Telja rök fyrir því að sæstrengur sé ákjósanlegur fyrir Ísland

Ráðgjafafyrirtækið Copenhagen Economics telur að lagning sæstrengs geti tryggt orkuöryggi og verðmætasköpun til framtíðar á Íslandi. Ef orkuverð hérlendis yrði hækkað upp að alþjóðlegum viðmiðum gæti árlegur ávinningur verið allt að 60 milljarðar.

Helge Sigurd Næss-Schmidt, eigandi Copenhagen Economics, og Martin Bo Westh Hansen, yfirhagfræðingur fyrirtækisins, fluttu framsögu á fundinum í morgun.
Helge Sigurd Næss-Schmidt, eigandi Copenhagen Economics, og Martin Bo Westh Hansen, yfirhagfræðingur fyrirtækisins, fluttu framsögu á fundinum í morgun.
Auglýsing

Danska ráð­gjafa­fyr­ir­tæki Copen­hagen Economics, telur að færa megi fyrir því fjöl­mörg rök að sæstreng­ur, til dæmis til Bret­lands, gæti verið ákjós­an­legur fjár­fest­ing­ar­kostur fyrir Ísland, bæði til að tryggja orku­ör­yggi og til verð­mæta­sköp­un­ar. Þá telur fyr­ir­tækið að þjóð­hags­legur ávinn­ingur þess að færa með­al­verð á orku, sem hafi verið allt of lágt, að alþjóð­legum við­miðum gæti numið um 13,6 til 59,2 millj­örðum króna á ári. Það myndi þá þýða að orku­verð til heim­ila og fyr­ir­tækja myndi líka hækka. Þetta kemur fram í skýrslu sem það hefur unnið að beiðni Lands­virkj­unar og var kynnt á morg­un­verð­ar­fundi fyr­ir­tæk­is­ins í morg­un.

Þar segir enn fremur að sæstrengur sé lang­tíma­val­kostur því ákvarð­anir um málið eigi sér langan aðdrag­anda og þá sé lagn­ing slíks strengs tíma­frek. „Á meðan er mik­il­vægt að mögu­legar breyt­ingar og umbætur á stefnu taki mið af streng sem lang­tíma­kosti, þ.e.a.s. að landið verði ekki fest í umgjörð sem reyn­ist óhag­kvæm ef til þess kemur að streng­ur­inn verði lagð­ur.“ Gæta þurfi að því að ákvarð­anir sem teknar séu í dag hindri ekki mögu­leik­ann á lagn­ingu sæstrengs síð­ar.

Tvær meg­in­á­skor­anir

Í skýrslu Copen­hagen Economics kemur fram að íslenskur orku­mark­aður standi frammi fyrir tveimur meg­in­á­skor­un­um. Ann­ars vegar þurfi hann að tryggja orku fyrir heim­ili og fyr­ir­tæki og hins vegar hvernig auka megi arð­semi á sölu orku til stórnot­enda.

Auglýsing

Í skýrsl­unni segir að hækk­andi orku­verð á mark­aði til stórnot­enda og aukin eft­ir­spurn eftir orku leið itil þess að almenni mark­að­ur­inn sé kom­inn í aukna sam­keppni við sölu til stórnot­enda. Fram­leið­endur kunni að sjá meiri hag í því að selja til stórnot­enda ef verðið þar hækkar áfram. Skýrslu­höf­undar telja að þessi staða gæti leitt til vanda­mála þar sem gengið hefur á umframorku sem inn­byggð hefur verið í raf­orku­kerf­ið. Þá var fellt niður ákvæði um að Lands­virkjun bæri að tryggja raf­orku og afhend­ingu hennar þegar raf­orku­lögum var breytt árið 2003 til sam­ræmis við Evr­óputil­skip­an­ir. Þegar hafi nokkur íslensk orku­fyr­ir­tæki gefið því undir fót­inn að draga úr þjón­ustu við heim­ili og fyr­ir­tæki til að auka sölu til orku­freks iðn­að­ar. Í sam­an­tekt sem fygldi skýrsl­unni seg­ir: Mögu­legar skerð­ingar séu áhyggju­efni fyrir heim­ili og smærri fyr­ir­tæki sem gætu þurft að horfa til kostn­að­ar­samra og meng­andi varaleiða á borð við fram­leiðslu raf­magns með dísil­raf­stöðv­um.

