Íslenska bankakerfið sagt dýrt, spillt og gráðugt

Íslendingar treysta ekki bankakerfinu vegna hrunsins, þeirrar græðgi sem þeir upplifa að viðgangist innan þess og óheiðarleika eða spillingu sem í því grasseri.

Hópur fólks mótmælti sölunni á hlut Landsbankans í Borgun á sínum tíma. Á meðal þess sem stjórnendur Landsbankans voru ásakaðir um var spilling.
Hópur fólks mótmælti sölunni á hlut Landsbankans í Borgun á sínum tíma. Á meðal þess sem stjórnendur Landsbankans voru ásakaðir um var spilling.
Auglýsing

Þau þrjú orð sem flestum Íslend­ingum dettur í hug til að lýsa banka­kerf­inu á Íslandi eru háir vext­ir/­dýrt/ok­ur, glæp­a­starf­sem­i/­spill­ing og græðgi. Þar á eftir koma orð eins og van­traust, hrun og há laun/­bónus­ar/eig­in­hags­muna­semi. Öll voru þessi orð nefnd meira en nokk­urt jákvætt var sagt um íslenska banka­kerf­ið.

Þetta er meðal þess sem kom fram í rann­sókn sem Gallup vann fyrir fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neytið og birt­ist með Hvít­bók um fram­tíð­ar­sýn fyrir fjár­mála­kerfið sem kynnt var í síð­asta mán­uði. Mark­mið könn­un­ar­innar var að skoða ítar­lega traust til banka­kerf­is­ins á Íslandi, hverjar væru helstu ástæður fyrir van­trausti og hvað mætti betur fara. Úrtakið var 1.408 manns 18 ára og eldri af land­inu öllu. Þátt­töku­hlut­fall var 54,5 pró­sent.

Í rann­sókn­inni kom einnig fram að flestir Íslend­ingar ósk­uðu þess að banka­kerfi fram­tíðar yrði sann­gjarnt og rétt­látt, traust, með góða þjón­ustu, hag­kvæmt, heið­ar­legt, gagn­sætt og fyrir almenn­ing.

Auglýsing
Þegar lands­menn voru beðnir um að nefna þau þrjú orð sem þeim dytti helst í hug til að lýsa traustu banka­kerfi urðu orðin traust, sann­girn­i/rétt­látt og heið­ar­leiki efst á blaði.

Ljóst er á nið­ur­stöðu rann­sókn­ar­innar að Íslend­ingar upp­lifa íslenska banka­kerfið ekki eins og þeir myndu vilja hafa það. þvert á móti treysta 57,2 pró­sent lands­manna banka­kerf­inu lítið eða ekk­ert. Ein­ungis 16,3 pró­sent treysta því mik­ið.

Aðspurð um hverjar séu helstu ástæður þess að við­kom­andi beri lítið traust til banka­kerf­is­ins á Íslandi sögðu 18,1 pró­sent þeirra sem van­treysta því að sú ástæða væri hrun­ið. Alls sögðu 12,9 pró­sent að ástæðan væri græðgi og 10,7 sögðu það vera óheið­ar­leika eða spill­ingu.

26,4 pró­sent lands­manna sögðu að það væri hægt að auka traust almenn­ings til banka­kerf­is­ins með því að lækka vexti eða bæta kjör. Rúmur fimmt­ung­ur, eða 20,8 pró­sent, sögðu að minni græðgi, bónusar og/eða ofur­laun myndu auka traustið og 14,4 pró­sent sögðu að þörf væri á meira gagn­sæi. Þá sögðu tæp­lega tólf pró­sent aðspurðra að traustið myndi aukast ef bankar yrðu reknir í þágu fólks­ins.Íslendingar eru ekki mjög jákvæðir gagnvart bankakerfinu.

Íslenska ríkið á sem stendur tvo banka, Íslands­banka og Lands­bank­ann. Heim­ild er fyrir því í fjár­lögum að selja allt hlutafé rík­is­ins í Íslands­banka og allt utan 34 pró­senta í Lands­bank­an­um. Sam­an­lagt eigið fé bank­anna tveggja í dag er um 411 millj­arðar króna. Rík­is­bank­arnir greiddu eig­endum sínum 207 millj­arða króna í arð á árunum 2013-2018.

