Stjórnin klofin í afstöðu til skýrslubeiðni Rósu

Þingmenn ekki á eitt sáttir hvort utanríkis- eða samgönguráðherra ætti að svara skýrslubeiðni Rósu Bjarkar Brynjólfsdóttur um framkvæmd vopnaflutninga. Þrír þingmenn Sjálfstæðisflokksins greiddu atkvæði gegn skýrslubeiðninni en aðrir sátu hjá.

Kristján Guy Burgess og Rósa Björk Brynjólfsdóttir
Auglýsing

Þing­fundur var hald­inn stutt­lega í dag, þrátt fyrir að vera ekki á dag­skrá, til að greiða atkvæði um skýrslu­beiðni Rósu Bjarkar Brynj­ólfs­dótt­ur, þing­manns Vinstri grænna, frá utan­rík­is­ráð­herra um fram­kvæmd alþjóð­legra skuld­bind­inga er varða flutn­ing á vopn­um. Ásamt Rósu standa að skýrslu­beiðn­inni nokkrir þing­menn Sam­fylk­ing­ar, Við­reisn­ar, Mið­flokks­ins og Flokki fólks­ins ásamt Píröt­um.

Þing­menn rík­is­stjórn­ar­flokk­anna klofn­uðu í afstöðu sinni til máls­ins, en Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn studdi ekki skýrslu­beiðn­ina, að minnsta kosti ekki að henni yrði beint til utan­rík­is­ráð­herra og vildu heldur meina að sam­göngu­ráð­herra ætti að skila umræddri skýrslu. Þeir Óli Björn Kára­son, Páll Magn­ús­son og Vil­hjálmur Árna­son greiddu atkvæði gegn skýrslu­beiðn­inni, en aðrir þing­menn flokks­ins ýmist sátu hjá eða voru fjar­ver­andi.

Nokkur umræða varð í þing­inu á mánu­dag vegna máls­ins. Stjórn­ar­and­staðan kvart­aði yfir því að utan­rík­is­ráð­herra vildi ekki taka við skýrslu­beiðn­inni, en for­seta þings­ins hafði borist bréf frá ráð­herra þar sem hann hélt því fram að hún beind­ist að hluta til að þáttum sem væri á verk­sviði ann­ars ráð­herra.

Auglýsing

Stein­grímur J. Sig­fús­son kann­aði síðan málið sem var tekið til atkvæða í dag og taldi málið tækt til þing­legrar með­ferðar og atkvæða­greiðslu.

„Engu að síður er það svo að í fyr­ir­liggj­andi skýrslu­beiðni er óskað eftir því að fjallað verði um atriði sem falla undir mál­efna­svið utan­rík­is­ráð­herra sam­kvæmt for­seta­úr­skurði um skipt­ingu stjórn­ar­mál­efna milli ráðu­neyta í Stjórn­ar­ráði Íslands, nr. 84/2017. Þar er í 8. grein kveðið á um að utan­rík­is­ráð­herra fari með utan­rík­is­mál, þar á meðal samn­inga við önnur ríki og gerð þeirra. Ábyrgð á fram­kvæmd alþjóða­samn­inga getur þó eftir atvikum verið á hendi, eða að hluta til á hendi, ann­arra ráð­herra eins og kunn­ugt er. Beiðnin varðar opin­bert mál­efni og upp­fyllir að öllu leyti ákvæði þing­skapa. Hún telst því tæk til þing­legrar með­ferðar og atkvæða­greiðslu. Þá hefur þessi skoðun einnig leitt til þess að skýrslu­beið­endur hafa gert nokkrar breyt­ingar á beiðni sinni til að taka betur mið af þeirri verka­skipt­ingu sem á bak við ligg­ur. Hefur málið verið prentað upp og kemur nú þannig til atkvæða­greiðslu,“ sagði Stein­grímur í dag.

Í máli Birgis Ármanns­son­ar, þing­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins, þegar hann gerði grein fyrir hjá­setu sinni, kom fram að hann teldi að málið eigi fremur heima á borði sam­göngu- og sveit­ar­stjórn­ar­ráð­herra en utan­rík­is­ráð­herra. „Það hefur aldrei verið ágrein­ingur um að eðli­legt væri að kallað væri eftir upp­lýs­ingum af þessu tagi en það hefur hins vegar verið álita­mál með hvaða hætti það væri borið fram hér. Ég tel að það sé að minnsta kosti gott ef lyktir fást í þetta mál, en sit hjá við atkvæða­greiðsl­una í ljósi þeirrar afstöðu minnar að meg­in­efni og kjarni fyr­ir­spurn­ar­innar eða skýrslu­beiðn­innar lúti að mál­efnum sem heyra undir verk­svið sam­göngu- og sveit­ar­stjórn­ar­ráð­herra og því hefði ég talið eðli­legt að málið færi í þann far­veg.“

Skýrslu­beiðnin er svohljóð­andi:

Með vísan til 54. greinar þing­skap­ar­laga er óskað eftir skrif­legri skýrslu utan­rík­is­ráð­herra, í sam­vinnu við sam­göngu- og sveit­ar­stjórn­ar­ráð­herra eftir því sem við á, um alþjóð­legar skuld­bind­ingar Íslands er varða leyf­is­veit­ingar eða und­an­þágur vegna vopna­flutn­inga.

Í skýrsl­unni verði dregin fram ábyrgð ráðu­neyt­is­ins, og ann­arra ráðu­neyta og stofn­ana ef við á, um veit­ingar á leyfum og und­an­þágum til vopna­flutn­inga um íslenska loft­helgi eða til íslenskra aðila sem starfa á alþjóða­vett­vangi. Í því felist að skýrt verði hvernig íslensk stjórn­völd fram­fylgja því þegar Ísland und­ir­gengst alþjóð­legar skuld­bind­ingar varð­andi vopna­við­skipti eða vopna­flutn­inga, svo sem við­skipta­bann alþjóða­stofn­ana, alþjóð­lega samn­inga og sátt­mála, álykt­anir örygg­is­ráðs Sam­ein­uðu þjóð­anna og álykt­anir Evr­ópu­ráðs­ins.

Óskað er eftir því að í skýrsl­unni verði verk­ferlar skýrðir sem og ábyrgð­ar­keðjan innan stjórn­sýsl­unn­ar, og einnig hið póli­tíska verk­lag þegar íslenska ríkið und­ir­gengst alþjóð­legar skuld­bind­ingar af þessu tagi.

Meira úr sama flokkiInnlent