Töluverð óvissa um framvindu efnahagsmála vegna kjaradeilna

Í nýrri þjóðhagsspá Hagstofu Íslands er gert ráð fyrir því að hagvaxtarskeiðið muni halda áfram, en töluverð óvissa er þó í kortunum.

verkfall.jpg kjaramál kjör
Auglýsing

Gert er ráð fyrir því í nýrri þjóð­hags­spá Hag­stofu Íslands að það muni draga nokkuð úr hag­vexti á næstu árum, en þó verður staða efna­hags­mála með besta móti, sé horft til sögu­legrar reynslu. Atvinnu­leysi verður áfram lítið og ferða­þjón­ustan verður áfram verða eins og vítamín­sprauta fyrir hag­kerf­ið, en gert er ráð fyrir 3 til 5 pró­sent hag­vexti á ári næstu fimm árin. 

Gert er ráð fyrir að með­al­talsat­vinnu­leysi á þessu ári verði 2,7 pró­sent, á næsta ári um 3 pró­sent og fari svo lítið eitt hækk­and­i. 

Eitt af því sem tölu­verð óvissa ríkir um, og nefnt er sér­stak­lega í þjóð­hags­spánni, er þróun launa lands­manna. 

Auglýsing

Launa­vísi­tala hefur hækkað mikið á síð­ustu árum. Hækk­unin var 5,8 pró­sent árið 2014, 7,2 pró­sent árið 2015 og 11,4 pró­sent árið 2016 en launa­vísi­talan árið 2017 mun slaga í 7 pró­sent hækk­un, að því er segir í þjóð­hags­spánn­i. 



Þetta eru miklar hækk­anir sé horft til ann­arra tíma­bila í hag­sög­unni, en eiga sér rætur í þeirri miklu við­spyrnu og þrótti sem ein­kennt hefur gang efna­hags­mála á Íslandi und­an­farin ár.  „Þessi ár hafa heild­ar­ráð­stöf­un­ar­tekjur og kaup­máttur sömu­leiðis hækk­að ­mikið vegna atvinnu­aukn­ingar og lít­illar verð­bólgu. Nú þegar öru­stu hækk­an­irn­ar virð­ast vera að baki er búist við að laun hækki minna næstu ár. Kaup­máttur held­ur á­fram að aukast ef laun hækka umfram verð­lag eins og spáð er. Langstærstur hluti laun­þega er bund­inn af kjara­samn­ingum ýmist til árs­loka 2018 eða út mars 2019, en all­stórir hópar laun­þega eru þegar með lausa samn­inga eða ­samn­inga sem eru við það að losna. Rík­is­starfs­menn í BHM félögum losn­uðu und­an­ ­gerð­ar­dómi þann 31. ágúst síð­ast­lið­inn. Slit rík­is­stjórn­ar­sam­starfs í sept­em­ber ­leiddi til frest­unar á kjara­við­ræðum og er því alls óvíst hvorum megin við ára­mót­in 2017–2018 nýir kjara­samn­ingar verði gerðir sem gætu gefið tón­inn fyrir þá samn­inga ­sem eftir fylgja. Óvissa um breyt­ingar launa árið 2019 verður fyr­ir­ferð­ar­meiri í efna­hags­horfum á næst­unni vegna þessa,“ segir í þjóð­hags­spánni.

Spá Hag­stofu Íslands gerir ekki ráð fyrir að hróflað verði við gild­andi kjara­samn­ing­um, en end­ur­skoð­un­ar­á­kvæði í þeim gerir ráð fyrir end­ur­skoð­un­ar­mögu­leika í byrjun næsta árs. 



Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Aksturskostnaður Guðjóns leiðréttur af Alþingi – Ásmundur keyrði mest
Guðjón S. Brjánsson var ekki sá þingmaður sem keyrði mest allra á síðasta ári. Alþingi gerði mistök í útreikningi á aksturskostnaði hans og bókfærði hluta kostnaðar vegna áranna 2018 og 2019 á árinu 2020.
Kjarninn 18. janúar 2021
Páll Gunnar Pálsson, forstjóri Samkeppniseftirlitsins.
Samkeppniseftirlitið varar við því að selja banka til skuldsettra eignarhaldsfélaga
Í umsögn Samkeppniseftirlitsins vegna fyrirhugaðrar sölu á hlut í Íslandsbanka eru viðraðar margháttaðar samkeppnislegar áhyggjur af því að lífeyrissjóðir eigi í öllum íslensku viðskiptabönkunum. Þeir séu bæði viðskiptavinir og samkeppnisaðilar banka.
Kjarninn 18. janúar 2021
Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir, þingmaður Vinstri grænna.
Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir sá þingmaður sem flaug mest innanlands árið 2020
Kostnaður vegna innanlandsflugs þingmanna dróst saman um þriðjung á árinu 2020. Einungis þrír þingmenn flugu fyrir meira en milljón króna. Einn þingmaður var með annan kostnað en laun og fastan kostnað upp á 347 þúsund krónur að meðaltali á mánuði.
Kjarninn 18. janúar 2021
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Breytt skipulag bólusetninga: Allir skammtar notaðir strax
Íslendingar eru að lenda í verulegum vandræðum á landamærum annarra ríkja vegna hertra reglna. Sóttvarnalæknir, landlæknir og aðstoðaryfirlögregluþjónn hvetja fólk til að fara ekki til útlanda að nauðsynjalausu.
Kjarninn 18. janúar 2021
Líneik Anna Sævarsdóttir alþingismaður.
Líneik Anna vill leiða Framsókn í Norðausturkjördæmi
Líneik Anna Sævarsdóttir þingmaður býður sig fram til þess að leiða lista Framsóknarflokksins í Norðausturkjördæmi. Þórunn Egilsdóttir sem hefur leitt Framsókn í kjördæminu tilkynnti í síðustu viku að hún myndi hætta á þingi.
Kjarninn 18. janúar 2021
Árni Finnsson
Af hverju skilar Ísland auðu?
Kjarninn 18. janúar 2021
Enn er óvíst hvort að Trump lætur verða af því að veita sjálfum sér fyrirfram náðun.
Trump ætlar út með hvelli – vill náða hundrað til viðbótar
Á síðasta heila dag Donalds Trump í Hvíta húsinu á morgun er hann sagður stefna á að náða um 100 manns, m.a. hvítflibbaglæpamenn og þekkta rappara. Hvort hann veiti sér og sínum fyrirfram náðun er enn óvíst.
Kjarninn 18. janúar 2021
Kórónuveirufaraldurinn leiddi af sér gríðarlega aukningu á atvinnuleysi.
Um ellefu þúsund manns hafa verið atvinnulaus í hálft ár eða lengur
26.437 manns eru atvinnulaus að öllu leyti eða hluta. Langtímaatvinnuleysi hefur stóraukist og þeir sem hafa verið án atvinnu í eitt ár eða lengur eru nú 156 prósent fleiri en fyrir ári.
Kjarninn 17. janúar 2021
Meira úr sama flokkiInnlent