Sjálfvirkni mun fækka störfum í framtíðinni

Finnur Árnason, forstjóri Haga, telur að störfum í íslenskri verslun muni fækka vegna vaxandi sjálfvirkni. Nú um sinn munu hins vegar sjálfsafgreiðslukassar aðeins auka þjónustu fyrir viðskiptavini.

bónus afgreiðslufólk
Auglýsing

Sjálf­virkn­i­svæð­ing hefur nú þegar farið af stað í íslenskum mat­vöru­versl­unum en hefur ekki enn tekið yfir afgreiðslu­störf starfs­manna í versl­unum sam­kvæmt for­stjóra Haga og fram­kvæmda­stjóra Krón­unn­ar. Fram kemur í nýrri skýrslu Rann­sókna­set­urs versl­un­ar­inn­ar, Íslensk net­versl­un, að ýmsar rann­sóknir bendi til að versl­un­ar­störfum muni fækka á næstu árum. Deloitte, alþjóð­legt ráð­gjafa­fyr­ir­tæki, hefur til dæmis áætlað störfum í verslun muni fækka um 60 pró­sent næstu tvo ára­tugi. Frá þessu er greint í Morg­un­blað­inu í dag.

Andrés Magn­ús­son, fram­kvæmda­stjóri Sam­taka versl­unar og þjón­ustu, segir í sam­tali við Morg­un­blaðið að ráð­gjaf­ar­fyr­ir­tækið McK­insey áætla í nýrri skýrslu að störfum í verslun í Mið-­Evr­ópu muni fækka um 20 til 25 pró­sent næstu fimm ár.  Hag­stofa Íslands áætlar að um 27 þús­und manns starfi í verslun á Íslandi. Yfir­fært á Ísland sam­svari slík fækkun því að þús­undir starfa muni hverfa á næstu árum. 

 En talið er að sjálfs­af­greiðsla muni leysa af hólmi hefð­bundin afgreiðslu­störf í versl­un, ekki síst í stór­mörk­uðum í fram­tíð­inni. Sam­tímis geti orðið til ný störf eftir því sem stærri hluti versl­unar fær­ist yfir í net­versl­un. Andrés telur að sú til­færsla kalli á aukna menntun versl­un­ar­fólks og segir það áhyggju­efni fyrir fólk með­ lág­marks­mennt­un.  

Auglýsing

„Margir telja að mennt­un­ar­kröf­urn­ar verði allt aðrar og að gerð verði meiri krafa um háskóla­mennt­un. Við­skipti yfir netið krefjast enda tækni­þekk­ingar og þekk­ing­ar á mark­aðs­setn­ing­u. Verka­lýðs­hreyf­ingin virð­ist ekk­ert vera að velta fyrir sér hvernig störfin og kröfur vinnu­mark­að­ar­ins eru að breyt­ast. Það áhuga­leysi vekur athygli. Full­trúar VR virð­ast ekki vera að und­ir­búa þessa 27 þús­und félags­menn sína í verslun til að takast á við breyttar aðstæður á gjör­breyttum vinnu­mark­aði. Þetta er ekki að fara að ger­ast eftir fimm ár heldur er þetta að ger­ast núna. Það hræðir menn,“ segir Andrés jafn­framt.

Sjálfs­af­greiðslu­kassar komnir upp

Finnur Árna­son, for­stjóri Haga, segir fyr­ir­tækið hafa sett upp sjálfs­af­greiðslu­kassa í Bónus og nú sé verið að setja upp slíka kassa einnig í Hag­kaup.



„Það er ljóst af fyrstu við­brögðum að það er áhugi á þessu. Sjálfs­af­greiðslu­lausnir voru komnar á fullt erlendis fyrir 10 til 15 árum. Tæknin var prófuð á Íslandi fyrir tíu árum. Þá var lausnin bæði dýr og mark­að­ur­inn lít­ill þannig að þeir sem byrj­uðu hættu. Nú eru við­horfin breytt. Við erum með tækni­fær­ara fólk en fyrir 10 til 20 árum. Hag­kvæmnin í lausn­unum er líka orðin miklu meiri. Hvort tveggja gerir það að verkum að þetta er orðið raun­hæfur val­kost­ur.“ segir Finnur í sam­tali við Morg­un­blað­ið.

Hann segir um 2.300 manns starfa hjá Hög­um. Helm­ing­ur­inn, um 1.150 manns, starfi við afgreiðslu. Hann segir aðspurður að undir „eðli­legum kring­um­stæð­um“ hefði fjöldi afgreiðslu­fólks hjá Högum náð hámarki. „Hins vegar hefði engum dottið í hug fyrir 50 árum að hafa búðir opnar allan sól­ar­hring­inn. Ég veit ekki hvernig þetta verður eftir 20 til 30 ár; hvort allt verður þá opið,“ segir Finnur og bendir á versl­anir Amazon Go í Banda­ríkj­un­um. Þar sé ekki einn ein­asti afgreiðslu­mað­ur. „Tæknin mun auð­vitað sjálf­virkni­væða fleiri þætti þegar fram í sæk­ir. Sjálf­virkni­væð­ing er líka að eiga sér stað í vöru­hús­um,“ segir Finn­ur.

