Leynd yfir samningi Stefnis og Arion banka

Lífeyrissjóðir hafa tapað milljörðum á fjárfestingum í verkefni United Silicon í Helguvík.

Arion Banki
Auglýsing

Skýr aðskiln­aður á að vera milli eigna­stýr­ingar Arion banka og Stefn­is, dóttu­fé­lags bank­ans. Þar til nýlega var þó í gildi samn­ingur milli eigna­stýr­ingar Arion banka og Stefnis sem vekur spurn­ingar um aðskiln­að­inn og hvort „Kína­m­úr­inn“ sem á að vera á milli eigna­stýr­ing­ar­innar og Stefni, hafi verið fyrir hendi. Samn­ing­ur­inn, sem unnið var eftir frá 2008-2016, fól í sér að Stefnir greiddi eigna­stýr­ingu bank­ans þókn­anir fyrir fjár­fest­ingar sem eigna­stýr­ingin hafði milli­göngu um í sjóðum Stefn­is.

Frá þessu var greint í frétta­skýr­ing­ar­þætt­inum Kveiki á RÚV í kvöld, en þar var til umfjöll­unar fjár­mögnun á verk­efnum United Sil­icon í Helgu­vík. Þar er Arion banki orð­inn eig­andi að eignum þrota­búss­ins, og vinnur að því að koma þeim í verð. Kom fram í þætt­inum að Fjár­mála­eft­ir­litið hefði fjár­fest­ingar líf­eyr­is­sjóða í verk­efn­inu til skoð­un­ar.

Þrír líf­eyr­is­sjóðir töp­uðu sam­tals 2 millj­örðum króna á fjár­fest­ingu sinni. Frjálsi líf­eyr­is­sjóð­ur­inn mestu, næstum 1,3 millj­örð­um, en Festa líf­eyr­is­sjóður á Suð­ur­nesjum og eft­ir­launa­sjóður atvinnu­flug­manna töp­uðu einnig á fjár­fest­ingu sinn­i. 

Auglýsing

Hann, líkt og Frjálsi eru í raun reknir af Arion banka, sem hafði mestra hags­muna að gæta í verk­efni United Sil­icon. Aðrir líf­eyr­is­sjóðir lands­manna fengu kynn­ingu á verk­efn­inu á sínum tíma, en töldu það ekki væn­lega fjár­fest­ingu, að því er fram kom í þætt­in­um. 

„Sam­band Arion banka og Frjálsa líf­eyr­is­sjóðs­ins er sér­stakt. Frjálsi er til húsa hér í hús­næði bank­ans en Arion fær um 600 millj­ónir króna á ári fyrir að reka sjóð­inn. Fjár­fest­ingar Frjálsa eru svo í höndum eigna­stýr­ingar bank­ans, hér handan göt­unn­ar. Þar starfar raunar fram­kvæmda­stjóri Frjálsa. Líf­eyr­is­sjóðir verða sam­kvæmt lögum að til­nefna starfs­mann til að fylgj­ast með áhættu fjár­fest­inga. Í til­felli Frjálsa er eng­inn starfs­maður og því fer Arion banki líka með áhættu­mat sjóðs­ins auk þess sem sama fyr­ir­tæki end­ur­skoðar allt sam­an. Fjár­fest­ing í United Sil­icon er þó ekki eina málið sem vekur spurn­ingar um þetta fyr­ir­komu­lag. Eins og hjá öðrum líf­eyr­is­sjóðum í umsjón Arion banka eru fjár­fest­ingar Frjálsa að miklu leyti við bank­ann sjálf­an. Mest í gegnum dótt­ur­fé­lag Arion, sjóðs­stýr­inga­fyr­ir­tækið Stefni, dótt­ur­fé­lag bank­ans. Eða allt að 11% heild­ar­fjár­fest­inga sjóðs­ins. Allar fara þær fram í gegnum eigna­stýr­ingu bank­ans. Skýr aðskiln­aður á að vera milli eigna­stýr­ing­ar­innar og Stefnis - svo­kall­aður kína­m­úr. Enda er það hlut­verk eigna­stýr­ing­ar­innar að gæta að hags­munum við­skipta­vina í fjár­fest­ingum en ekki bank­ans. Þar til nýlega var þó í gildi samn­ingur milli eigna­stýr­ingar Arion banka og Stefnis sem vekur spurn­ingar um þétt­leika þessa kína­m­úrs. Samn­ing­ur­inn, sem unnið var eftir frá 2008-2016, fól í sér að Stefnir greiddi eigna­stýr­ingu bank­ans þókn­anir fyrir fjár­fest­ingar sem eigna­stýr­ingin hafði milli­göngu um í sjóðum Stefn­is. Eigna­stýr­ing bank­ans hafði því hreinan hvata af að beina við­skiptum - eins og tug millj­arða við­skiptum líf­eyr­is­sjóða til Stefnis - en ekki ann­að. Og þrátt fyrir til­mæli og reglur um gagn­sæi og upp­lýs­inga­skyldu þótti aldrei ástæða til að láta við­skipta­vini eigna­stýr­ingar vita af samn­ingnum eða hvað í honum fólst. Stjórn Frjálsa kvaðst reyndar í svari til Kveiks ekki telja sig hafa þurft að vita af því sér­stak­lega,“ segir í frétt RÚV, þar sem fjallað er um umfjöllun Kveiks.