Telja að úrbætur þurfi á fimm sviðum

Skýrslu­höf­undar telja að tekjur íslenskra orku­fyr­ir­tækja af sölu til stórnot­enda hafi sögu­lega verið of lágar og „um­tals­vert undir alþjóð­legum við­mið­um, jafn­vel þótt litlum tekjum afi verið safnað saman með nýt­ing­ar­skött­u­m.“ Þeir telja enn fremur að auknar tekjur með hærra raf­orku­verði verði íslensku sam­fé­lagi til mik­illa hags­bóta, jafn­vel þótt það fæli í sér hærra verð til heim­ila. Þjóð­hags­legur ávinn­ingur gæti numið um 13,6 til 59,2 millj­örðum króna á ári hverju ef með­al­verð yrði fært að alþjóð­legum við­mið­um.

Sam­tals segir í skýrsl­unni að úrbætur þurfi að eiga sér stað á fimm svið­um:

  • Tryggja þarf orku til heim­ila og smárra og með­al­stórra fyr­ir­tækja.
  • Finna þarf leiðir til að tryggja Íslandi sann­gjarnt afgjald fyrir orku­fram­leiðslu.
  • Sam­þætta þarf mark­mið í orku- og umhverf­is­mál­um.
  • Hug­leiða mætti val­kosti um breyt­ingu á skipu­lagi orku­mark­að­ar, sér­stak­lega vegna orku­sölu til heim­ila.
  • Ekki á að slá hug­myndir um lagn­ingu sæstrengs út af borð­inu.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Gauti Jóhannesson er forseti bæjarstjórnar í Múlaþingi og fyrrverandi sveitarstjóri Djúpavogshrepps.
Forseti bæjarstjórnar Múlaþings íhugar alvarlega að sækjast eftir þingsæti
Gauti Jóhannesson fyrrverandi sveitarstjóri á Djúpavogi segir tímabært að Sjálfstæðisflokkurinn eignist þingmann frá Austurlandi og íhugar framboð til Alþingis. Kjarninn skoðaði framboðsmál Sjálfstæðisflokks í Norðausturkjördæmi.
Kjarninn 16. janúar 2021
Guðjón S. Brjánsson sá þingmaður sem keyrði mest allra árið 2020
Í fyrsta sinn í mörgu ár er Ásmundur Friðriksson ekki sá þingmaður sem keyrði mest. Hann dettur niður í annað sætið á þeim lista. Kostnaður vegna aksturs þingmanna dróst saman um fimmtung milli ára.
Kjarninn 16. janúar 2021
Guðmundur Ingi Guðbrandsson umhverfis- og auðlindaráðherra.
Könnun: Fleiri andvíg en fylgjandi frumvarpi Guðmundar Inga um Hálendisþjóðgarð
Samkvæmt könnun frá Gallup segjast 43 prósent andvíg frumvarpi umhverfis- og auðlindaráðherra um stofnun Hálendisþjóðgarðs, en 31 prósent fylgjandi. Rúmlega fjórir af tíu segjast hafa litla þekkingu á frumvarpinu.
Kjarninn 16. janúar 2021
Örn Bárður Jónsson
Má hefta tjáningarfrelsi og var rétt að loka á Trump?
Kjarninn 16. janúar 2021
Bræðraborgarstígur 1 brann í sumar. Þorpið hefur keypt rústirnar og húsið við hliðina, Bræðraborgarstíg 3.
Keyptu hús og rústir á Bræðraborgarstíg á 270 milljónir og sækja um niðurrif eftir helgi
Loks hillir undir að brunarústirnar á Bræðraborgarstíg 1 verði rifnar. Nýir eigendur, sem gengið hafa frá kaupsamningi, vilja gera eitthvað gott og fallegt á staðnum í kjölfar harmleiksins sem kostaði þrjár ungar manneskjur lífið síðasta sumar.
Kjarninn 16. janúar 2021
Frá spítala í Manaus í gær. Þar skortir súrefni, sem hefur valdið ónauðsynlegum dauðsföllum bæði COVID-sjúklinga og annarra.
„Brasilíska afbrigðið“: Bretar herða reglur og súrefnið klárast í stórborg í Amazon
Faraldsfræðingur í Manaus í Brasilíu segir borgina að verða sögusvið eins sorglegasta kafla COVID-19 faraldursins hingað til. Súrefni skortir og nýburar eru fluttir í burtu. Á sama tíma grípa Bretar til hertra aðgerða til að verjast nýjum afbrigðum.
Kjarninn 15. janúar 2021
Eyþór Eðvarðsson
Þurfum stærri aðgerðir í loftslagsmálum
Kjarninn 15. janúar 2021
Telur mikilvægt að finna lausn sem gagnast ferðaþjónustunni betur
Starfshópur á vegum fjármála- og efnahagsráðuneytisins telur að hægt sé að auka hagvöxt um sex prósentustig með því að biðja komufarþega að framvísa neikvæðu vottorði gegn COVID-19 á landamærum og sleppa við 5-6 daga sóttkví við komuna til landsins.
Kjarninn 15. janúar 2021
Meira úr sama flokkiInnlent
None