Leynd yfir samningi Stefnis og Arion banka

Lífeyrissjóðir hafa tapað milljörðum á fjárfestingum í verkefni United Silicon í Helguvík.

Arion Banki
Auglýsing

Skýr aðskiln­aður á að vera milli eigna­stýr­ingar Arion banka og Stefn­is, dóttu­fé­lags bank­ans. Þar til nýlega var þó í gildi samn­ingur milli eigna­stýr­ingar Arion banka og Stefnis sem vekur spurn­ingar um aðskiln­að­inn og hvort „Kína­m­úr­inn“ sem á að vera á milli eigna­stýr­ing­ar­innar og Stefni, hafi verið fyrir hendi. Samn­ing­ur­inn, sem unnið var eftir frá 2008-2016, fól í sér að Stefnir greiddi eigna­stýr­ingu bank­ans þókn­anir fyrir fjár­fest­ingar sem eigna­stýr­ingin hafði milli­göngu um í sjóðum Stefn­is.

Frá þessu var greint í frétta­skýr­ing­ar­þætt­inum Kveiki á RÚV í kvöld, en þar var til umfjöll­unar fjár­mögnun á verk­efnum United Sil­icon í Helgu­vík. Þar er Arion banki orð­inn eig­andi að eignum þrota­búss­ins, og vinnur að því að koma þeim í verð. Kom fram í þætt­inum að Fjár­mála­eft­ir­litið hefði fjár­fest­ingar líf­eyr­is­sjóða í verk­efn­inu til skoð­un­ar.

Þrír líf­eyr­is­sjóðir töp­uðu sam­tals 2 millj­örðum króna á fjár­fest­ingu sinni. Frjálsi líf­eyr­is­sjóð­ur­inn mestu, næstum 1,3 millj­örð­um, en Festa líf­eyr­is­sjóður á Suð­ur­nesjum og eft­ir­launa­sjóður atvinnu­flug­manna töp­uðu einnig á fjár­fest­ingu sinn­i. 

Auglýsing

Hann, líkt og Frjálsi eru í raun reknir af Arion banka, sem hafði mestra hags­muna að gæta í verk­efni United Sil­icon. Aðrir líf­eyr­is­sjóðir lands­manna fengu kynn­ingu á verk­efn­inu á sínum tíma, en töldu það ekki væn­lega fjár­fest­ingu, að því er fram kom í þætt­in­um. 

„Sam­band Arion banka og Frjálsa líf­eyr­is­sjóðs­ins er sér­stakt. Frjálsi er til húsa hér í hús­næði bank­ans en Arion fær um 600 millj­ónir króna á ári fyrir að reka sjóð­inn. Fjár­fest­ingar Frjálsa eru svo í höndum eigna­stýr­ingar bank­ans, hér handan göt­unn­ar. Þar starfar raunar fram­kvæmda­stjóri Frjálsa. Líf­eyr­is­sjóðir verða sam­kvæmt lögum að til­nefna starfs­mann til að fylgj­ast með áhættu fjár­fest­inga. Í til­felli Frjálsa er eng­inn starfs­maður og því fer Arion banki líka með áhættu­mat sjóðs­ins auk þess sem sama fyr­ir­tæki end­ur­skoðar allt sam­an. Fjár­fest­ing í United Sil­icon er þó ekki eina málið sem vekur spurn­ingar um þetta fyr­ir­komu­lag. Eins og hjá öðrum líf­eyr­is­sjóðum í umsjón Arion banka eru fjár­fest­ingar Frjálsa að miklu leyti við bank­ann sjálf­an. Mest í gegnum dótt­ur­fé­lag Arion, sjóðs­stýr­inga­fyr­ir­tækið Stefni, dótt­ur­fé­lag bank­ans. Eða allt að 11% heild­ar­fjár­fest­inga sjóðs­ins. Allar fara þær fram í gegnum eigna­stýr­ingu bank­ans. Skýr aðskiln­aður á að vera milli eigna­stýr­ing­ar­innar og Stefnis - svo­kall­aður kína­m­úr. Enda er það hlut­verk eigna­stýr­ing­ar­innar að gæta að hags­munum við­skipta­vina í fjár­fest­ingum en ekki bank­ans. Þar til nýlega var þó í gildi samn­ingur milli eigna­stýr­ingar Arion banka og Stefnis sem vekur spurn­ingar um þétt­leika þessa kína­m­úrs. Samn­ing­ur­inn, sem unnið var eftir frá 2008-2016, fól í sér að Stefnir greiddi eigna­stýr­ingu bank­ans þókn­anir fyrir fjár­fest­ingar sem eigna­stýr­ingin hafði milli­göngu um í sjóðum Stefn­is. Eigna­stýr­ing bank­ans hafði því hreinan hvata af að beina við­skiptum - eins og tug millj­arða við­skiptum líf­eyr­is­sjóða til Stefnis - en ekki ann­að. Og þrátt fyrir til­mæli og reglur um gagn­sæi og upp­lýs­inga­skyldu þótti aldrei ástæða til að láta við­skipta­vini eigna­stýr­ingar vita af samn­ingnum eða hvað í honum fólst. Stjórn Frjálsa kvaðst reyndar í svari til Kveiks ekki telja sig hafa þurft að vita af því sér­stak­lega,“ segir í frétt RÚV, þar sem fjallað er um umfjöllun Kveiks.