Aðspurður hvort störfum í verslun á Íslandi muni fækka á næstu árum vegna þess­ara þátta kveðst Finnur „frekar hafa trú á því“. „Eins og er lítum við á þetta sem val­kost. Okkar við­skipta­vinir velja hvora leið­ina þeir fara.“ Finnur segir versl­un­ina með­vit­aða um vægi launa­kostn­aðar í rekstr­in­um. „Það er alveg ljóst að kostn­að­ar­grunnur skiptir okkur veru­legu máli og laun eru okkar stærsti kostn­að­ar­lið­ur­.“ 

Mun ekki fækka fólki 

Gréta María Grét­ars­dótt­ir, fram­kvæmda­stjóri Krón­unn­ar, telur að sjálfað­greiðslukössum muni fjölga „um­tals­vert“ í Krón­unni næstu ár. „Við gerum ráð fyrir að inn­leiða þetta smátt og smátt í fleiri versl­an­ir. Það er tak­mark­andi þáttur að við fáum ekki nógu marga kassa. Það er aðeins einn umboðs­að­ili að þjón­usta okkur og hann virð­ist ekki fá nægt magn af köss­um. Inn­leið­ingin gengur hægar en við gerðum ráð fyr­ir.“ Gréta María segir Krón­una bjóða við­skipta­vinum þessa þjón­ustu svo þeir geti verið fljótir í gegn sam­kvæmt Morg­un­blað­inu.

„Reynslan sem er komin af þess­ari tækni bendir ekki til að hún muni fækka hjá okkur fólki. Við lítum á þetta sem aukna þjón­ust­u.“ Spurð hvort fjöldi afgreiðslu­fólks hafi náð hámarki miðað við veltu bendir hún á að Krón­u-­búð­irnar séu ólík­ar. Hún sjái ekki fyrir sér að slíkum störfum fjölgi í stóru búð­un­um, þrátt fyrir aukna veltu. Sjálf­virknin muni taka við við­bót­inni.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Guðmundur Kristjánsson, forstjóri og stærsti eigandi Brims.
Guðmundur í Brimi keypti þrjú þúsund bækur til að gefa í grunn- og leikskóla landsins
Útgáfufélag sem er meðal annars í eigu viðskiptaritstjóra Morgunblaðsins og eiginkonu hans gefur út bækur sem Brim hefur ákveðið að færa öllum leik- og grunnskólum á Íslandi.
Kjarninn 9. desember 2021
Fjármálastöðugleikanefnd Seðlabanka Íslands.
Skuldir fyrirtækja hafa dregist umtalsvert saman en skuldir heimila aukist skarpt
Rúmur þriðjungur skulda íslenskra fyrirtækja er í öðrum gjaldmiðli en íslenskum krónum. Styrking hennar gerði það að verkum að skuldir þeirra drógust verulega saman á síðastliðnu ári.
Kjarninn 9. desember 2021
Hildur Björnsdóttir vill verða borgarstjóri – Ætlar að velta Eyþóri Arnalds úr oddvitasæti
Það stefnir i oddvitaslag hjá Sjálfstæðisflokknum í Reykjavík í prófkjöri flokksins fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Hildur Björnsdóttir ætlar að skora Eyþór Arnalds á hólm.
Kjarninn 8. desember 2021
Um þriðjungi allra matvæla sem framleidd eru í heiminum er hent.
Minni matarsóun en markmiðum ekki náð
Matarsóun Norðmanna dróst saman um 10 prósent á árunum 2015 til 2020. Í því fellst vissulega árangur en hann er engu að síður langt frá þeim markmiðum sem sett hafa verið. Umhverfisstofnun Noregs segir enn skorta yfirsýn í málaflokknum.
Kjarninn 8. desember 2021
Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir þingmaður Pírata.
Þingmaður fékk netfang upp á 53 stafbil
Nýr þingmaður Pírata biðlar til forseta Alþingis að beita sér fyrir því að þingið „þurfi ekki að beygja sig undir óþarfa duttlunga stjórnsýslunnar“.
Kjarninn 8. desember 2021
Árni Stefán Árnason
Blóðmeraníðið – fjandsamleg yfirhylming MAST og fordæming FEIF – Hluti II
Kjarninn 8. desember 2021
Ragnar Sigurðsson, fyrrverandi landsliðsmaður í knattspyrnu.
Fyrrverandi eiginkona Ragnar Sigurðssonar segir landsliðsnefndarmann ljúga
Magnús Gylfason, fyrrverandi landsliðsnefndarmaður hjá KSÍ, sagði við úttektarnefnd að hann hefði hitt Ragnar Sigurðsson og þáverandi eiginkonu hans á kaffihúsi daginn eftir að hann var talinn hafa beitt hana ofbeldi. Konan segir þetta ekki rétt.
Kjarninn 8. desember 2021
Róbert segist meðal annars ætla að fara aftur í fjallaleiðsögn.
Róbert hættir sem upplýsingafulltrúi ríkisstjórnarinnar – „Frelsinu feginn“
Upplýsingafulltrúi ríkisstjórnarinnar mun hætta störfum um áramótin. Hann segist vera þakklátur fyrir dýrmæta reynslu með frábærum vinnufélögum en líka frelsinu feginn.
Kjarninn 8. desember 2021
Meira úr sama flokkiInnlent