Settur dómsmálaráðherra gerir margar athugasemdir við störf dómnefndar

Guðlaugur Þór Þórðarson, settur dómsmálaráðherra, gerir margvíslegar athugasemdir við störf nefndar sem metur hæfi umsækjenda um starf dómara.

7DM_0379_raw_2098.JPG
Auglýsing

Í bréfi frá settum dóms­mála­ráð­herra, Guð­laugi Þór Þórð­ar­syni, til dóm­nefndar um hæfni umsækj­enda um stöðu dóm­ara, er kallað efir frek­ari skýr­ingu á starfi og mati nefnd­ar. Í bréf­inu segir að það sé mat setts dóms­mála­ráð­herra að skýr­ingar nefnd­ar­inn­ar, á því að engar upp­lýs­ingar fylgi umsækj­endum og hvers vegna þeim sé raðað með þeim hætti sem nefndin ger­ir, séu „óljós­ar“. 

Eins og kunn­gjört var í dag á vef Kjarn­ans þá hefur dóm­nefndin lagt það til að fimm karlar og þrjár konur verði skip­aðar dóm­ar­ar. Í mati nefnd­ar­innar kemur fram að þeir átta sem dóm­­nefnd mat hæf­asta eru Arnar Þór Jóns­­son, lektor við laga­­­deild Há­­­skól­ans í Reykja­vík, Ásgerður Ragn­­ar­s­dóttir hæsta­rétt­­ar­lög­­mað­­ur, Ást­ráður Har­alds­­son hæsta­rétt­­ar­lög­­mað­­ur, Berg­þóra Ing­­ólfs­dóttir hæsta­rétt­­ar­lög­­mað­­ur, Daði Krist­jáns­­son, sak­­sókn­­ari hjá emb­ætti rík­­is­sak­­sókn­­ara, Helgi Sig­­urðs­­son hæsta­rétt­­ar­lög­­maður og fyrr­ver­andi yfir­­lög­fræð­ingur Kaup­­þings, Ingiríður Lúð­vík­s­dótt­ir, settur hér­­aðs­­dóm­­ari, og Pét­ur Dam Leifs­­son, dós­ent við laga­­­deild Há­­­skóla Íslands.

Sig­ríður Á. And­er­sen er van­hæf í mál­inu, en á dög­unum féll dómur í Hæsta­rétti þar sem fram kom að hún hefði sem dóm­ar­mála­ráð­herra brotið gegn stjórn­sýslu­lögum við skipta dóm­ara í Lands­rétt, en vikið var frá skipan 15 dóm­ara við rétt­inn í fjórum til­vik­um. 

Auglýsing

Í bréfi sett dóms­mála­ráð­herra er kallað eftir skýr­ingum á starfi nefnd­ar­inn­ar, og þær meðal ann­ars settar fram í tíu lið­um. Í bréf­inu kemur einnig fram að 23 umsækj­endur um dóm­ara­störfin hafi komið and­mælum til nefnd­ar­inn­ar. 

„Í svari starfs­manns nefnd­ar­innar kom fram að dóm­nefndin hefði ekki sett hæfn­is­mat­ið fram í valtöflu og hún hefði ekki sett fram tölu­leg við­mið um mat á því hvernig umsækj­end­ur ­upp­fylltu hverja ein­staka kröfu. Þá var rakið að þrjú atriði hefðu mest vægi við gerð um­sagn­ar­inn­ar, þ.e. reynsla af dóm­störf­um, reynsla af lög­manns­störfum og reynsla af ­stjórn­sýslu­störf­um. Einnig var vísað til þess að dóm­nefndin byggði á inn­sendum gögn­um, op­in­berum gögnum um starfs­feril umsækj­enda, ummælum umsagn­ar­að­ila en ekki síst því ­sem fram kom í við­tölum við umsækj­end­ur. Var einnig áréttað í tölvu­bréf­inu að umsögn­in hefði verið reist á nið­ur­stöðum mats á „heild­stæðu mati sam­kvæmt mál­efna­leg­um ­sjón­ar­mið­u­m.“ Að mati setts ráð­herra eru skýr­ingar nefnd­ar­innar óljósar og gefa í raun litlar sem engar upp­lýs­ingar um það hvernig mati nefnd­ar­innar var hátt­að. Lestur umsagn­ar­innar einn og sér hefur ekki dugað settum ráðherra, enda er erfitt fyrir hann að kanna rétt­mæti hennar þar ­sem hann hefur ekki upp­lýs­ingar um inn­byrðis vægi þeirra þátta sem nefndin lagði mat á,“ segir m.a. í bréf­in­u. 

