Leiðrétting Eflingar færir borgina að markaðslaunum

Stefán Ólafsson, prófessor við Háskóla Íslands og sérfræðingur hjá Eflingu, svarar því sem hann kallar gönuhlaup Samtaka atvinnulífsins og ritstjóra markaðskálfs Fréttablaðsins.

Auglýsing

Sam­tök atvinnu­lífs­ins (SA) stilltu upp mjög vill­andi mynd af kröfum Efl­ingar gagn­vart Reykja­vík­ur­borg í Frétta­blað­inu í vik­unn­i. 

Þar fór saman skökk talna­með­ferð og mikið heimsend­araus um hættu á höfr­unga­hlaupi og eyði­legg­ingu Lífs­kjara­samn­ings­ins.

Ástæða er til að leið­rétta þetta gönu­hlaup SA-­manna og rit­stjóra mark­aðskálfs Frétta­blaðs­ins.

Meg­in­inn­tak leið­rétt­ing­ar­innar sem Efl­ing hefur lagt til við Reykja­vík­ur­borg felst í því að end­ur­skoða starfs­mat fyrir algeng lág­launa­störf hjá Reykja­vík­ur­borg, sem einkum er sinnt af kon­um. 

Þetta myndi lyfta þeim í launa­töfl­unni sem eru á lægstu launum með sér­stakri taxta­hækkun á bil­inu 20 til 50 þús­und.

Mest fá þeir sem eru á lægstu launum og síðan fjarar leið­rétt­ingin út við 450 þús. kr. á mán­uð­i. 

Auglýsing
Það er því ekki um að ræða neina stig­mögnun upp launa­stig­ann, hvorki vegna höfr­unga­hlaups né neinna ann­arra íþrótta­greina.

Áfram er virkur stíg­andi í launa­töfl­unni, en bara ekki alveg jafn mik­ill og nú er. Þannig er það einmitt sem á að leið­rétta þá sem neðst í launa­stigum eru.

En hvers vegna er ástæða til að leið­rétta þennan hóp sér­stak­lega?

Í fyrsta lagi vegna þess að það er mjög erfitt að ná endum saman á þessum lægstu laun­um, einkum í Reykja­vík þar sem hús­næð­is­verð er lang­hæst á land­inu öllu. 

Í öðru lagi er ástæðan sú að grunn­laun fyrir sam­bæri­leg störf eru heldur hærri á almennum mark­aði en hjá Reykja­vík­ur­borg. Auk þess er meira um auka­tekjur á almennum mark­aði í formi bónusa, álags­greiðslna og yfir­vinnu.

Sam­an­burður á borg og almennum mark­aði

Mun­inn á grunn­launum í völdum störfum hjá borg­inni og á almennum mark­aði má sjá á töfl­unni hér að neðan (t.d. í dálki 3).Tafla 1.

Töl­urnar eru í grunn­inn frá Hag­stof­unni fyrir almenna mark­að­inn en fyrir Reykja­vík­ur­borg koma þær úr starfs­mati og launa­töflu borg­ar­innar (Heim­ild: Ragnar Óla­son, sér­fræð­ingur hjá Efl­ing­u).

Töl­urnar eru settar fram eins og þær verða eftir að hækk­anir Lífs­kjara-­samn­ings­ins eru að fullu komnar fram. Ekki er gert ráð fyrir sér­stökum hækk­unum des­em­ber- og orlofs­upp­bóta.

Eins og sjá má í dálki 3 eru grunn­laun í þessum störfum á bil­inu 27 til 80 þús­und krónum hærri á almennum mark­aði. Þannig er það nú og verður áfram eftir að hækk­anir Lífs­kjara­samn­ings­ins koma til – að öðru óbreyttu.

Með leið­rétt­ing­unni fara lægri störfin hjá borg­inni aðeins framúr grunn­launum sam­bæri­legra starfa á almennum mark­aði (7 til 18 þús. kr. á mán.), en það er til að bæta fyrir meiri mögu­leika á auka­tekjum á almennum mark­aði vegna bónusa, álags­greiðslna og vakta- og yfir­vinnu (sjá dálk 4). 

Vel þekkt er að starfs­fólk sveit­ar­fé­laga hefur í mörgum til­fellum mjög tak­mark­aðan aðgang að slíkum auka­tekjum og er það skýr­ing þess að það mælist jafnan með lægstu heild­ar­tekjur allra á íslenskum vinnu­mark­aði.

Þetta er því bæði þörf og mál­efna­leg leið­rétt­ing sem Efl­ing fer fram á fyrir lág­launa­fólkið hjá borg­inni.

Er hætt á höfr­unga­hlaupi?

Þar sem leið­rétt­ingin er bundin við afmarkað launa­bil og stig­lækk­andi að auki á ekki að vera hætta á smitun launa­hækk­un­ar­innar upp launa­stig­ann. 

