Telja rök fyrir því að sæstrengur sé ákjósanlegur fyrir Ísland

Ráðgjafafyrirtækið Copenhagen Economics telur að lagning sæstrengs geti tryggt orkuöryggi og verðmætasköpun til framtíðar á Íslandi. Ef orkuverð hérlendis yrði hækkað upp að alþjóðlegum viðmiðum gæti árlegur ávinningur verið allt að 60 milljarðar.

Helge Sigurd Næss-Schmidt, eigandi Copenhagen Economics, og Martin Bo Westh Hansen, yfirhagfræðingur fyrirtækisins, fluttu framsögu á fundinum í morgun.
Helge Sigurd Næss-Schmidt, eigandi Copenhagen Economics, og Martin Bo Westh Hansen, yfirhagfræðingur fyrirtækisins, fluttu framsögu á fundinum í morgun.
Auglýsing

Danska ráð­gjafa­fyr­ir­tæki Copen­hagen Economics, telur að færa megi fyrir því fjöl­mörg rök að sæstreng­ur, til dæmis til Bret­lands, gæti verið ákjós­an­legur fjár­fest­ing­ar­kostur fyrir Ísland, bæði til að tryggja orku­ör­yggi og til verð­mæta­sköp­un­ar. Þá telur fyr­ir­tækið að þjóð­hags­legur ávinn­ingur þess að færa með­al­verð á orku, sem hafi verið allt of lágt, að alþjóð­legum við­miðum gæti numið um 13,6 til 59,2 millj­örðum króna á ári. Það myndi þá þýða að orku­verð til heim­ila og fyr­ir­tækja myndi líka hækka. Þetta kemur fram í skýrslu sem það hefur unnið að beiðni Lands­virkj­unar og var kynnt á morg­un­verð­ar­fundi fyr­ir­tæk­is­ins í morg­un.

Þar segir enn fremur að sæstrengur sé lang­tíma­val­kostur því ákvarð­anir um málið eigi sér langan aðdrag­anda og þá sé lagn­ing slíks strengs tíma­frek. „Á meðan er mik­il­vægt að mögu­legar breyt­ingar og umbætur á stefnu taki mið af streng sem lang­tíma­kosti, þ.e.a.s. að landið verði ekki fest í umgjörð sem reyn­ist óhag­kvæm ef til þess kemur að streng­ur­inn verði lagð­ur.“ Gæta þurfi að því að ákvarð­anir sem teknar séu í dag hindri ekki mögu­leik­ann á lagn­ingu sæstrengs síð­ar.

Tvær meg­in­á­skor­anir

Í skýrslu Copen­hagen Economics kemur fram að íslenskur orku­mark­aður standi frammi fyrir tveimur meg­in­á­skor­un­um. Ann­ars vegar þurfi hann að tryggja orku fyrir heim­ili og fyr­ir­tæki og hins vegar hvernig auka megi arð­semi á sölu orku til stórnot­enda.

Auglýsing

Í skýrsl­unni segir að hækk­andi orku­verð á mark­aði til stórnot­enda og aukin eft­ir­spurn eftir orku leið itil þess að almenni mark­að­ur­inn sé kom­inn í aukna sam­keppni við sölu til stórnot­enda. Fram­leið­endur kunni að sjá meiri hag í því að selja til stórnot­enda ef verðið þar hækkar áfram. Skýrslu­höf­undar telja að þessi staða gæti leitt til vanda­mála þar sem gengið hefur á umframorku sem inn­byggð hefur verið í raf­orku­kerf­ið. Þá var fellt niður ákvæði um að Lands­virkjun bæri að tryggja raf­orku og afhend­ingu hennar þegar raf­orku­lögum var breytt árið 2003 til sam­ræmis við Evr­óputil­skip­an­ir. Þegar hafi nokkur íslensk orku­fyr­ir­tæki gefið því undir fót­inn að draga úr þjón­ustu við heim­ili og fyr­ir­tæki til að auka sölu til orku­freks iðn­að­ar. Í sam­an­tekt sem fygldi skýrsl­unni seg­ir: Mögu­legar skerð­ingar séu áhyggju­efni fyrir heim­ili og smærri fyr­ir­tæki sem gætu þurft að horfa til kostn­að­ar­samra og meng­andi varaleiða á borð við fram­leiðslu raf­magns með dísil­raf­stöðv­um.