Í tíu liðum eru settar fram athuga­semdir við störf nefnd­ar­in­ar, og er kallað eftir skýr­ingum í þeim. Margar athuga­semd­irnar fela í sér gagn­rýndi á störf nefnd­ar­inn­ar. 

Þessar athuga­semdir eru eft­ir­far­andi.

„Í fyrsta lagi telur settur ráð­herra það sæta nokk­urri furðu að dóm­nefndin hafi ekki not­ast við ­stiga­töflu, a.m.k. til hlið­sjón­ar, í mati sínu, enda er umsækj­endum gaum­gæfi­lega raðað í hæf­is­röð í hverjum mats­flokki. Einnig má nefna að mat nefnd­ar­innar í síð­ustu umsögn henn­ar, dags. 19. maí 2017, virð­ist að stærstum hluta hafa ráð­ist af upp­röðun umsækj­enda í stiga­töflu sem nefndin útbjó. Vinnu­brögð nefnd­ar­innar að þessu leyti virð­ast því vera í ó­sam­ræmi við fyrri fram­kvæmd henn­ar.

Í öðru lagi er í þætt­inum um reynslu af dóm­ara­störfum umsækj­anda raðað efst sem hefur átta ára reynslu sem settur dóm­ari, en umsækj­anda raðað skör lægra sem var skip­að­ur­ hér­aðs­dóm­ari í um tutt­ugu ár. 

Í þriðja lagi fæst illa séð hvernig það getur stað­ist að lög­manni með yfir þriggja ára­tuga ­reynslu sé raðað í 8.-10. sæti í mats­þætt­inum um lög­manns­störf. 

Í fjórða lagi virð­ist einn umsækj­andi, sem er með umtals­verða reynslu sem sak­sókn­ari, fá þá ­reynslu metna í tvígang, ef svo má að orði kom­ast, að minnsta kosti að ein­hverju leyti. Ann­ar­s ­vegar er sú reynsla metin honum til tekna í þætt­inum um reynslu af lög­manns­störfum (sem ætti lík­lega að nefu­ast reynsla af mál­flutn­ingi og öðrum lög­manns­störf­um, sbr.T, tölu­lið 4. gr. reglna nr. 620/2010) og hins vegar í þætt­inum um reynslu af stjórn­sýslu­störf­um. Með þessu ­móti vigtar reynsla af sak­sókn­ara-­störfum í reynd þyngra en jafu­löng reynsla af lög­manns­störf­um. Fær settur ráð­herra ekki séð að slíkt sé málefu­alegt, sér­stak­lega í ljósi þess að reynsla af lög­mennsku tekur yfir­leitt til fleiri og fjöl­breytt­ari rétt­ar­sviða en störf sak­sókn­ara, sem eru á mjög afmörk­uðu svið­i. 

