Af hverju er sumardagurinn fyrsti hátíðisdagur?

Síðastliðinn fimmtudag var sumardagurinn fyrsti. Menn virðast hafa litið á fyrsta dag sumars sem upphaf ársins hér áður fyrr. Það sést á því að aldur manna var jafnan talinn í vetrum og því hafi dagurinn verið haldinn hátíðlegur.

sumardagur-i-reykjavik_14210753649_o.jpg
Auglýsing

Sum­ar­dag­ur­inn fyrsti var á fimmtu­dag. Dag­ur­inn er tal­inn annar fimmtu­dagur eftir Leon­is­dag, sem er 11. apríl ár hver, eða með öðrum orð­um, fyrsti fimmtu­dagur eftir þann 18. apr­íl. Sum­ar­dag­ur­inn fyrsti er því aldrei fyrr en í fyrsta lagi 19. apríl og eigi síðar en 25. apr­íl.

Vís­inda­vef­ur­inn seg­ir, að þrátt fyrir að það sé hvergi sagt berum orðum í lög­um, þá hafi menn virst hafa litið á fyrsta dag sum­ars sem upp­haf árs­ins. Það sjá­ist á því að aldur manna var jafnan tal­inn í vetrum og því hafi dag­ur­inn verið hald­inn hátíð­leg­ur.

Sum­ar­gjafir voru gefnar að minnsta kosti fjórum öldum áður en jóla­gjafir fóru að tíðkast. Þá var haldin mat­ar­viesla sem þótti ganga næst jól­un­um. Fyrsti dagur sum­ars var líka frí­dagur frá vinnu og börn fengu að fara á milli bæja til að leika sér við nágranna. Þá var hann einnig helg­aður ungum stúlkum og nefndur yng­is­meyja­dag­ur. Piltar máttu þá gefa í skyn hverja þeim leist á. Þetta var sam­bæri­legt við bónda­dag­inn og konu­dag­inn á fyrsta degi þorra og góu.

Auglýsing

Á Vís­inda­vefnum kemur fram að dag­ur­inn sé hluti af miss­er­ist­al­inu sem tíðkast hafi hér á landi frá land­námi. „Ár­inu er þar skipt í tvo nærri jafn­langa helm­inga: Sum­ar­helm­ing og vetr­ar­helm­ing. Þó svalt sé oft í veðri á þessum árs­tíma er dag­ur­inn vel val­inn af for­feðr­unum því sum­arið ‒ frá sum­ar­deg­inum fyrsta og til fyrsta vetr­ar­dags á haustin ‒ er einmitt hlýrri helm­ingur árs­ins, en vet­ur­inn sá kald­ari. Sömu­leiðis verða á þessum tíma árviss fjör­brot vetr­ar­ins í háloft­unum yfir land­inu og sum­arið tekur við, þá dregur að jafn­aði mjög úr afli veð­ur­kerfa.“

Áður en róm­verska tíma­talið barst hingað með kirkj­unni höfðu Íslend­ingar komið sér upp eigin tíma­tali sem ekki virð­ist hafa verið til ann­ars stað­ar. Senni­lega hefur Íslend­ingum þótt nauð­syn­legt að hafa eitt­hvert sam­eig­in­legt tíma­við­mið eftir að þeir settu sér eigin sam­fé­lags­reglur með stofnun Alþingis snemma á 10. öld. Róm­verska tíma­talið varð virkt eftir að föst skipan komst á kirkj­una með stofnun bisk­ups­stóls eftir miðja 11. öld. Íslend­ingar köst­uðu samt gamla tíma­tal­inu ekki fyrir róða heldur lög­uðu það til svo að það lifði góðu lífi við hlið hins kirkju­lega tíma­tals og gerir enn í vönd­uðum almanök­um.

Skeljungur kaupir Basko á 30 milljónir og yfirtöku skulda
Basko, fyrirtæki sem var áður stýrt af nýráðnum forstjóra Skeljungs, hefur verið selt til Skeljungs. Hlutur í Eldum Rétt verður undanskilin kaupunum.
Kjarninn 17. september 2019
Telja Jónas Jóhannsson lögmann og fyrrverandi héraðsdómara hæfastan
Dómnefnd um hæfni umsækjenda um embætti dómara hefur skilað umsögn sinni um umsækjendur um embætti dómara sem mun hafa starfsstöð við Héraðsdóm Reykjaness en sinna störfum við alla héraðsdómstóla.
Kjarninn 17. september 2019
Þórarinn Hjaltason
Áhrif Borgarlínu og breyttra ferðavenja á bílaumferð
Kjarninn 17. september 2019
Katrín Jakosbsdóttir, forsætsiráðherra.
Katrín: Kynjamisrétti er eitt stærsta og þrálátasta böl okkar tíma
Alþjóðleg #Metoo ráðstefna hefst í Hörpu í dag og hafa yfir 800 manns skráð sig á hana. Forsætisráðherra telur að löggjöf og forvarnarstarf sé ekki nóg heldur þurfi róttækar, menningarlegar breytingar.
Kjarninn 17. september 2019
Efling vísar kjaradeilu við Reykjavíkurborg til ríkissáttasemjara
Efling hefur vísað kjaradeilu félagsins við Reykjavíkurborg til ríkissáttasemjara. „Okkur þykir miður að hafa ekki skynjað raunverulegan samningsvilja frá borginni í þessum viðræðum,“ segir formaður Eflingar.
Kjarninn 17. september 2019
Kvikan
Kvikan
Farsi í lögreglunni, doði í stjórnmálunum og meint glimrandi góð lífskjör
Kjarninn 17. september 2019
Magnús Halldórsson
Suðupotturinn
Kjarninn 17. september 2019
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir og Jón Trausti Reynisson, ritstjórar Stundarinnar.
Stundin skilaði rúmlega 10 milljóna króna afgangi
Ný stjórn Stundarinnar hefur verið kjörin og er Elín G. Ragnarsdóttir nýr stjórnarformaður félagsins.
Kjarninn 17. september 2019
Meira úr sama flokkiInnlent