EPA

Fyrir einu ári síðan: Umdeild Pia Kjærs­gaard sækir Ísland heim

Mikið fjaðrafok var í íslensku samfélagi fyrir einu ári síðan þegar fyrr­ver­andi for­maður Danska þjóð­ar­flokks­ins og for­seti danska þings­ins heimsótti Ísland til þess að flytja ræðu á hátíð­ar­fundi Alþingis sem hald­inn var á Þing­völlum til að minn­ast 100 ára afmælis full­veld­is­ins.

Pia Kjærs­gaard, fyrr­ver­andi for­maður Danska þjóð­ar­flokks­ins og nú for­seti danska þings­ins, heimsótti Ísland í boði Steingríms J. Sigfússonar til að flytja ræðu á hátíð­ar­fundi Alþingis sem hald­inn er á Þing­völlum til að minn­ast 100 ára afmælis full­veld­is­ins.

Ekki er ofsögum sagt að heimsóknin hafi valdið miklum usla en mikil gagnrýnisalda reið yfir samfélagið í kjölfar fréttanna. 

Pia Kjærs­gaard er einn stofn­enda Danska þjóð­ar­flokks­ins og leiddi flokk­inn á árunum 1995 til 2012. Hún er einn þekkt­asti stjórn­mála­maður í Dan­mörku og hefur talað hart gegn fjöl­menn­ingu og inn­flytj­endum og íslam sér­stak­lega.

Auglýsing

Árið 2001 skrif­aði Kjærs­gaard í frétta­bréf flokk­ins að múslimar væru lygar­ar, svindl­arar og svik­ar­ar. Hún var kærð fyrir þessi ummæli en ekki ákærð af yfir­völd­um. Ári síðar var hún sektuð fyrir að hóta konu með pipar­úða, sem að auki var brot gegn dönskum vopna­lög­um. Kjærs­gaard sagði sér til varnar að hún hafi upp­lifað sér ógnað og tal­aði í kjöl­farið fyrir breyt­ingu á lög­un­um, svo eitt­hvað af afrekum hennar séu nefnd. Þá hefur hún beitt sér fyrir því að lokað sé fyrir útsend­ingar arab­ískra sjón­varps­stöðva í Dan­mörku, þar sem þær flyttu hat­ursá­róður og vildi að öllum inn­flytj­endum sem gerst hefðu brot­legir við dönsk lög yrði vísað úr landi.

„Með öllum hætti við­eig­andi“

Helgi Bern­ód­us­son skrif­stofu­stjóri Alþingis sagði í sam­tali við Kjarn­ann fyrir ári síðan, aðspurður um hvernig það hefði komið til að Kjærs­gaard væri fengin til þess að vera hátíð­ar­ræðu­maður á fund­inum, að það væri ein­fald­lega skýrt með sam­bands­laga­samn­ingnum milli Íslands og Dan­merkur sem und­ir­rit­aður var 18. júlí fyrir 100 árum síð­an. Ákveðið hefði verið að Kjærs­gaard, sem for­seti danska þings­ins, kæmi hingað til lands af þessu til­efni fyrir hönd danska þjóð­þings­ins.

„Það er með öllum hætti við­eig­andi að for­seti danska þings­ins sé hérna af þessu til­efni. Síðan er áformað að drottn­ingin komi hingað 1. des­em­ber,“ sagði Helgi en frum­varpið til sam­bands­lag­anna sem und­ir­ritað var 18. júlí 1918 tók gildi þann 1. des­em­ber sama ár.

Mis­jafn­lega tekið

Ýmsir tjáðu sig um komu Piu og ræðu­höld hennar á hátíð­ar­fund­in­um.

Viðar Þor­steins­son fram­kvæmda­stjóri Efl­ingar sendi Stein­grími J. Sig­fús­syni for­seta Alþingis tölvu­póst þar sem hann kom á fram­færi mót­mælum og óskaði eftir upp­lýs­ingum um hvernig ákvörð­unin um val Kjærs­gaard hefði farið fram.