Hins vegar er ástæða til þess að leið­rétt­ingin nái einnig til með­lima Sam­eykis sem eru í sam­bæri­legum störfum hjá borg­inni á sam­bæri­legum kjör­um.

Það fólk á sömu­leiðis rétt á að fá jöfnun gagn­vart mark­aðs­laun­um.

Í þess­ari leið­rétt­ingu felst hins vegar ekk­ert for­dæmi fyrir aðra launa­hærri hópa.

Þessu til við­bótar má hins vegar benda á að ríkið hefur þegar samið við nokkra hópa háskóla­mennt­aðs starfs­fólks með hækk­unum í hæstu töxtum sem eru tals­vert umfram hækk­anir Lífs­kjara­samn­ings­ins (sjá hér). 

SA-­menn og van­stillti skrif­ar­inn á Frétta­blað­inu hafa ekki gert athuga­semdir við þetta, enda virð­ast þeir hafa meiri samúð með hálauna­fólki en þeim sem verst standa.

Hefur borgin efni á þess­ari leið­rétt­ingu?

Reykja­vík­ur­borg afgreiddi fjár­hags­á­ætlun sína fyrir árið 2020 með 2,5 millj­arða afgangi.

Ef leið­rétt­ingin kæmi að fullu til fram­kvæmda á þessu ári myndi hún kosta um 1,2 millj­arða fyrir Efl­ing­ar­fé­laga og svipað fyrir Sam­eyk­is-­fólk. 

Heild­ar­kostn­aður yrði innan rekst­ara­af­gangs­ins og ekki þarf því að koma til hækk­unar skatta eða gjalda vegna þessa.

Þá gerir borgin ráð fyrir mun meiri afgangi á seinni árum samn­ings­tím­ans, sem einmitt er ástæða til að láta skila sér að hluta til lág­launa­fólks­ins hjá borg­inni – ekki síst ef borg­ar­yf­ir­völd eru hlynnt jafn­að­ar­stefnu.

Þetta er því auð­velt fyrir borg­ina að fram­kvæma og mun hjálpa til við lausn á langvar­andi mönn­un­ar­vanda á leik­skólum og víðar hjá borg­inni.

Höf­undur er pró­fessor við HÍ og sér­fræð­ingur í hluta­starfi hjá Efl­ing­u-­stétt­ar­fé­lagi.



Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sýn krefur Jón Ásgeir og Ingibjörgu, 365 miðla og Torg um meira en milljarð
Kaup Sýnar á 365 hafa dregið dilk á eftir sér. Deilur eru nú komin inn á borð dómstóla.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Sýn tapaði 1,7 milljörðum í fyrra
Rekstrarafkoma Sýnar versnaði mikið milli ára. Niðurfærsla á viðskiptavild litaði afkomu ársins í fyrra.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Samherji er grunaður um að hafa greitt mútur fyrir aðgang að ódýrari kvóta í Namibíu.
Skattrannsóknarstjóri fékk gögn um Samherja fyrir Kveiksþáttinn
Yfirvöld í Namibíu höfðu sent skattrannsóknarstjóra gögn um Samherja áður en viðskiptahættir fyrirtækisins í Namibíu voru opinberaðir í fjölmiðlum. Embættið fundaði með háttsettum aðilum í fjármála- og efnahagsráðuneytinu 18. nóvember 2019.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Bjarni Benediktsson er fjármála- og efnahagsráðherra.
Þurfa að afhenda minnisblöð skattayfirvalda um Samherja
Fjármála- og efnagagsráðuneytið mátti ekki synja fréttamanni um aðgang að gögnum sem það fékk frá skattayfirvöldum vegna rannsóknar á Samherjamálinu.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Þórður Snær Júlíusson
Það sem sjávarútvegurinn þarf að gera til að byggja upp traust
Kjarninn 26. febrúar 2020
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Yfir helmingur landsmanna styður verkfallsaðgerðir Eflingar
Í nýrri könnun Maskínu kemur fram að 59 prósent Íslendinga segjast styðja Eflingu í yfirstandandi launadeilu við Reykjavíkurborg og 56 prósent eru hlynnt verkfallsaðgerðum.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Yfir fimm þúsund hryssur notaðar í blóðmerahald á síðasta ári
Hægt er að vinna hormón úr blóði hryssa á ákveðnu tímabili meðgöngu og vinna úr því frjósemislyf. Hestahald þar sem framkvæmd er blóðtaka úr hrossum til framleiðslu afurða var stundað á vegum 95 aðila árið 2019.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Samkeppniseftirlitið samþykkir kaup Nordic Visitor á Terra Nova
Samkeppniseftirlitið hefur samþykkt kaup Nordic Visitor á ferðaskrifstofunni Terra Nova Sól. Kaupverðið er trúnaðarmál.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar