Telja rök fyrir því að sæstrengur sé ákjósanlegur fyrir Ísland

Ráðgjafafyrirtækið Copenhagen Economics telur að lagning sæstrengs geti tryggt orkuöryggi og verðmætasköpun til framtíðar á Íslandi. Ef orkuverð hérlendis yrði hækkað upp að alþjóðlegum viðmiðum gæti árlegur ávinningur verið allt að 60 milljarðar.

Helge Sigurd Næss-Schmidt, eigandi Copenhagen Economics, og Martin Bo Westh Hansen, yfirhagfræðingur fyrirtækisins, fluttu framsögu á fundinum í morgun.
Helge Sigurd Næss-Schmidt, eigandi Copenhagen Economics, og Martin Bo Westh Hansen, yfirhagfræðingur fyrirtækisins, fluttu framsögu á fundinum í morgun.
Auglýsing

Danska ráð­gjafa­fyr­ir­tæki Copen­hagen Economics, telur að færa megi fyrir því fjöl­mörg rök að sæstreng­ur, til dæmis til Bret­lands, gæti verið ákjós­an­legur fjár­fest­ing­ar­kostur fyrir Ísland, bæði til að tryggja orku­ör­yggi og til verð­mæta­sköp­un­ar. Þá telur fyr­ir­tækið að þjóð­hags­legur ávinn­ingur þess að færa með­al­verð á orku, sem hafi verið allt of lágt, að alþjóð­legum við­miðum gæti numið um 13,6 til 59,2 millj­örðum króna á ári. Það myndi þá þýða að orku­verð til heim­ila og fyr­ir­tækja myndi líka hækka. Þetta kemur fram í skýrslu sem það hefur unnið að beiðni Lands­virkj­unar og var kynnt á morg­un­verð­ar­fundi fyr­ir­tæk­is­ins í morg­un.

Þar segir enn fremur að sæstrengur sé lang­tíma­val­kostur því ákvarð­anir um málið eigi sér langan aðdrag­anda og þá sé lagn­ing slíks strengs tíma­frek. „Á meðan er mik­il­vægt að mögu­legar breyt­ingar og umbætur á stefnu taki mið af streng sem lang­tíma­kosti, þ.e.a.s. að landið verði ekki fest í umgjörð sem reyn­ist óhag­kvæm ef til þess kemur að streng­ur­inn verði lagð­ur.“ Gæta þurfi að því að ákvarð­anir sem teknar séu í dag hindri ekki mögu­leik­ann á lagn­ingu sæstrengs síð­ar.

Tvær meg­in­á­skor­anir

Í skýrslu Copen­hagen Economics kemur fram að íslenskur orku­mark­aður standi frammi fyrir tveimur meg­in­á­skor­un­um. Ann­ars vegar þurfi hann að tryggja orku fyrir heim­ili og fyr­ir­tæki og hins vegar hvernig auka megi arð­semi á sölu orku til stórnot­enda.

Auglýsing

Í skýrsl­unni segir að hækk­andi orku­verð á mark­aði til stórnot­enda og aukin eft­ir­spurn eftir orku leið itil þess að almenni mark­að­ur­inn sé kom­inn í aukna sam­keppni við sölu til stórnot­enda. Fram­leið­endur kunni að sjá meiri hag í því að selja til stórnot­enda ef verðið þar hækkar áfram. Skýrslu­höf­undar telja að þessi staða gæti leitt til vanda­mála þar sem gengið hefur á umframorku sem inn­byggð hefur verið í raf­orku­kerf­ið. Þá var fellt niður ákvæði um að Lands­virkjun bæri að tryggja raf­orku og afhend­ingu hennar þegar raf­orku­lögum var breytt árið 2003 til sam­ræmis við Evr­óputil­skip­an­ir. Þegar hafi nokkur íslensk orku­fyr­ir­tæki gefið því undir fót­inn að draga úr þjón­ustu við heim­ili og fyr­ir­tæki til að auka sölu til orku­freks iðn­að­ar. Í sam­an­tekt sem fygldi skýrsl­unni seg­ir: Mögu­legar skerð­ingar séu áhyggju­efni fyrir heim­ili og smærri fyr­ir­tæki sem gætu þurft að horfa til kostn­að­ar­samra og meng­andi varaleiða á borð við fram­leiðslu raf­magns með dísil­raf­stöðv­um.

