútín

Það er því ekki furðu­legt að Kúrdar ótt­ist um sinn hag í Sýr­landi og á þeim svæðum þar sem þeir hafa verið að hjálpa Banda­ríkja­mönnum að berj­ast gegn IS­IS, þeg­ar Trump ­tístir allt í einu að hann ætli að draga alla banda­ríska her­menn frá Sýr­landi.

Ekki bara að það geti komið illa fyrir Kúr­da, heldur telja frétta­skýrendur einnig að þetta muni ein­ungis efla og styrkja stöðu Rússa í Sýr­landi og efli því mögu­lega stöð­u Pútíns Rúss­lands­for­seta enn frek­ar.

Rúss­ar, ásamt Írön­um, eru helstu stuðn­ings­menn ein­ræð­is­herr­ans Bas­har al Assad, for­seta Sýr­lands, en í því borg­ara­stríði sem geisað hefur í land­inu frá árinu 2011 hafa um 500.000 manns látið lífið og um 12 millj­ónir manna eru á flótta, bæði innan og utan lands­ins. Um að ræða mesta flótta­manna­vanda í heim­inum frá lokum seinna stríðs árið 1945.

ISIS ­mest áber­andi á Sína­ískaga

Hryðju­verka­sam­tökin Hið íslamska ríki, náðu sínu hámarki árið 2014, þegar sam­tökin höfðu um helm­ing Sýr­lands á valdi sínu og góðan hluta af Írak. Síðan hefur hallað undan fæti, en að und­an­förnu hefur hvað mest borið á sam­tök­unum í Egypta­landi, á Sína­í-skag­an­um. Í lok des­em­ber voru þrír víetnamskir ferða­menn myrtir í árás við hina forn­frægu pýramída í G­iza, skammt frá höf­uð­borg­inn­i Kairó, en í kjöl­farið myrtu egyp­skar örygg­is­sveitir um 40 hryðju­verka­menn. Árásir sem þessar koma mjög illa niður á ferða­manna­iðn­að­i Eg­ypta­lands, sem er mik­il­væg­asta atvinnu­grein lands­ins.

Spurn­ingin er nú hvort ákvörð­un Trump muni enn frekar auka á óstöð­ug­leik­ann í Mið-Aust­ur­löndum og hvort þeir ­banda­rísku her­menn (sem eru ekki nema um 2-3000, að vísu margir sér­sveit­ar­menn) séu ákveð­inn „stuð­púði" sem að stuðli að frekara ójafn­vægi, sé hann ekki á svæð­inu. Það mun fram­tíðin leiða í ljós. 

Höf­undur er M.A. í stjórn­mála­fræði.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Ráðherra metur næstu skref með lögmönnum
Mennta- og menningarmálaráðherra fer nú yfir úrskurð kærunefndar jafnréttismála með lögmönnum. Hún segir að ekki hafi skipt máli að Páll Magnússon væri framsóknarmaður.
Kjarninn 5. júní 2020
Komufarþegar munu þurfa að greiða sjálfir fyrir sýnatöku frá 1. júlí.
Komufarþegar greiða 15 þúsund fyrir sýnatöku
Sýnataka á landmærum Íslands verður gjaldfrjáls fyrstu tvær vikurnar en frá 1. júlí munu komufarþegar þurfa að greiða 15 þúsund krónur fyrir rannsóknina.
Kjarninn 5. júní 2020
Óvenjulegur sjómannadagur framundan
Vegna COVID-19 faraldursins verður sjómannadagurinn í ár ólíkur því sem Íslendingar eiga að venjast. Þó verður lágmarksdagskrá víða um land með heiðrunum aldinna sjómanna, minningarathöfnum og veittar verða viðurkenningar fyrir björgunarafrek.
Kjarninn 5. júní 2020
Jane Goodall fór á þrítugsaldri inn í skóga Tansaníu og dvaldi þar lengi í hópi simpansa. Rannsóknir hennar gjörbreyttu þekkingu manna á öðrum dýrategundum.
Mannkynið er „búið að vera“ ef það skiptir ekki um kúrs í kjölfar COVID
„Við erum komin að tímamótum í sambandi okkar við náttúruna,“ segir Jane Goodall sem barist hefur verið náttúruvernd í sex áratugi. Hún segir að nú hafi opnast lítill gluggi til að gera róttækar breytingar svo koma megi í veg fyrir frekari hörmungar.
Kjarninn 5. júní 2020
Lilja D. Alfreðsdóttir og Björn Leví Gunnarsson
„Það eru nákvæmlega svona mál sem halda aftur af Íslandi“
Þingmaður Pírata gagnrýnir ákvarðanir mennta- og menningarmálaráðherra. „Svona mál leiða til lélegri niðurstaðna í öllu sem gerist í framhaldinu af því að hæfasta fólkið er ekki að taka ákvarðanirnar.“
Kjarninn 5. júní 2020
Skiljum ekkert eftir
Skiljum ekkert eftir
Skiljum ekkert eftir – Eldhúsið
Kjarninn 5. júní 2020
Fjármála- og efnahagsráðuneytinu var gert að láta umbeðna tölvupósta af hendi.
Taldi tölvupósta ráðuneytis hafa komið í veg fyrir að hann fengi norræna ritstjórastöðu
Úrskurðarnefnd um upplýsingamál gerði fjármálaráðuneytinu að afhenda tölvupósta um einstakling sem sóttist eftir því að verða ritstjóri norræns fræðatímarits. Sá hinn sami taldi póstana hafa spillt fyrir sér, en ráðuneytið segir að svo sé ekki.
Kjarninn 5. júní 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir.
Ráðherra segir að pakkaferðafrumvarp hennar hafi ekki meirihluta á þingi
Frumvarp Þórdísar Kolbrúnar Reykfjörð Gylfadóttur um að heimila ferðaskrifstofum að borga neytendum í inneignarnótum í stað peninga mun ekki verða afgreitt á Alþingi. Hluti stjórnarþingmanna styður það ekki.
Kjarninn 4. júní 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar