Leynd yfir samningi Stefnis og Arion banka

Lífeyrissjóðir hafa tapað milljörðum á fjárfestingum í verkefni United Silicon í Helguvík.

Arion Banki
Auglýsing

Skýr aðskiln­aður á að vera milli eigna­stýr­ingar Arion banka og Stefn­is, dóttu­fé­lags bank­ans. Þar til nýlega var þó í gildi samn­ingur milli eigna­stýr­ingar Arion banka og Stefnis sem vekur spurn­ingar um aðskiln­að­inn og hvort „Kína­m­úr­inn“ sem á að vera á milli eigna­stýr­ing­ar­innar og Stefni, hafi verið fyrir hendi. Samn­ing­ur­inn, sem unnið var eftir frá 2008-2016, fól í sér að Stefnir greiddi eigna­stýr­ingu bank­ans þókn­anir fyrir fjár­fest­ingar sem eigna­stýr­ingin hafði milli­göngu um í sjóðum Stefn­is.

Frá þessu var greint í frétta­skýr­ing­ar­þætt­inum Kveiki á RÚV í kvöld, en þar var til umfjöll­unar fjár­mögnun á verk­efnum United Sil­icon í Helgu­vík. Þar er Arion banki orð­inn eig­andi að eignum þrota­búss­ins, og vinnur að því að koma þeim í verð. Kom fram í þætt­inum að Fjár­mála­eft­ir­litið hefði fjár­fest­ingar líf­eyr­is­sjóða í verk­efn­inu til skoð­un­ar.

Þrír líf­eyr­is­sjóðir töp­uðu sam­tals 2 millj­örðum króna á fjár­fest­ingu sinni. Frjálsi líf­eyr­is­sjóð­ur­inn mestu, næstum 1,3 millj­örð­um, en Festa líf­eyr­is­sjóður á Suð­ur­nesjum og eft­ir­launa­sjóður atvinnu­flug­manna töp­uðu einnig á fjár­fest­ingu sinn­i. 

Auglýsing

Hann, líkt og Frjálsi eru í raun reknir af Arion banka, sem hafði mestra hags­muna að gæta í verk­efni United Sil­icon. Aðrir líf­eyr­is­sjóðir lands­manna fengu kynn­ingu á verk­efn­inu á sínum tíma, en töldu það ekki væn­lega fjár­fest­ingu, að því er fram kom í þætt­in­um. 

„Sam­band Arion banka og Frjálsa líf­eyr­is­sjóðs­ins er sér­stakt. Frjálsi er til húsa hér í hús­næði bank­ans en Arion fær um 600 millj­ónir króna á ári fyrir að reka sjóð­inn. Fjár­fest­ingar Frjálsa eru svo í höndum eigna­stýr­ingar bank­ans, hér handan göt­unn­ar. Þar starfar raunar fram­kvæmda­stjóri Frjálsa. Líf­eyr­is­sjóðir verða sam­kvæmt lögum að til­nefna starfs­mann til að fylgj­ast með áhættu fjár­fest­inga. Í til­felli Frjálsa er eng­inn starfs­maður og því fer Arion banki líka með áhættu­mat sjóðs­ins auk þess sem sama fyr­ir­tæki end­ur­skoðar allt sam­an. Fjár­fest­ing í United Sil­icon er þó ekki eina málið sem vekur spurn­ingar um þetta fyr­ir­komu­lag. Eins og hjá öðrum líf­eyr­is­sjóðum í umsjón Arion banka eru fjár­fest­ingar Frjálsa að miklu leyti við bank­ann sjálf­an. Mest í gegnum dótt­ur­fé­lag Arion, sjóðs­stýr­inga­fyr­ir­tækið Stefni, dótt­ur­fé­lag bank­ans. Eða allt að 11% heild­ar­fjár­fest­inga sjóðs­ins. Allar fara þær fram í gegnum eigna­stýr­ingu bank­ans. Skýr aðskiln­aður á að vera milli eigna­stýr­ing­ar­innar og Stefnis - svo­kall­aður kína­m­úr. Enda er það hlut­verk eigna­stýr­ing­ar­innar að gæta að hags­munum við­skipta­vina í fjár­fest­ingum en ekki bank­ans. Þar til nýlega var þó í gildi samn­ingur milli eigna­stýr­ingar Arion banka og Stefnis sem vekur spurn­ingar um þétt­leika þessa kína­m­úrs. Samn­ing­ur­inn, sem unnið var eftir frá 2008-2016, fól í sér að Stefnir greiddi eigna­stýr­ingu bank­ans þókn­anir fyrir fjár­fest­ingar sem eigna­stýr­ingin hafði milli­göngu um í sjóðum Stefn­is. Eigna­stýr­ing bank­ans hafði því hreinan hvata af að beina við­skiptum - eins og tug millj­arða við­skiptum líf­eyr­is­sjóða til Stefnis - en ekki ann­að. Og þrátt fyrir til­mæli og reglur um gagn­sæi og upp­lýs­inga­skyldu þótti aldrei ástæða til að láta við­skipta­vini eigna­stýr­ingar vita af samn­ingnum eða hvað í honum fólst. Stjórn Frjálsa kvaðst reyndar í svari til Kveiks ekki telja sig hafa þurft að vita af því sér­stak­lega,“ segir í frétt RÚV, þar sem fjallað er um umfjöllun Kveiks.

