Helstu leikendur snúnir aftur og endurskoðendur hafa ekki sýnt neina iðrun

Prófessor í hagfræði segir að reyna muni á fjármálaeftirlit á næstunni þar sem helstu leikendur í fjármálaævintýrinu sem leiddi til hruns, séu snúnir aftur í íslenska fjármálakerfið.

Gylfi Zoega
Auglýsing

„Mis­vísandi upp­gjör voru for­senda þess að banka­kerfið marg­fald­að­ist að stærð á stuttum tíma og féll m.a. vegna þess að eigið fé var ekki raun­veru­legt heldur búið til með bók­halds­brellum og bank­anir of stórir til þess að ríkið gæti komið þeim til bjarg­ar. Það er því fyr­ir­sjá­an­legt að sömu aðilar komi sumir aftur til sög­unn­ar, ráði sömu end­ur­skoð­endur sem fyrr og reynir þá mikið á fjár­mála­eft­ir­lit.“

Þetta segir Gylfi Zoega, hag­fræði­pró­fess­or, í ítar­legri grein í Vís­bend­ingu, sem kom til áskrif­enda í dag, þar sem hann fjallar meðal ann­ars um fyr­ir­hug­aða sam­ein­ingu Seðla­banka Íslands og Fjár­mála­eft­ir­lits­ins. 

Einnig er fjallað um ýmsar hættur á fjár­mála­mark­aði, og hvernig þær séu farnar að birt­ast þessi miss­er­in. Í grein­inni segir meðal ann­ars:

Auglýsing

„Um þessar mundir eru ýmsir af þeim ein­stak­lingum sem tóku virkan þátt í fjár­mála­æv­in­týr­inu 2003-2008 að snúa aftur til lands­ins. Pen­ingum var í mörgum til­vikum komið undan árin 2007-2008 og eru þetta fjár­magn nú að skila sér til baka, einmitt þegar búið er að gera upp þrotabú hinna föllnu banka upp. Lík­legt er að a.m.k. einn öfl­ugur banki verði í eigu þess­ara aðila innan ekki langs tíma ef það hefur ekki gerst nú þeg­ar. Vand­inn er sá að rekstur bank­anna fyrir 2008 var ámæl­is­verður eins og margir refsi­dómar bera vitni um. Ekki eru öll kurl komin til grafar um þann rekst­ur.  End­ur­skoð­endur gegndu lyk­il­hlut­verki í því að láta bók­fært eigið fé marg­fald­ast á fáum árum en hafa ekki sýnt neina iðrun í þeim efn­um. Mis­vísandi upp­gjör voru for­senda þess að banka­kerfið marg­fald­að­ist að stærð á stuttum tíma og féll m.a. vegna þess að eigið fé var ekki raun­veru­legt heldur búið til með bók­halds­brellum og bankanir of stórir til þess að ríkið gæti komið þeim til bjarg­ar. Það er því fyr­ir­sjá­an­legt að sömu aðilar komi sumir aftur til sög­unn­ar, ráði sömu end­ur­skoð­endur sem fyrr og reynir þá mikið á fjár­mála­eft­ir­lit.  Ef þessir aðilar tengj­ast stjórn­mála­flokkum þá mun reyna á sjálf­stæði fjár­mála­eft­ir­lits bæði í sam­skiptum við bank­ana og einnig við rík­is­stjórn.  Þá væri betra að pen­inga­stefnan væri ekki undir sama þaki.“

Þá fjallar Gylfi einnig um ýmsar hættur sem geta falist í því að sam­eina Seðla­bank­ann og FME. Hin sam­ein­aða stofnun verði veru­lega valda­mik­il, og það geti skapað hætt­ur. 

Þá sé sann­gjarnt að spyrja að því hvers vegna þarf að umbreyta kerf­inu með þeim hætti sem að er stefnt, þar sem árang­ur­inn á und­an­förnum árum hafi verið góð­ur, ekki síst vegna þess hvernig stjórn­tækjum Seðla­bank­ans hafi verið beitt.