Þór­unn Ólafs­dótt­ir, sem starfað hefur mikið með flótta­mönn­um, bæði hér á landi og erlendis og var auk þess hand­hafi mann­rétt­inda­verð­launa Reykja­vík­ur, tjáði sig einnig um málið á sam­fé­lags­miðlum en á Twitt­er-síðu sinni sagði Þór­unn að með því að gera hana að hátíð­ar­ræðu­manni væri verið að normalísera óásætt­an­leg við­horf og hegð­un.

Egill Helga­son sjón­varps­maður fjallaði um Piu og hátíð­ar­fund­inn á blogg­síðu sinni þar sem hann sagði hana varpa skugga á hátíð­ina og vera stjórn­mála­mann af því tagi sem Íslendingar vildu helst sjá sem minnst af.

Grímur Atla­son fyrr­ver­andi sveit­ar­stjóri og eig­in­maður Helgu Völu Helga­dóttur þing­manns Samfylkingarinnar sagði það nið­ur­lægj­andi að velja Kjærs­gaard sem hátíð­ar­ræðu­mann, hún stæði fyrir allt það sem hann fyr­ir­líti mest í þessum heimi.

Jón Kalman Stef­áns­son rit­höf­undur sagði ákvörðun Stein­gríms J. Sig­fús­sonar for­seta Alþing­is, að hafa boðið Piu Kjærs­gaard að ávarpa hátíð­ar­fund Alþing­is, klaufa­lega og ætti hann að biðj­ast afsök­un­ar, segja af sér og leyfa öðrum að taka við.

Guð­­mundur Andri Thors­son, rit­höf­undur og þing­maður Sam­fylk­ing­ar­inn­ar, skrif­aði einnig gagn­rýn­inn pistil vegna komu Kjærs­gaard til lands­ins sem bar tit­il­inn „Um kurt­eisi“ og birt­ist fyrst á Kjarn­­an­um. Dönsk þýð­ing pistils­ins birt­ist svo í Information, ásamt skýr­ingu á orð­inu „Stórdan­i“ sem á að lýsa hroka­­fullu við­­móti Dana í garð Íslend­inga.

Kjær­s­gaard sagði í kjöl­farið skrif Guð­­mundar Andra lykta af hræsni, móð­­ur­­sýki og „ís­­lenskri minn­i­mátt­­ar­­kennd.“ Guð­­mundur svar­aði gagn­rýn­inni og sagði hana byggj­­ast á sýn Stórdan­ans á Íslend­inga.

Auglýsing

Gekk út af fundinum

Á fundinum fjallaði Kjærsgaard meðal annars um tengsl Íslands og Danmerkur. Hún sagðist finna fyrir sérstakri gleði að feta í fótspor dönsku sendinefndarinnar, sem undirritaði samkomulagið um sambandslög ríkjanna tveggja, en sendinefndin gerði sér ferð á Þingvelli þegar hún var á landinu. Hún lofaði íslenska náttúru og sagði að Danir hafi litið til Íslands sem það land sem varðveitti upphaflegu sjálfsmynd norræna manna. Hún sagði jafnframt að litið hefði verið á Ísland sem vöggu norrænar menningar.

Helga Vala Helgadóttir yfirgefur hátíðarfundinn.
Skjáskot/RÚV

Athygli vakti þegar Helga Vala Helgadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, gekk út af hátíðarfundinum þegar Kjærsgaard steig á svið til að halda ræðu sína. Píratar sögðust fyrir fundinn ekki geta veitt Kjærsgard lögmæti með nærveru sinni og kusu því að sniðganga fundinn. Þingmenn Viðreisnar, Samfylkingarinnar og tveir þingmenn Vinstri grænna, Þau Andrés Ingi Jónsson og Rósa Björk Brynjólfsdóttir, klæddust límmiðum sem á stóð „Nej til racism,“ eða „Nei við kynþáttahatri.“

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar