Íslenska bankakerfið sagt dýrt, spillt og gráðugt

Íslendingar treysta ekki bankakerfinu vegna hrunsins, þeirrar græðgi sem þeir upplifa að viðgangist innan þess og óheiðarleika eða spillingu sem í því grasseri.

Hópur fólks mótmælti sölunni á hlut Landsbankans í Borgun á sínum tíma. Á meðal þess sem stjórnendur Landsbankans voru ásakaðir um var spilling.
Hópur fólks mótmælti sölunni á hlut Landsbankans í Borgun á sínum tíma. Á meðal þess sem stjórnendur Landsbankans voru ásakaðir um var spilling.
Auglýsing

Þau þrjú orð sem flestum Íslend­ingum dettur í hug til að lýsa banka­kerf­inu á Íslandi eru háir vext­ir/­dýrt/ok­ur, glæp­a­starf­sem­i/­spill­ing og græðgi. Þar á eftir koma orð eins og van­traust, hrun og há laun/­bónus­ar/eig­in­hags­muna­semi. Öll voru þessi orð nefnd meira en nokk­urt jákvætt var sagt um íslenska banka­kerf­ið.

Þetta er meðal þess sem kom fram í rann­sókn sem Gallup vann fyrir fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neytið og birt­ist með Hvít­bók um fram­tíð­ar­sýn fyrir fjár­mála­kerfið sem kynnt var í síð­asta mán­uði. Mark­mið könn­un­ar­innar var að skoða ítar­lega traust til banka­kerf­is­ins á Íslandi, hverjar væru helstu ástæður fyrir van­trausti og hvað mætti betur fara. Úrtakið var 1.408 manns 18 ára og eldri af land­inu öllu. Þátt­töku­hlut­fall var 54,5 pró­sent.

Í rann­sókn­inni kom einnig fram að flestir Íslend­ingar ósk­uðu þess að banka­kerfi fram­tíðar yrði sann­gjarnt og rétt­látt, traust, með góða þjón­ustu, hag­kvæmt, heið­ar­legt, gagn­sætt og fyrir almenn­ing.

Auglýsing
Þegar lands­menn voru beðnir um að nefna þau þrjú orð sem þeim dytti helst í hug til að lýsa traustu banka­kerfi urðu orðin traust, sann­girn­i/rétt­látt og heið­ar­leiki efst á blaði.

Ljóst er á nið­ur­stöðu rann­sókn­ar­innar að Íslend­ingar upp­lifa íslenska banka­kerfið ekki eins og þeir myndu vilja hafa það. þvert á móti treysta 57,2 pró­sent lands­manna banka­kerf­inu lítið eða ekk­ert. Ein­ungis 16,3 pró­sent treysta því mik­ið.

Aðspurð um hverjar séu helstu ástæður þess að við­kom­andi beri lítið traust til banka­kerf­is­ins á Íslandi sögðu 18,1 pró­sent þeirra sem van­treysta því að sú ástæða væri hrun­ið. Alls sögðu 12,9 pró­sent að ástæðan væri græðgi og 10,7 sögðu það vera óheið­ar­leika eða spill­ingu.

26,4 pró­sent lands­manna sögðu að það væri hægt að auka traust almenn­ings til banka­kerf­is­ins með því að lækka vexti eða bæta kjör. Rúmur fimmt­ung­ur, eða 20,8 pró­sent, sögðu að minni græðgi, bónusar og/eða ofur­laun myndu auka traustið og 14,4 pró­sent sögðu að þörf væri á meira gagn­sæi. Þá sögðu tæp­lega tólf pró­sent aðspurðra að traustið myndi aukast ef bankar yrðu reknir í þágu fólks­ins.Íslendingar eru ekki mjög jákvæðir gagnvart bankakerfinu.

Íslenska ríkið á sem stendur tvo banka, Íslands­banka og Lands­bank­ann. Heim­ild er fyrir því í fjár­lögum að selja allt hlutafé rík­is­ins í Íslands­banka og allt utan 34 pró­senta í Lands­bank­an­um. Sam­an­lagt eigið fé bank­anna tveggja í dag er um 411 millj­arðar króna. Rík­is­bank­arnir greiddu eig­endum sínum 207 millj­arða króna í arð á árunum 2013-2018.

Í Hvít­­bók um fram­­tíð­­ar­­sýn fyrir fjár­­­mála­­kerfið er fjallað ítar­­lega um hvernig skuli standa að sölu á hlutafé í rík­­is­­bönk­­un­um, Lands­­bank­­anum og Íslands­­­banka, og er horft til þess að nota skráðan markað til þess að end­­ur­­skipu­­leggja eign­­ar­hald með þeim hætti, að dreift og traust eign­­ar­hald verði hluti af fjár­­­mála­­kerf­inu til fram­­tíð­­ar.

Þá er einnig lagt til að það verði skoðað gaum­­gæfi­­lega hvernig megi efla sam­­starf bank­anna á sviði inn­­viða í fjár­­­mála­­kerf­inu, til að auka hag­ræð­ingu í banka­­kerf­inu og bæta þannig kjör til neyt­enda.

Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra sagði við RÚV á fimmtu­dag að hún sæi ekki fyrir sér að rík­is­bank­arnir yrðu seldir á þessu ári. Hún sagði það þó ekki hafa verið sína sýn né rík­is­stjórn­ar­innar að halda Íslands­banka. Það sem skipti máli sé að ríkið verði áfram leið­andi fjár­festir í Lands­bank­an­um.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Á þriðja tug smita greindust í gær
Í fyrsta sinn frá því í nóvember 2020 greindust fleiri en 20 COVID-19 smit á Íslandi á einum degi. Fjöldinn sem greindist í gær er meiri en sá sem greindist síðast þegar aðgerðir voru hertar.
Kjarninn 19. apríl 2021
Eiríkur Ragnarsson
Hvaða frelsi er yndislegt?
Kjarninn 19. apríl 2021
Engin aukning í sjálfsvígum í fyrstu bylgju COVID-19
Ólíkt öðrum stórum efnahagsáföllum fjölgaði sjálfsvígum ekki í kjölfar kreppunnar sem fylgdi fyrstu bylgju heimsfaraldursins í fyrra í hátekjulöndum, samkvæmt nýrri rannsókn.
Kjarninn 18. apríl 2021
Halldór Gunnarsson
Prósentur, meðaltöl og tíundir í þágu eldri borgara
Kjarninn 18. apríl 2021
Anna Tara Andrésdóttir
Sóttvarnayfirvöld fylgja ekki rannsóknum sem benda til þess að andlitsgrímur virki ekki
Kjarninn 18. apríl 2021
Jón Ormur Halldórsson
Kaflaskilin í Kína
Kjarninn 18. apríl 2021
Þrettán manns greindust með COVID-19 innanlands í gær. Fólk er hvatt til að fara í skimun við minnstu einkenni.
Þrettán smit innanlands – hópsmit í kringum leikskóla í Reykjavík
Í gær greindust fleiri með COVID-19 innanlands en á nokkrum öðrum degi síðan 23. mars. Átta voru utan sóttkvíar og hinir höfðu verið stutt í sóttkví.
Kjarninn 18. apríl 2021
Skriðdreki rússneskra aðskilnaðarsinna í Donbas á ferðinni á heræfingu í upphafi þessa árs. Yfir 15 þúsund hafa látið lífið síðan átökin í Úkraínu hófust árið 2014. Nú eru blikur á lofti.
Rússar herða tökin í Úkraínu
Rússar sýna nú ógnandi tilburði við landamæri Úkraínu. Samhliða beita þeir ýmsum tólum fjölþáttahernaðar og Vesturlönd velkjast í vafa um viðbrögð.
Kjarninn 18. apríl 2021
Meira úr sama flokkiInnlent