Leynd yfir samningi Stefnis og Arion banka

Lífeyrissjóðir hafa tapað milljörðum á fjárfestingum í verkefni United Silicon í Helguvík.

borgartun_20767550659_o.jpg
Auglýsing

Skýr aðskiln­aður á að vera milli eigna­stýr­ingar Arion banka og Stefn­is, dóttu­fé­lags bank­ans. Þar til nýlega var þó í gildi samn­ingur milli eigna­stýr­ingar Arion banka og Stefnis sem vekur spurn­ingar um aðskiln­að­inn og hvort „Kína­m­úr­inn“ sem á að vera á milli eigna­stýr­ing­ar­innar og Stefni, hafi verið fyrir hendi. Samn­ing­ur­inn, sem unnið var eftir frá 2008-2016, fól í sér að Stefnir greiddi eigna­stýr­ingu bank­ans þókn­anir fyrir fjár­fest­ingar sem eigna­stýr­ingin hafði milli­göngu um í sjóðum Stefn­is.

Frá þessu var greint í frétta­skýr­ing­ar­þætt­inum Kveiki á RÚV í kvöld, en þar var til umfjöll­unar fjár­mögnun á verk­efnum United Sil­icon í Helgu­vík. Þar er Arion banki orð­inn eig­andi að eignum þrota­búss­ins, og vinnur að því að koma þeim í verð. Kom fram í þætt­inum að Fjár­mála­eft­ir­litið hefði fjár­fest­ingar líf­eyr­is­sjóða í verk­efn­inu til skoð­un­ar.

Þrír líf­eyr­is­sjóðir töp­uðu sam­tals 2 millj­örðum króna á fjár­fest­ingu sinni. Frjálsi líf­eyr­is­sjóð­ur­inn mestu, næstum 1,3 millj­örð­um, en Festa líf­eyr­is­sjóður á Suð­ur­nesjum og eft­ir­launa­sjóður atvinnu­flug­manna töp­uðu einnig á fjár­fest­ingu sinn­i. 

Auglýsing

Hann, líkt og Frjálsi eru í raun reknir af Arion banka, sem hafði mestra hags­muna að gæta í verk­efni United Sil­icon. Aðrir líf­eyr­is­sjóðir lands­manna fengu kynn­ingu á verk­efn­inu á sínum tíma, en töldu það ekki væn­lega fjár­fest­ingu, að því er fram kom í þætt­in­um. 

„Sam­band Arion banka og Frjálsa líf­eyr­is­sjóðs­ins er sér­stakt. Frjálsi er til húsa hér í hús­næði bank­ans en Arion fær um 600 millj­ónir króna á ári fyrir að reka sjóð­inn. Fjár­fest­ingar Frjálsa eru svo í höndum eigna­stýr­ingar bank­ans, hér handan göt­unn­ar. Þar starfar raunar fram­kvæmda­stjóri Frjálsa. Líf­eyr­is­sjóðir verða sam­kvæmt lögum að til­nefna starfs­mann til að fylgj­ast með áhættu fjár­fest­inga. Í til­felli Frjálsa er eng­inn starfs­maður og því fer Arion banki líka með áhættu­mat sjóðs­ins auk þess sem sama fyr­ir­tæki end­ur­skoðar allt sam­an. Fjár­fest­ing í United Sil­icon er þó ekki eina málið sem vekur spurn­ingar um þetta fyr­ir­komu­lag. Eins og hjá öðrum líf­eyr­is­sjóðum í umsjón Arion banka eru fjár­fest­ingar Frjálsa að miklu leyti við bank­ann sjálf­an. Mest í gegnum dótt­ur­fé­lag Arion, sjóðs­stýr­inga­fyr­ir­tækið Stefni, dótt­ur­fé­lag bank­ans. Eða allt að 11% heild­ar­fjár­fest­inga sjóðs­ins. Allar fara þær fram í gegnum eigna­stýr­ingu bank­ans. Skýr aðskiln­aður á að vera milli eigna­stýr­ing­ar­innar og Stefnis - svo­kall­aður kína­m­úr. Enda er það hlut­verk eigna­stýr­ing­ar­innar að gæta að hags­munum við­skipta­vina í fjár­fest­ingum en ekki bank­ans. Þar til nýlega var þó í gildi samn­ingur milli eigna­stýr­ingar Arion banka og Stefnis sem vekur spurn­ingar um þétt­leika þessa kína­m­úrs. Samn­ing­ur­inn, sem unnið var eftir frá 2008-2016, fól í sér að Stefnir greiddi eigna­stýr­ingu bank­ans þókn­anir fyrir fjár­fest­ingar sem eigna­stýr­ingin hafði milli­göngu um í sjóðum Stefn­is. Eigna­stýr­ing bank­ans hafði því hreinan hvata af að beina við­skiptum - eins og tug millj­arða við­skiptum líf­eyr­is­sjóða til Stefnis - en ekki ann­að. Og þrátt fyrir til­mæli og reglur um gagn­sæi og upp­lýs­inga­skyldu þótti aldrei ástæða til að láta við­skipta­vini eigna­stýr­ingar vita af samn­ingnum eða hvað í honum fólst. Stjórn Frjálsa kvaðst reyndar í svari til Kveiks ekki telja sig hafa þurft að vita af því sér­stak­lega,“ segir í frétt RÚV, þar sem fjallað er um umfjöllun Kveiks.