„Á síð­ustu tíu árum hefur farið fram stöðug vinna við að end­ur­skipu­leggja fram­kvæmd pen­inga­stefnu með breyttum áherslum og breyttri nýt­ingu stjórn­tækja. Í fyrsta sinn í sögu lýð­veld­is­ins hefur tek­ist að kalla fram jákvæða þróun þar sem saman fara hag­vöxt­ur, lág verð­bólga, jákvæður við­skipta­jöfn­uður og batn­andi staða gagn­vart útlöndum og vax­andi kaup­mátt­ur. Án efa hefur heppni ráðið ein­hverju en því verður ekki neitað að önnur beit­ing stjórn­tækja Seðla­bank­ans árin 2009-2019 hefur skilað stór­lega bættum árangri. Kannski gengur það að hafa sjálf­stæðan gjald­miðil án þess að hag­kerfið fari í gegnum dýfur með reglu­bundnum hætti, verð­bólgu­skot og skertan kaup­mátt!

En af hverju þarf þá að umbylta stjórn­kerf­inu á grund­velli til­lagna sem urðu til fyrir mis­skiln­ing með breyt­ingum sem stefna þessum árangri í tví­sýnu?  Er ekki betra að taka fleiri og smærri skref, halda í það sem gott er og bæta smám saman þegar við erum alveg viss um að næsta skref sé til bóta?  Og ekki gera ráð fyrir að emb­ætt­is­menn og stjórn­mála­menn hugsi alltaf ein­ungis um þjóð­ar­hag en ekki eigin hags­muni og sína póli­tísku stöð­u.“

Hægt er að ger­ast áskrif­andi að Vís­bend­ingu hér.

Fasteignamarkaður á tímamótum
Uppgangstíma á fasteignamarkaði er ekki lokið, sé horft til þess að mikill fjöldi nýrra eigna er nú að koma inn á markaðinn. Ólíklegt er hins vegar að markaðurinn muni einkennast af verðhækkunum. Frekar er líklegt að lækkanir verði raunin.
Kjarninn 25. júní 2019
Benedikt Gíslason.
Benedikt Gíslason ráðinn bankastjóri Arion banka
Benedikt Gíslason, sem hefur setið í stjórn Arion banka fyrir hönd Kaupþings, hefur verið ráðinn nýr bankastjóri bankans.
Kjarninn 25. júní 2019
Launakostnaður 61 prósent af heildargjöldum Íslandspósts
Í skýrslu Ríkisendurskoðunar um starfsemi Íslandspósts kemur fram að laun og launatengd gjöld hafi hækkað verulega á síðustu árum hjá fyrirtækinu. Laun forstjóra Íslandspósts hækkuðu tvisvar í fyrra og um 43 prósent á innan við ári.
Kjarninn 25. júní 2019
Fjárfestingar Íslandspósts of miklar í fyrra
Fjárhagsvandi Íslandspósts stafar af of kostnaðarsamri dreifingu pakkasendinga frá útlöndum og samdrætti í bréfasendingum hjá fyrirtækinu. Vandi þess stafar þó einnig af of miklum fjárfestingum í fyrra miðað við greiðslugetu fyrirtækisins.
Kjarninn 25. júní 2019
Skúli Eggert Þórðarson
Ræddu framtíðarsýn Íslandspósts
Ríkisendurskoðandi fundaði með fjárlaganefnd og stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd í morgun, en fulltrúar fjármálaráðuneytisins og samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytisins voru einnig viðstaddir, sem og stjórn Íslandspósts.
Kjarninn 25. júní 2019
Ójöfn fjölskylduábyrgð hefur áhrif á stöðu kvenna í atvinnulífinu
Konur bera enn meginábyrgð á heimilinu, bæði er kemur að börnum, heimilisstörfum og umönnun aldraðra foreldra.
Kjarninn 25. júní 2019
Stuðningur við ríkisstjórnina mestur hjá kjósendum Sjálfstæðisflokks
Fleiri væntanlegir kjósendur Vinstri grænna styðja ríkisstjórnina en þeir sem segjast ætla að kjósa Framsóknarflokkinn. Stuðningur við hana á meðal kjósenda Sjálfstæðisflokksins hefur aukist síðustu vikur.
Kjarninn 25. júní 2019
Tveir framkvæmdastjórar láta af störfum hjá Íslandspósti
Mikil hagræðing og kostnaðaraðhald er framundan hjá Íslandspósti. Framkvæmdastjórum fyrirtækisins hefur verið fækkað úr fimm í þrjá.
Kjarninn 25. júní 2019
Meira úr sama flokkiInnlent