Telja að úrbætur þurfi á fimm sviðum

Skýrslu­höf­undar telja að tekjur íslenskra orku­fyr­ir­tækja af sölu til stórnot­enda hafi sögu­lega verið of lágar og „um­tals­vert undir alþjóð­legum við­mið­um, jafn­vel þótt litlum tekjum afi verið safnað saman með nýt­ing­ar­skött­u­m.“ Þeir telja enn fremur að auknar tekjur með hærra raf­orku­verði verði íslensku sam­fé­lagi til mik­illa hags­bóta, jafn­vel þótt það fæli í sér hærra verð til heim­ila. Þjóð­hags­legur ávinn­ingur gæti numið um 13,6 til 59,2 millj­örðum króna á ári hverju ef með­al­verð yrði fært að alþjóð­legum við­mið­um.

Sam­tals segir í skýrsl­unni að úrbætur þurfi að eiga sér stað á fimm svið­um:

  • Tryggja þarf orku til heim­ila og smárra og með­al­stórra fyr­ir­tækja.
  • Finna þarf leiðir til að tryggja Íslandi sann­gjarnt afgjald fyrir orku­fram­leiðslu.
  • Sam­þætta þarf mark­mið í orku- og umhverf­is­mál­um.
  • Hug­leiða mætti val­kosti um breyt­ingu á skipu­lagi orku­mark­að­ar, sér­stak­lega vegna orku­sölu til heim­ila.
  • Ekki á að slá hug­myndir um lagn­ingu sæstrengs út af borð­inu.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Seðlabankinn greip tólf sinnum inn í gjaldeyrismarkaðinn í fyrra
Gjaldeyrisvaraforði Seðlabanka Íslands var orðinn 822 milljarðar króna í lok árs 2019. Alls lækkaði gengi krónunnar um 3,1 prósent og Seðlabankinn greip nokkrum sinnum inn í til að stilla af kúrs hennar í fyrra.
Kjarninn 19. janúar 2020
Ævintýri Harrys og Meghan: Valdi prinsessuna fram yfir konungsríkið
Þau voru dýrkuð og dáð. Hundelt og áreitt. Loks fengu þau nóg. Margt í sögu Harrys Bretaprins og Meghan Markle rímar við stef úr Grimms-ævintýrum. En þetta er ekki leikur heldur lífið, sagði prinsinn er hann óttaðist um líf konu sinnar.
Kjarninn 19. janúar 2020
Ertu örugglega danskur ríkisborgari?
Hann er sjötugur arkitekt, hefur frá barnsaldri búið í Danmörku, aldrei komist í kast við lögin og ætíð átt danskt vegabréf. Nú á hann á hættu að verða vísað frá Danmörku.
Kjarninn 19. janúar 2020
Hvenær við borðum hefur áhrif á heilsufar okkar
Hlutfall einstaklinga sem glíma við offitu í Bandaríkjunum hefur farið úr 15 í 40 prósent á rúmum 40 árum. Að vaka og borða þegar fólk ætti frekar að sofa gæti haft meiri áhrif á þyngd en það að borða óhollan mat á matmálstíma.
Kjarninn 18. janúar 2020
Misbrestasamur meistari
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Meistarann og Margarítu sem sýnt er í Þjóðleikhúsinu.
Kjarninn 18. janúar 2020
Ástþór Ólafsson
Að huga að gildunum
Kjarninn 18. janúar 2020
Af vetrarfundi Sósíalistaflokks Íslands sem fór fram í Dósaverksmiðjunni í Borgartúni í dag.
Sósíalistaflokkurinn samþykkir að undirbúa framboð til Alþingis
Baráttan um atkvæðin á vinstrivængnum verður harðari í næstu kosningum, eftir að Sósíalistaflokkur Íslands ákvað að hefja undirbúning að framboði. Flokkurinn hefur einu sinni boðið fram áður og náði þá inn fulltrúa í borgarstjórn.
Kjarninn 18. janúar 2020
Jóhannes Hraunfjörð Karlsson
Dreyfus-málið: 1899–2019
Kjarninn 18. janúar 2020
Meira úr sama flokkiInnlent
None