Telja að úrbætur þurfi á fimm sviðum

Skýrslu­höf­undar telja að tekjur íslenskra orku­fyr­ir­tækja af sölu til stórnot­enda hafi sögu­lega verið of lágar og „um­tals­vert undir alþjóð­legum við­mið­um, jafn­vel þótt litlum tekjum afi verið safnað saman með nýt­ing­ar­skött­u­m.“ Þeir telja enn fremur að auknar tekjur með hærra raf­orku­verði verði íslensku sam­fé­lagi til mik­illa hags­bóta, jafn­vel þótt það fæli í sér hærra verð til heim­ila. Þjóð­hags­legur ávinn­ingur gæti numið um 13,6 til 59,2 millj­örðum króna á ári hverju ef með­al­verð yrði fært að alþjóð­legum við­mið­um.

Sam­tals segir í skýrsl­unni að úrbætur þurfi að eiga sér stað á fimm svið­um:

  • Tryggja þarf orku til heim­ila og smárra og með­al­stórra fyr­ir­tækja.
  • Finna þarf leiðir til að tryggja Íslandi sann­gjarnt afgjald fyrir orku­fram­leiðslu.
  • Sam­þætta þarf mark­mið í orku- og umhverf­is­mál­um.
  • Hug­leiða mætti val­kosti um breyt­ingu á skipu­lagi orku­mark­að­ar, sér­stak­lega vegna orku­sölu til heim­ila.
  • Ekki á að slá hug­myndir um lagn­ingu sæstrengs út af borð­inu.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sólveig Anna Jónsdóttir
Nokkur orð um stöðuna
Kjarninn 27. september 2020
Halldór Benjamín var gestur í Silfrinu í dag.
Segir algjöran skort hafa verið á samtali
Halldór Benjamín Þorbergsson sagði í Silfrinu í morgun að verkalýðshreyfingin hefði hafnað því að eiga í samtali um útfærsluatriði Lífskjarasamnings. Kosning fyrirtækja innan SA um afstöðu til uppsagnar kjarasamninga hefst á morgun.
Kjarninn 27. september 2020
Tuttugu ný smit innanlands – fjölgar á sjúkrahúsi
Fjórir einstaklingar liggja nú á sjúkrahúsi vegna COVID-19 og fjölgar um tvo milli daga. Einn sjúklingur er á gjörgæslu.
Kjarninn 27. september 2020
Framundan er stór krísa en við höfum val
„Okkar lærdómur af heimsfaraldrinum er sá að við höfum gengið of hart fram gagnvart náttúrunni og það er ekki víst að leiðin sem við vorum á sé sú besta,“ segir Stefán Gíslason, umhverfisstjórnunarfræðingur.
Kjarninn 27. september 2020
James Albert Bond er hér til vinstri ásamt Daniel Craig sem hefur farið með hlutverk njósnarans James Bond síðustu ár.
Bond, James Bond
Margir kannast við eina frægustu persónu hvíta tjaldsins, James Bond njósnara hennar hátignar. Sem ætíð sleppur lifandi, þótt stundum standi tæpt. Færri vita að til var breskur njósnari með sama nafni, sá starfaði fyrir Breta í Póllandi.
Kjarninn 27. september 2020
Ísak Már Jóhannesson
Má bjóða þér skógarelda með kaffinu?
Kjarninn 26. september 2020
Sæunn Kjartansdóttir
Tímaskekkja
Kjarninn 26. september 2020
Vilhjálmur Árnason gagnrýndi nýtt frumvarp um fæðingarorlof í aðsendri grein í Morgunblaðinu í morgun.
Telur ný heildarlög um fæðingarorlof skerða frelsi fjölskyldna
Í aðsendri grein í Morgunblaðinu segir Vilhjálmur Árnason, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, að nýtt frumvarp um fæðingarorlof feli í sér skerðingu á frelsi fjölskyldna. Sonja Ýr Þorbergsdóttir, formaður BSRB, segir frumvarpið auka jafnrétti.
Kjarninn 26. september 2020
Meira úr sama flokkiInnlent
None