Krónan heldur áfram að veikjast - Verðhrun á mörkuðum

Gengi krónunnar hefur veikst nokkuð að undanförnu gagnvart helstu viðskiptamyntum. Meiri verðbólguþrýstingu virðist í kortunum. Blikur þykja nú á lofti á erlendum mörkuðum, einkum í Bandaríkjunum.

peningar
Auglýsing

Gengi krón­unnar gagn­vart helstu við­skipta­myntum hefur veikst nokkuð að und­an­förnu og hélt sú þróun áfram í dag. 

Krónan veikt­ist gagn­vart evru um 1,36 pró­sent og kostar nú tæp­lega 135 krón­ur. Þetta er nokkur breyt­ing frá því í mar, þegar evran kost­aði tæp­lega 120 krón­ur. 

Sama má segja um Banda­ríkja­dal en hann kostar nú tæp­lega 117 krónur en kost­aði, þegar gengi krónu var sterkast á árinu, tæp­lega 99 krón­ur. 

Auglýsing

Mest var veik­ing krónu gagn­vart norsku krón­unni að und­an­förnu, en gengi hennar gagn­vart helstu erlendu myntum hefur styrkst að und­an­förnu, sam­hlið hækkun olíu­verðs. 

Verð­bólgu­þrýst­ingur hefur farið vax­andi að und­an­förnu, sé horft til þró­unar á ýmsum hag­stærðum sem hafa áhrif á verð­bólgu, svo sem olíu­verð og launa­þró­un. Verð­bólga mælist nú 2,7 pró­sent, sem telst lágt í sögu­legu sam­hengi á Íslandi, en það er lítið eitt yfir verð­bólgu­mark­miði Seðla­banka Íslands, sem er 2,5 pró­sent. 

Vænt­ingar um meiri verð­bólgu

Gengi krónunnar veiktist nokkuð í dag.Eitt af því sem segja má að sé óviss­þátt­ur, þegar kemur að þróun verð­bólg­unnar á Íslandi, er útkoman úr kjara­við­ræðum í vet­ur, en samn­ingar fjöl­margra stétt­ar­fé­laga eru lausir um ára­mót. Eins og greint var frá í dag þá hefur samn­inga­nefnd Starfs­greina­sam­bands Íslands sent frá sér kröfu­gerð gagn­vart stjórn­völdum og Sam­tökum atvinnu­lífs­ins, en sam­kvæmt henni er farið fram á tug­pró­senta hækkun lág­marks­launa, úr 300 þús­und í 425 þús­und, en jafn­framt er farið fram á víð­tækar kerf­is­breyt­ing­ar, svo sem styttri vinnu­tíma, breyt­ingar á skatt­kerf­inu og tvö­földun per­sónu­af­slátt­ar. 

Pen­inga­stefnu­nefnd Seðla­banka Íslands gerði verð­bólgu­vænt­ingar að umtals­efni við vaxta­á­kvörðun sína, 3. októ­ber síð­ast­lið­inn, og sagði þá að vænt­ing­arnar væru á alla mæli­kvarða langt yfir verð­bólgu­mark­miði. „Verð­bólga jókst milli fjórð­unga á þriðja fjórð­ungi árs­ins eins og spáð var í ágúst. Verð­bólga án hús­næðis hefur einnig auk­ist og mun­ur­inn milli mæli­kvarða á verð­bólgu með og án hús­næðis hefur minnkað mik­ið. Áfram dregur úr árs­hækkun hús­næð­is­verðs en á móti vegur að inn­flutn­ings­verð hefur hækkað umtals­vert að und­an­förnu. Að hluta end­ur­speglar það hraða hækkun olíu­verðs á alþjóða­mark­aði. Gengi krón­unnar hefur lækkað frá síð­asta fundi pen­inga­stefnu­nefndar og geng­is­flökt jókst í sept­em­ber m.a. vegna óvissu um fjár­mögnun eins af stóru flug­fé­lögum lands­ins. Verð­bólgu­vænt­ingar úr könn­unum hafa hald­ist óbreyttar frá síð­asta fundi pen­inga­stefnu­nefndar en verð­bólgu­á­lag á skulda­bréfa­mark­aði hefur hækk­að. Á alla mæli­kvarða virð­ast verð­bólgu­vænt­ingar vera nokkuð yfir mark­miði. Pen­inga­stefnu­nefnd ítrekar að hún hefur bæði vilja og þau tæki sem þarf til að halda verð­bólgu við mark­mið til lengri tíma lit­ið. Haldi verð­bólgu­vænt­ingar áfram að hækka og fest­ist í sessi umfram mark­mið mun það kalla á harð­ara taum­hald pen­inga­stefn­unn­ar. Aðrar ákvarð­an­ir, einkum á vinnu­mark­aði og í rík­is­fjár­mál­um, hafa þá áhrif á hversu mik­ill fórn­ar­kostn­aður verður í lægra atvinnustig­i,“ sagði í yfir­lýs­ingu pen­inga­stefnu­nefnd­ar. 