Óhætt er að segja að saga United Sil­icon sé þyrnum stráð, en nú eru til með­ferðar mál sem bein­ast að fyrrum for­stjóra, Magn­úsi Garð­ars­syni. Er hann grun­aður um lög­brot. Arion banki hefur nú þegar afskrifað um 5 millj­arða vegna verk­efn­is­ins, og vinn­ur, eins og áður seg­ir, að því að koma verð­mætum í verð með sölu til nýrra fjár­festa.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Fjöldi fólks sem var á tónleikum í Hörpu á föstudagskvöld verður skimaður í dag.
107 í sóttkví – sjö í einangrun
Á næstu klukkustundum mun það skýrast hvort að tekist hafi að koma í veg fyrir hópsýkingu í kringum tvo einstaklinga sem greindust með veiruna og voru utan sóttkvíar. Nokkrir dagar geta liðið frá smiti og þar til veiran finnst í fólki við sýnatöku.
Kjarninn 8. mars 2021
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Samtal við samfélagið – Skiptir máli hvernig fæðingarorlofi er háttað?
Kjarninn 8. mars 2021
Drífa Snædal, Sonja Ýr Þorbergsdóttir og Þórunn Sveinbjarnardóttir
Leiðréttum skakkt verðmætamat – Greiðum konum mannsæmandi laun
Kjarninn 8. mars 2021
Sólveig Anna Jónsdóttir
8. mars 2021
Kjarninn 8. mars 2021
Einkaneysla Íslendinga í fyrra var mun meiri en helstu greiningaraðilar gerðu ráð fyrir
Sérfræðingar ofmátu samdráttinn
Síðasta ár fór ekki nákvæmlega eins og sérfræðingar þriggja stærstu bankanna, Seðlabankans, Viðskiptaráðs, ASÍ eða ríkisstjórnarinnar spáðu fyrir um í þeim 15 hagspám sem gerðar hafa verið frá síðustu apríllokum.
Kjarninn 8. mars 2021
Kári Jónasson og Skúli Jóhannsson
Hugmynd um sæstreng frá Straumsvík til Suðurnesja endurvakin
Kjarninn 8. mars 2021
Fasteignafélagið Eik tapaði mikið á rekstri hótels 1919, sem er í eigu þess
6 milljarða samdráttur í rekstri fasteignafélaganna
Fasteignafélögin Reitir, Reginn og Eik högnuðust öll á rekstri sínum í fyrra. Þó var hagnaðurinn töluvert minni en á síðasta ári, en samkvæmt félögunum leiddi heimsfaraldurinn til mikils samdráttar í tekjum.
Kjarninn 8. mars 2021
Steinunn Böðvarsdóttir, sérfræðingur á hagdeild VR
Lýðræði á vinnustöðum mun meira á hinum Norðurlöndunum
Sérfræðingur hjá VR segir starfsfólk hérlendis ekki geta haft jafnmikil áhrif á ákvarðanir sem varða vinnustaði þeirra og starfsmenn á hinum Norðurlöndunum í nýjasta tölublaði Vísbendingar.
Kjarninn 7. mars 2021
Meira úr sama flokkiInnlent