Óhætt er að segja að saga United Sil­icon sé þyrnum stráð, en nú eru til með­ferðar mál sem bein­ast að fyrrum for­stjóra, Magn­úsi Garð­ars­syni. Er hann grun­aður um lög­brot. Arion banki hefur nú þegar afskrifað um 5 millj­arða vegna verk­efn­is­ins, og vinn­ur, eins og áður seg­ir, að því að koma verð­mætum í verð með sölu til nýrra fjár­festa.

Brynjólfur Bjarnason orðinn stjórnarformaður Arion banka
Herdís Dröfn Fjeldsted er varaformaður stjórnar.
Kjarninn 20. mars 2019
Vond staða Boeing versnar
Framkvæmdastjóri verkfræðisviðs Boeing hefur verið látinn fara. Mikill titringur er innan fyrirtækisins vegna rannsóknar á flugslysum í Indónesíu í október og Kenía fyrr í mánuðinum.
Kjarninn 20. mars 2019
Katrín Oddsdóttir
Austurvöllur okkar allra
Leslistinn 20. mars 2019
Segir stjórnarmeirihluta fyrir fjölmiðlafrumvarpi
Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra, segir að frumvarp hennar um stuðning við einkarekna fjölmiðla sé einungis fyrsta skrefið sem þurfi að stíga í þeirri vegferð.
Kjarninn 20. mars 2019
Sementsverksmiðja ríkisins
Sementsverksmiðja ríkisins Akranesi – In memoriam
Kjarninn 20. mars 2019
Samninganefnd SGS
Segir að samninganefnd SGS muni aldrei taka þátt í að semja um að rýra kjör
Samninganefnd SGS segir það miður að Framsýn hafi þurft að bera félaga sína þungum sökum í tengslum við ákvörðun félagsins um að afturkalla samningsumboð sitt frá Starfsgreinasambandinu.
Kjarninn 20. mars 2019
Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Meirihluta skólastjórnenda þykir leyfisheimildir foreldra of rúmar
Rúmur helmingur skólastjórnenda segir að leyfisbeiðnum vegna ferðalaga hafi fjölgað mikið á síðustu árum í nýrri könnun. Mennta- og menningarmálaráðherra segist líta það mjög alvarlegum augum að slíkar fjarvistir komi niður á námi nemenda.
Kjarninn 20. mars 2019
Már Guðmundsson
Skýrsla um neyðarlánið til Kaupþings birt í lok apríl
Már Guðmundsson, seðlabankastjóri, segir að skýrsla um neyðarlánið sem veitt var Kaupþingi haustið 2008 og söluferlið á FIH bankanum verði birt opinberlega þann 30. apríl næstkomandi.
Kjarninn 20. mars 2019
Meira úr sama flokkiInnlent