Í fimmta lagi er erfitt að átta sig á mati nefnd­ar­innar á sér­stakri starfs­hæfni. Hér má nefna sem ­dæmi að í síð­ustu umsögn dóm­nefnd­ar­inn­ar, dags. 19. maí 2017, var sér­stök starfs­hæfn­i ­metin í þremur aðskildum mats­þátt­um, þ.e. stjórnun þing­halda, samn­ingu dóma og þekk­ing­u á rétt­ar­fari. Í mati dóm­nefudar­innar nú er þessum þremur þáttum blandað saman án þess að ­les­and­inn geti áttað sig á því hvaða þáttur vigtaði þyngst og hvers vegna. Verður í því ­sam­bandi ekki síst að horfa til þess að sam­kvæmt dómum Hæsta­réttar í málum nr. 591 og 592/2017 er ekk­ert því til fyr­ir­stöðu að nefndin leggi sér­stakt efn­is­legt mat á hæfn­i um­sækj­enda til að semja dóma. 

Í sjötta lagi má nefna að dóm­nefndin virð­ist hafa lagt tals­verða áherslu á við­töl við um­sækj­end­ur, en þrátt fyrir það er í umsögn­inni ekki að finna sér­stakt mat á þessum þætti og er settur ráð­herra t.d. engu nær um það hvaða umsækj­andi stóð sig best í við­töl­unum og hvers ­vegna eða hversu mikið vægi þessi þáttur hafði á mat dóm­nefudar­inn­ar. Hér verður ekki síst að hafa í huga að frammi­staða í við­tölum er ekki á meðal þeirra þátta sem fram koma í 4. gr. reglna nr. 62012010. Settur ráð­herra telur þó að það leiði af eðli máls að slíkt geti haft þýð­ingu í heild­ar­mat­inu, en það verði þá að vera ljóst af umsögn­inni hvernig umsækj­end­ur stóðu sig, hvert vægi við­tal­anna var og hvers vegna mik­il­vægt var að leggja sér­staka áherslu á þennan þátt í þetta skipti, enda virð­ist nefndin ekki hafa lagt áherslu á við­tölin í fyrri um­sögnum sín­um.

Í sjö­unda lagi er undir lokin á umsögn­inni til­tekið hverja dóm­nefndin metur hæf­asta, án þess að það sé rök­stutt sér­stak­lega á grund­velli heild­ar­mats hvers vegna þessir umsækj­endur en ekki aðrir eru metnir hæf­ast­ir. Hér verður að taka fram að dóm­nefu­din sjálf hefur sagt að ­nið­ur­staða hennar hafi grund­vall­ast á "heild­stæðu mati" og að það hafi ekki grund­vall­ast á hlut­lægum sam­an­burði með stiga­töflu, eins og áður virð­ist hafa tíðkast hjá nefu­dinni. Hlýtur því að þurfa að gera þá kröfu að dóm­nefu­din fram­kvæmi þetta heild­stæða mat í umsögn sinn­i og rök­styðji nið­ur­stöðu sína að loknu því mati með allít­ar­legum hætt­i. 

Í átt­unda lagi vekur það athygli setts ráð­herra að víða í umsögn­inni kemur fram að ekki hafi verið tilefui til þess að gera upp á milli ein­stakra umsækj­enda í til­teknum mats­þátt­um. Þrátt ­fyrir að nefu­din sé þannig ekki afger­andi varð­andi inn­byrðis mat í ein­stökum mats­þáttum er hún afger­andi í loka­nið­ur­stöðu sinni um það að ein­ungis átta umsækj­end­ur, en ekki fleiri, séu hæf­astir að mati nefudar­inn­ar. 

Í níunda lagi setur dóm­nefu­din fram álit sitt á því hvaða umsækj­endur eru taldir hæf­astir til­ þess að verða skip­aðir í emb­ætti við Hér­aðs­dóm Reykja­vík­ur, hver er tal­inn hæf­astur til að verða skip­aður í emb­ætti með starfs­stöð við Hér­aðs­dóm Reykja­víkur (sem þó sinnir störf­um við alla hér­aðs­dóm­stól­ana) og loks hver er met­inn hæf­astur til þess að verða skip­aður í emb­ætti dóm­ara með starfs­stöð við Hér­aðs­dóm Vest­fjarða (sem þó sinnir störfum við alla hér­aðs­dóm­stól­ana). Ekki verður séð hvaða for­sendur lágu þarna að baki og er óskað skýr­inga á því. 