Meg­in­vextir eru nú 4,25 pró­sent.

Breyt­ingar á erlendum mörk­uðum

Vextir víða um heim fara nú hækk­andi, og má segja að Seðla­banki Banda­ríkj­anna hafi leitt þá þró­un. Stýri­vextir þar í landi hafa farið hækk­andi að und­an­förnu og eru nú 2,25 pró­sent, en þeir héld­ust á bil­inu 0 til 0,25 pró­sent í átta ár. Verð­bólgu­þrýst­ingur í Banda­ríkj­unum hefur farið hækk­andi, og hefur um 40 pró­sent hækkun olíu­verðs meðal á und­an­förnu 5 mán­uðum meðal ann­ars ýtt undir hann. Don­ald Trump Banda­ríkja­for­seti hefur kvartað sáran undan þessu, og kvatt Seðla­bank­ann til að lækka vexti og hefur einnig beint því til OPEC ríkj­anna, einkum Sádí-­Ar­ab­íu, að auka fram­leiðslu á olíu til að lækka olíu­verð. 

Nokkur titr­ingur er einnig á mörk­uðum í Banda­ríkj­unum vegna við­skipta­stríðs Banda­ríkj­anna og Kína, en deildar mein­ingar eru um ágæti þess­ara aðgerða fyrir Banda­rík­in. Þannig hafa efa­semdir meðal fjár­festa, um skyn­semi þessa að setja tolla á meira en 250 millj­arða Banda­ríkja­dala varn­ing frá Kína, farið vax­and­i. 



Í dag var verð­hrun - sé litið til þró­unar innan dags - á hluta­bréfa­mark­aði í Banda­ríkj­un­um, en Nas­daq vísi­talan hefur lækkað um 4 pró­sent það sem af er degi. Sam­kvæmt umfjöllun Wall Street Journal er ástæðan fyrir þessu meðal ann­ars rakin til hækk­andi vaxta­á­lags, þar sem fjár­festar eru þá að færa til fjár­muni og þá meira úr hluta­bréf­um, yfir í skulda­bréf. 

Í Evr­ópu voru einnig lækk­anir á mörk­uðum í dag, á bil­inu 1 til 3 pró­sent. Seðla­banki Evr­ópu hefur gefið það út að hann muni hætta víð­tækum örv­un­ar­að­gerðum sínum í des­em­ber næst­kom­andi, en hann hefur keypt skulda­bréf fyrir um 60 millj­arða evra á mán­uði und­an­farin ár, með það að mark­aði að örva hag­vöxt. Búist er við því að vextir muni fara almennt hækk­andi, eftir að þessu tíma­bili lýk­ur.



Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ísak Már Jóhannesson
Má bjóða þér skógarelda með kaffinu?
Kjarninn 26. september 2020
Sæunn Kjartansdóttir
Tímaskekkja
Kjarninn 26. september 2020
Vilhjálmur Árnason gagnrýndi nýtt frumvarp um fæðingarorlof í aðsendri grein í Morgunblaðinu í morgun.
Telur ný heildarlög um fæðingarorlof skerða frelsi fjölskyldna
Í aðsendri grein í Morgunblaðinu segir Vilhjálmur Árnason, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, að nýtt frumvarp um fæðingarorlof feli í sér skerðingu á frelsi fjölskyldna. Sonja Ýr Þorbergsdóttir, formaður BSRB, segir frumvarpið auka jafnrétti.
Kjarninn 26. september 2020
Jón Guðni Kristjánsson
Diplómatískt stórslys
Kjarninn 26. september 2020
Stefán Ólafsson
Lækkun tryggingagjalds leysir vandann
Kjarninn 26. september 2020
Sjávarútvegurinn sterk stoð þegar aðrar bresta
Rækja selst illa þegar Bretum er sagt að vinna heima og fáir borða þorskhnakka á Zoom-fundum. Heiðrún Lind Marteinsdóttir framkvæmdastjóri SFS segir í ítarlegu viðtali við Kjarnann að áskoranir séu í sjávarútvegi vegna óvissunnar sem fylgir faraldrinum.
Kjarninn 26. september 2020
38 ný smit í gær
Alls greindust 38 manns með COVID-19 hér á landi í gær. Nú eru 435 í einangrun vegna sjúkdómsins en í sóttkví eru 1.780.
Kjarninn 26. september 2020
Brenglað bragðskyn eftir COVID –„Þetta er bara allt svo steikt!“
Hann finnur myglubragð af papriku og „COVID-lykt“ í miðbænum. Það skrítnasta er þó að hann finnur alls enga skítafýlu. Háskólaneminn Kolbeinn Arnarson fékk COVID-19 síðasta vetur og segir einangrunina, sem stóð í mánuð, hafa tekið verulega á.
Kjarninn 26. september 2020
Meira úr sama flokkiInnlent