Óhætt er að segja að saga United Sil­icon sé þyrnum stráð, en nú eru til með­ferðar mál sem bein­ast að fyrrum for­stjóra, Magn­úsi Garð­ars­syni. Er hann grun­aður um lög­brot. Arion banki hefur nú þegar afskrifað um 5 millj­arða vegna verk­efn­is­ins, og vinn­ur, eins og áður seg­ir, að því að koma verð­mætum í verð með sölu til nýrra fjár­festa.

Benedikt: Jodie Foster er baráttukona
Stórleikkonan Jodie Foster ætlar sér að endurgera kvikmyndina Konan fer í stríð, sem Benedikt Erlingsson leikstýrði.
Kjarninn 10. desember 2018
Horft til þess að nýta skráðan markað til að selja hluti í ríkisbönkunum
Í Hvítbók stjórnvalda um framtíðarsýn fyrir fjármálakerfið kemur fram að vantraust á fjármálakerfinu sé enn „djúpstætt“. Langan tíma muni taka að ná upp trausti á því á nýjan leik.
Kjarninn 10. desember 2018
Bjarni Benediktsson, fjármálaráðherra.
Hvítbók um framtíðarsýn fyrir fjármálakerfið lítur dagsins ljós
Gott regluverk og öflugt eftirlit, hagkvæmni í bankarekstri og traust eignarhald fjármálafyrirtækja eru þær þrjár meginstoðir sem framtíðarsýn íslensks fjármálakerfis þarf að mótast af.
Kjarninn 10. desember 2018
Sara Dögg Svanhildardóttir
Dýrt húsnæði og há gjöld ýta undir einsleitni
Kjarninn 10. desember 2018
Þögul mótmæli við síðustu þingsetningu
Meirihluti Íslendinga telur það mikilvægt að fá nýja stjórnarskrá
Meirihluti landsmanna segir það mikilvægt að Íslendingar fái nýja stjórnarskrá á yfirstandandi kjörtímabili, samkvæmt nýrri könnun MMR. Konur reyndust líklegri til að segja endurnýjun stjórnarskrár mikilvæga.
Kjarninn 10. desember 2018
Sigþrúður Guðmundsdóttir, Ásmundur Einar Daðason og Ellen Calmon
Efla fræðslu um þjónustu og lagaleg úrræði í þágu kvenna af erlendum uppruna
Konur af erlendum uppruna eru margar hverjar í bagalegri stöðu til að komast úr erfiðum heimilisaðstæðum. Þær kunna margar hverjar ekki tungumálið, þekkja ekki réttindi sín og eru upp á kvalara sína komnar.
Kjarninn 10. desember 2018
Nichole Leigh Mosty
Eitt mikilvægasta skjal tuttugustu aldarinnar og undirstaða frelsis, réttlætis og friðar í heiminum
Leslistinn 10. desember 2018
Uber á leiðinni á hlutabréfamarkað
Bandaríska skutlfyrirtækið Uber stefnir á að skrá félagið á hlutabréfamarkað á næsta ári. Talið er að Uber gæti reynst allt að 120 milljarða dala virði í frumútboðinu. Lyft, helsti samkeppnisaðili Uber, stefnir einnig á skráningu á hlutabréfamarkað.
Kjarninn 10. desember 2018
Meira úr sama flokkiInnlent