Í tíunda lagi bár­ust nefnd­inni ábend­ingar og athuga­semdir frá 23 umsækj­end­um. Marg­ar þess­ara athuga­semda voru efn­is­miklar og var sumum þeirra skilað aðeins einum til tveim­ur ­dögum áður en nefndin gaf út umsögn sína 21. des­em­ber 2017. Þrátt fyrir minn­is­blað ­nefnd­ar­inn­ar, dags. sama dag, telur settur ráð­herra að hinn skammi tími sem nefndin tók sér­ til að yfir­fara and­mælin bendi til þess að þau hafi ekki verið gaum­gæfð sem skildi, enda er í mörgum til­vikum í minn­is­blað­inu að finna mjög stutt­ara­lega afgreiðslu á and­mælum um að þau hafi ekki leitt til breyt­inga á mati nefnd­ar­inn­ar. 

Eðli­legt hefði ver­ið, að mati ráð­herra, að ­nefndin hefði rök­stutt í minn­is­blað­inu hvers vegna efn­is­leg­ar, og að því er virð­ist rétt­mæt­ar á­bend­ingar umsækj­enda í mörgum til­vikum leiddu ekki til breyt­inga á umsögn­inn­i. Þar sem rök­stuðn­ing skortir að miklu leyti fyrir nið­ur­stöðum nefudar­innar hefur sett­ur ráð­herra ekki for­sendur til þess að taka afstöðu til efn­is­legs mats nefnd­ar­innar og leggja mat á hvort hann tekur undir mat hennar eða hvort tilefui sé til þess að gera til­lögu til Alþingis um ­skipun ann­arra umsækj­enda. Þá hefur nefndin ekki veitt grein­ar­góðar skýr­ingar á því hvern­ig mat­inu var hátt­að, eins og áður er rak­ið. 

Nefndin virð­ist ekki hafa lagt for­svar­an­legt mat á á­kveðna þætti, eins og t.d. reynslu af dóm­ara­störf­um, og er erfitt fyrir settan ráð­herra að átta ­sig á því heild­stæða mati sem dóm­nefu­din seg­ist hafa fram­kvæmt. Umsögnin er enda rök­studd eins og um sé að ræða mjög hlut­lægan sam­an­burð á milli umsækj­enda í ein­stök­um ­mats­þátt­um, en nefndin seg­ist þrátt fyrir það ekki hafa raðað umsækj­endum á grund­velli ­stiga­töflu. Þá er ítrekað að settur ráð­herra hefur ekki upp­lýs­ingar um inn­byrðis vægi mats­þátta og á því í veru­legum erf­ið­leikum með að ganga úr skugga um að mat nefnd­ar­innar sé ­for­svar­an­leg­t. ­Þrátt fyrir fram­an­greint, og vegna þess hversu skammur tími er til stefnu þar til hin­ir nýju dóm­arar þurfa að taka til starfa, mun settur ráð­herra ekki óska eftir nýrri umsögn ­nefudar­inn­ar. 

Hann fer þess hins vegar á leit við nefnd­ina að hún útskýri betur með hvaða hætti matið var fram­kvæmt og hvers vegna umræddir átta umsækj­endur voru, á grund­velli heild­ar­mats, taldir hæf­ari en aðrir umsækj­end­ur. Þá er þess óskað að nefu­din skoði þau atrið­i ­sem nefud eru hér að framan og taki afstöðu til þess hvort athuga­semdir setts ráð­herra gef­i ­tilefui til þess að breyta ein­stökum þáttum umsagn­ar­inn­ar. Loks er óskað skýr­inga á því hvers ­vegna fleiri komu ekki til álita að mati nefudar­innar en þeir átta sem lagðir voru til. Í því ­sam­bandi yrði óskað sér­stakra skýr­inga á þeim skoð­ana­mun sem virð­ist hafa verið inn­an­ ­nefudar­inn­ar, svo sem fram kemur í nið­ur­lagi umsagnar henn­ar, á því hvort "gera skyldi upp á milli hæfni þeirra tveggja sem til­nefud eru [í til­tekin emb­ætti sem sinna skulu eftir atvikum störfum við alla dóm­stól­ana] og fleiri umsækj­enda", og þá hvaða fleiri umsækj­endur hafi komið til greina að þessu leyt­i.“