Í Hvít­­bók um fram­­tíð­­ar­­sýn fyrir fjár­­­mála­­kerfið er fjallað ítar­­lega um hvernig skuli standa að sölu á hlutafé í rík­­is­­bönk­­un­um, Lands­­bank­­anum og Íslands­­­banka, og er horft til þess að nota skráðan markað til þess að end­­ur­­skipu­­leggja eign­­ar­hald með þeim hætti, að dreift og traust eign­­ar­hald verði hluti af fjár­­­mála­­kerf­inu til fram­­tíð­­ar.

Þá er einnig lagt til að það verði skoðað gaum­­gæfi­­lega hvernig megi efla sam­­starf bank­anna á sviði inn­­viða í fjár­­­mála­­kerf­inu, til að auka hag­ræð­ingu í banka­­kerf­inu og bæta þannig kjör til neyt­enda.

Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra sagði við RÚV á fimmtu­dag að hún sæi ekki fyrir sér að rík­is­bank­arnir yrðu seldir á þessu ári. Hún sagði það þó ekki hafa verið sína sýn né rík­is­stjórn­ar­innar að halda Íslands­banka. Það sem skipti máli sé að ríkið verði áfram leið­andi fjár­festir í Lands­bank­an­um.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Úlfar Þormóðsson
Uppvakningar
Kjarninn 25. júní 2022
Ingrid Kuhlman
Að hlakka til einhvers er næstum jafn gott og að upplifa það
Kjarninn 25. júní 2022
Niðurhal Íslendinga stóreykst milli ára
Íslendingar notuðu 25 prósent meira gagnamagn á farsímaneti í fyrra en árið áður og 21 prósent meira gagnamagn í gegnum fastanet. Tæplega 76 prósent notenda á fastaneti eru nú með ljósleiðaratengingu, en þeir voru þriðjungur 2016.
Kjarninn 25. júní 2022
Af kosningavöku Framsóknarflokksins í fyrrahaust.
Framsókn hirti kjósendur í stórum stíl frá hinum stjórnarflokkunum og Miðflokki
Fylgisaukning Framsóknar í síðustu kosningum var tekin frá samstarfsflokkunum í ríkisstjórn og klofningsflokki. Átta hverjum tíu kjósendum Sjálfstæðisflokks voru úr kjarnafylginu. Framboð Sósíalista hafði neikvæð áhrif á fylgi Vinstri græna og Pírata.
Kjarninn 25. júní 2022
Hraðtíska nær nýjum hæðum með tilkomu tískurisans Shein
Kínverska fatafyrirtækið Shein hefur vaxið gríðarlega á undanförnum árum og er í dag eitt stærsta tískuvörufyrirtæki í heimi. Umhverfissinnar benda á að fötin séu úr svo litlum gæðum að oft séu þau aðeins notuð í eitt skipti áður en þau enda í ruslinu.
Kjarninn 25. júní 2022
Auður Önnu Magnúsdóttir
Af hverju nýta Íslendingar raforkuna sína svo illa?
Kjarninn 25. júní 2022
Sjö molar um seðlabankavexti úti í heimi
Verðbólga veldur því að vaxtalækkanir faraldursins eru að ganga til baka, víðar en hér á Íslandi. Kjarninn tók saman nokkra fróðleiksmola um þróun mála í ríkjum bæði nær og fjær.
Kjarninn 25. júní 2022
Flokkur Sigurðar Inga Jóhannssonar andar ofan í hálsmál flokks Bjarna Benediktssonar samkvæmt síðustu könnunum.
Framsókn mælist næstum jafn stór og Sjálfstæðisflokkurinn
Stjórnarflokkarnir hafa tapað umtalsverðu fylgi á kjörtímabilinu. Sjálfstæðisflokkurinn nær mun verr til fólks undir fertugu en annarra á meðan að Framsókn nýtur mikilla vinsælda þar. Vinstri græn mælast með þriðjungi minna fylgi en í síðustu kosningum.
Kjarninn 24. júní 2022
Meira úr sama flokkiInnlent