Óhætt er að segja að saga United Sil­icon sé þyrnum stráð, en nú eru til með­ferðar mál sem bein­ast að fyrrum for­stjóra, Magn­úsi Garð­ars­syni. Er hann grun­aður um lög­brot. Arion banki hefur nú þegar afskrifað um 5 millj­arða vegna verk­efn­is­ins, og vinn­ur, eins og áður seg­ir, að því að koma verð­mætum í verð með sölu til nýrra fjár­festa.

Bára Huld Beck
#metoo – Eftir hverju er verið að bíða?
Kjarninn 24. júní 2018
Rut Guðnadóttir
Viltu vera memm?
Kjarninn 24. júní 2018
Viðhorf íslenskra kvenna jákvætt gagnvart erfðaráðgjöf og erfðaprófi
Samkvæmt íslenskri rannsókn er viðhorf íslenskra kvenna jákvætt gagnvart erfðaráðgjöf og erfðaprófi vegna BRCA-stökkbreytinga en um helmingur virðist hafa áhyggjur af skertum rétti til sjúkratrygginga í kjölfar jákvæðrar niðurstöðu.
Kjarninn 24. júní 2018
Fanney Birna Jónsdóttir
Fjórflokkur Dags
Kjarninn 24. júní 2018
Gamla ráðhúsið í Randers
Danskur eftirlíkingarmiðbær í Kína
Er nokkuð 1. apríl sagði Anne Mette Knattrup framkvæmdastjóri ferðamála í Randers á Jótlandi þegar hún frétti að í Kína stæði til að reisa nákvæma eftirlíkingu miðbæjarins í Randers. En þetta var ekki 1. aprílfrétt og Kínverjum er full alvara.
Kjarninn 24. júní 2018
Áhrif Bláu plánetunnar láta á sér kræla
Eftir frumsýningu heimildaþátta BBC um lífríkið í hafinu hefur fólk í Bretlandi og víðar tekið við sér og ákveðin vitundarvakning virðist hafa átt sér stað. Sir David Attenborough segist vera furðulostinn yfir viðbrögðunum.
Kjarninn 23. júní 2018
Mænusótt snýr aftur
Þrátt fyrir jákvæð teikn á lofti um að mænusótt myndi brátt heyra sögunni til þá bárust þau tíðindi fyrir skömmu að veiran hefði greinst í Venesúela.
Kjarninn 23. júní 2018
Sama hver lausnin á vandamálum leigumarkaðsins er mun ekkert breytast nema að afstaða Íslendinga til húsnæðisleigu breytist.
Hvernig er hægt að gera leigumarkaðinn öruggari?
Leigumarkaðurinn á Íslandi er óstöðugur og hefur hækkað hratt á undanförnum árum. Hvaða ástæður liggja að baki því og hvernig getum við bætt hann að mati sérfræðinga?
Kjarninn 23. júní 2018
Meira úr sama flokkiInnlent