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
ESA hefur verið með augun á íslensku leigubílalöggjöfinni allt frá árinu 2017.
ESA boðar samningsbrotamál út af íslensku leigubílalöggjöfinni
Þrátt fyrir að frumvarp um breytingar á lögum liggi fyrir Alþingi sendi Eftirlitsstofnun EFTA íslenskum stjórnvöldum bréf í dag og boðar að mögulega verði farið í mál út af núgildandi lögum, sem brjóti gegn EES-samningnum.
Kjarninn 20. janúar 2021
Joe Biden, forseti Bandaríkjanna, sór embættiseið sinn fyrr í dag.
Biden: „Það verður enginn friður án samheldni“
Joe Biden var svarinn í embætti forseta Bandaríkjanna fyrr í dag. Í innsetningarræðu sinni kallaði hann eftir aukinni samheldni meðal Bandaríkjamanna svo að hægt yrði að takast á við þau erfiðu verkefni sem biðu þjóðarinnar.
Kjarninn 20. janúar 2021
Helgi Hrafn Gunnarsson
Mikið fagnaðarefni að „nýfasistinn og hrottinn Donald Trump“ láti af embætti
Þingflokksformaður Pírata fagnar brotthvarfi Donalds Trump úr embætti Bandaríkjaforseta og bendir á að uppgangur nýfasisma geti átt sér stað ef við gleymum því að það sé mögulegt.
Kjarninn 20. janúar 2021
Frá miðstjórnarfundi hjá Alþýðusambandi Íslands í febrúar árið 2019.
Segja skorta á röksemdir fyrir sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka
Miðstjórn ASÍ mótmælir harðlega áformum um sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka, segir flýti einkenna ferlið og telur að ekki hafi verið færðar fram fullnægjandi röksemdir fyrir sölunni.
Kjarninn 20. janúar 2021
Gosi – ævintýri spýtustráks
Öll viljum við vera alvöru!
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um sýninguna Gosi – ævintýri spýtustráks sem sýnd er í Borgarleikhúsinu.
Kjarninn 20. janúar 2021
Á nýrri tölfræðisíðu sem sett var í loftið í dag má fylgjast með framgangi bólusetningar gegn COVID-19 hér á landi.
Tæplega 500 manns hafa þegar fengið tvær sprautur
Búið er að gefa rúmlega 40 prósent af Íslendingum yfir 90 ára aldri a.m.k. einn skammt af bóluefni og tæp 13 prósent þeirra sem eru 80-89 ára. Ný tölfræðisíða um bólusetningu hefur verið sett í loftið á vefnum covid.is.
Kjarninn 20. janúar 2021
Ágúst Ólafur Ágústsson.
Ágúst Ólafur verður ekki í framboði fyrir Samfylkinguna í næstu kosningum
Annar oddviti Samfylkingarinnar í Reykjavíkur verður ekki á lista hennar í komandi þingkosningum. Hann bauðst til að taka annað sætið á lista en meirihluti uppstillingarnefndar hafnaði því.
Kjarninn 20. janúar 2021
Rústir hússins að Bræðraborgarstíg 1 standa enn, yfir hálfu ári eftir að það brann.
Rannsaka ætluð brot eiganda Bræðraborgarstígs 1
Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu er með til skoðunar ætlað brot fyrrum eiganda Bræðraborgarstígs 1 á byggingarreglugerð. HMS segir að eigandanum hafi borið að tryggja brunavarnir hússins og þær ekki reynst í samræmi við lög.
Kjarninn 20. janúar 2021
Meira úr sama flokkiInnlent