Íslenska bankakerfið sagt dýrt, spillt og gráðugt

Íslendingar treysta ekki bankakerfinu vegna hrunsins, þeirrar græðgi sem þeir upplifa að viðgangist innan þess og óheiðarleika eða spillingu sem í því grasseri.

Hópur fólks mótmælti sölunni á hlut Landsbankans í Borgun á sínum tíma. Á meðal þess sem stjórnendur Landsbankans voru ásakaðir um var spilling.
Hópur fólks mótmælti sölunni á hlut Landsbankans í Borgun á sínum tíma. Á meðal þess sem stjórnendur Landsbankans voru ásakaðir um var spilling.
Auglýsing

Þau þrjú orð sem flestum Íslend­ingum dettur í hug til að lýsa banka­kerf­inu á Íslandi eru háir vext­ir/­dýrt/ok­ur, glæp­a­starf­sem­i/­spill­ing og græðgi. Þar á eftir koma orð eins og van­traust, hrun og há laun/­bónus­ar/eig­in­hags­muna­semi. Öll voru þessi orð nefnd meira en nokk­urt jákvætt var sagt um íslenska banka­kerf­ið.

Þetta er meðal þess sem kom fram í rann­sókn sem Gallup vann fyrir fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neytið og birt­ist með Hvít­bók um fram­tíð­ar­sýn fyrir fjár­mála­kerfið sem kynnt var í síð­asta mán­uði. Mark­mið könn­un­ar­innar var að skoða ítar­lega traust til banka­kerf­is­ins á Íslandi, hverjar væru helstu ástæður fyrir van­trausti og hvað mætti betur fara. Úrtakið var 1.408 manns 18 ára og eldri af land­inu öllu. Þátt­töku­hlut­fall var 54,5 pró­sent.

Í rann­sókn­inni kom einnig fram að flestir Íslend­ingar ósk­uðu þess að banka­kerfi fram­tíðar yrði sann­gjarnt og rétt­látt, traust, með góða þjón­ustu, hag­kvæmt, heið­ar­legt, gagn­sætt og fyrir almenn­ing.

Auglýsing
Þegar lands­menn voru beðnir um að nefna þau þrjú orð sem þeim dytti helst í hug til að lýsa traustu banka­kerfi urðu orðin traust, sann­girn­i/rétt­látt og heið­ar­leiki efst á blaði.

Ljóst er á nið­ur­stöðu rann­sókn­ar­innar að Íslend­ingar upp­lifa íslenska banka­kerfið ekki eins og þeir myndu vilja hafa það. þvert á móti treysta 57,2 pró­sent lands­manna banka­kerf­inu lítið eða ekk­ert. Ein­ungis 16,3 pró­sent treysta því mik­ið.

Aðspurð um hverjar séu helstu ástæður þess að við­kom­andi beri lítið traust til banka­kerf­is­ins á Íslandi sögðu 18,1 pró­sent þeirra sem van­treysta því að sú ástæða væri hrun­ið. Alls sögðu 12,9 pró­sent að ástæðan væri græðgi og 10,7 sögðu það vera óheið­ar­leika eða spill­ingu.

26,4 pró­sent lands­manna sögðu að það væri hægt að auka traust almenn­ings til banka­kerf­is­ins með því að lækka vexti eða bæta kjör. Rúmur fimmt­ung­ur, eða 20,8 pró­sent, sögðu að minni græðgi, bónusar og/eða ofur­laun myndu auka traustið og 14,4 pró­sent sögðu að þörf væri á meira gagn­sæi. Þá sögðu tæp­lega tólf pró­sent aðspurðra að traustið myndi aukast ef bankar yrðu reknir í þágu fólks­ins.Íslendingar eru ekki mjög jákvæðir gagnvart bankakerfinu.

Íslenska ríkið á sem stendur tvo banka, Íslands­banka og Lands­bank­ann. Heim­ild er fyrir því í fjár­lögum að selja allt hlutafé rík­is­ins í Íslands­banka og allt utan 34 pró­senta í Lands­bank­an­um. Sam­an­lagt eigið fé bank­anna tveggja í dag er um 411 millj­arðar króna. Rík­is­bank­arnir greiddu eig­endum sínum 207 millj­arða króna í arð á árunum 2013-2018.

Í Hvít­­bók um fram­­tíð­­ar­­sýn fyrir fjár­­­mála­­kerfið er fjallað ítar­­lega um hvernig skuli standa að sölu á hlutafé í rík­­is­­bönk­­un­um, Lands­­bank­­anum og Íslands­­­banka, og er horft til þess að nota skráðan markað til þess að end­­ur­­skipu­­leggja eign­­ar­hald með þeim hætti, að dreift og traust eign­­ar­hald verði hluti af fjár­­­mála­­kerf­inu til fram­­tíð­­ar.

Þá er einnig lagt til að það verði skoðað gaum­­gæfi­­lega hvernig megi efla sam­­starf bank­anna á sviði inn­­viða í fjár­­­mála­­kerf­inu, til að auka hag­ræð­ingu í banka­­kerf­inu og bæta þannig kjör til neyt­enda.

Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra sagði við RÚV á fimmtu­dag að hún sæi ekki fyrir sér að rík­is­bank­arnir yrðu seldir á þessu ári. Hún sagði það þó ekki hafa verið sína sýn né rík­is­stjórn­ar­innar að halda Íslands­banka. Það sem skipti máli sé að ríkið verði áfram leið­andi fjár­festir í Lands­bank­an­um.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Páll Hermannsson
Sundabraut og Sundahöfn
Kjarninn 22. nóvember 2019
Samruninn bjargaði Hringbraut frá þroti
Hringbraut var á leið í þrot og því bjargaði samnruninn við Torg, útgáfufélags Fréttablaðsins, því sem bjargað varð.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Kraumandi óánægja hjá starfsfólki Hafró
Starfsfólk Hafrannsóknarstofnunar hefur miklar áhyggjur af því að hagræðing hjá stofnuninni muni höggva í kjarnastarfsemi stofnunarinnar.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Þóra Sveinsdóttir
Eru konur kannski menn?
Kjarninn 22. nóvember 2019
Ilia Shumanov
Hægt að lágmarkað skaðann vegna peningaþvættis með ákveðnum skrefum
Aðstoð­ar­fram­kvæmda­stjóri Rúss­lands­deildar Tran­sparency International mun á umræðufundi í dag fjalla um hvernig alþjóð­legir hringir séu oft­ast einu skrefi á undan yfir­völdum og hvert hlut­verk milli­liða sé í pen­ingaþvætti.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Risatogarinn Heineste kyrrsettur
Yfirvöld í Namibíu hafa ákveðið að kyrrsetja risatogarann Heineste sem er í eigu félags í Namibíu sem Samherji á hlut í, samkvæmt RÚV.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Miðflokkurinn með 16,8 prósent – Sjálfstæðisflokkur með 18,1 prósent
Sjálfstæðisflokkurinn missir þrjú prósentustig af fylgi milli kannana og hefur aldrei mælst lægra. Miðflokkurinn tekur það fylgistap til sín.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Blása til mótmæla – Vilja að Kristján Þór segi tafarlaust af sér
Boðað er til mótmæla á morgun, laugardag, en helstu kröfur mótmælenda eru að sjávarútvegsráðherra segi af sér embætti, Alþingi lögfesti nýja og endurskoðaða stjórnarskrá og að arður af nýtingu sameiginlegra auðlinda landsmanna renni í sjóði almennings.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiInnlent