Seðlabankinn lækkar vexti um 0,5 prósentustig

Seðlabanki Íslands hefur lækkað vexti um 0,5 prósentustig í 4,0 prósent.

Már Guðmundsson er seðlabankastjóri.
Már Guðmundsson er seðlabankastjóri.
Auglýsing

Pen­inga­­stefn­u­­nefnd Seðla­­banka Íslands hefur ákveðið að lækka vexti bank­ans um 0,5 pró­sentu­stig. Meg­in­vextir bank­ans, vextir á sjö daga bundnum inn­­lán­um, voru 4,5 pró­­sent en verða 4,0 pró­sent. Þetta kemur fram í til­­kynn­ingu frá bank­an­­um. 

Í yfir­lýs­ingu pen­inga­stefnu­nefndar segir að sam­kvæmt nýrri þjóð­hags­spá Seðla­bank­ans sem birt er í maí­hefti Pen­inga­mála hafi hag­vaxt­ar­horfur breyst veru­lega frá síð­ustu spá bank­ans. Í stað 1,8 pró­sent hag­vaxtar á þessu ári eins og gert var ráð fyrir í febr­úar er nú spáð 0,4 pró­sent sam­drætti. Þessi umskipti stafi einkum af sam­drætti í ferða­þjón­ustu og minni útflutn­ingi sjáv­ar­af­urða vegna loðnu­brests. Af þessum sökum mun fram­leiðslu­spenna snú­ast í slaka á næst­unni.

„Verð­bólga var 3,1 pró­sent á fyrsta fjórð­ungi árs­ins en jókst í 3,3 pró­sent í apr­íl. Und­ir­liggj­andi verð­bólga hefur þró­ast með áþekkum hætti og mun­ur­inn milli mæli­kvarða á verð­bólgu með og án hús­næðis hefur ekki verið minni frá haustinu 2013. Gengi krón­unnar hefur hald­ist til­tölu­lega stöðugt það sem af er ári en áhrif lækk­unar þess sl. haust á verð­bólgu hafa enn sem komið er verið minni en vænst var. Við­snún­ingur í efna­hags­málum gerir það að verkum að verð­bólgu­horfur hafa breyst nokkuð á skömmum tíma og gerir spá bank­ans ráð fyrir að verð­bólga nái hámarki í 3,4% um mitt ár en hjaðni í verð­bólgu­mark­mið um mitt næsta ár.“

Auglýsing

Nefndin segir að þótt nýgerðir kjara­samn­ingar á almennum vinnu­mark­aði hafi falið í sér mynd­ar­legar launa­hækk­anir hafi nið­ur­staða þeirra verið í betra sam­ræmi við verð­bólgu­mark­miðið en margir hefðu búist við. „Verð­bólgu­vænt­ingar hafa því lækkað á ný en þær hækk­uðu umtals­vert er leið á síð­asta ár. Lang­tíma­verð­bólgu­vænt­ingar á mark­aði eru nú komnar undir 3 pró­sent.

Sam­dráttur í þjóð­ar­bú­skapnum mun reyna á heim­ili og fyr­ir­tæki en við­náms­þróttur þjóð­ar­bús­ins er umtals­vert meiri nú en áður. Svig­rúm pen­inga­stefn­unnar til að mæta efna­hags­sam­drætt­inum er einnig tölu­vert, sér­stak­lega ef fer sem horfir og verð­bólga og verð­bólgu­vænt­ingar hald­ast við verð­bólgu­mark­mið. Þá munu boð­aðar aðgerðir stjórn­valda í tengslum við gerð kjara­samn­inga leggj­ast á sömu sveif.

Pen­inga­stefnan mun á næst­unni ráð­ast af sam­spili þró­unar efna­hags­um­svifa ann­ars vegar og verð­bólgu og verð­bólgu­vænt­inga hins veg­ar.“

Ein af for­sendum nýgerðra Lífs­kjara­samn­inga voru að meg­in­vextir Seðla­­banka Íslands­,­myndu lækka um 0,75 pró­­sent­u­­stig fyrir sept­­em­ber 2020. Ef það myndi ekki ger­ast væru for­­sendur kjara­­samn­inga sem und­ir­­rit­aðir voru í nótt brostn­­ar. Form­lega kemur lækk­un­ar­krafan ekki fram í kjara­samn­ing­unum en svo­nefnt skúffu­sam­komu­lag var gert um að vext­irnir yrðu að lækka um 0,75 pró­sentu­stig á tíma­bil­inu.

Már boð­aði vaxta­lækkun

Már Guð­­munds­­son, seðla­­banka­­stjóri, skrif­aði grein í Morg­un­blaðið í lok apríl þar sem hann sagði að aðstæður sem nú væru uppi í þjóð­ar­bú­skapnum hefðu skapað for­sendur fyrir lækkun axta. Þá hefðu Lífs­kjara­samn­ing­arnir leitt til þess að verð­bólgu­vænt­ingar hefðu minnk­að. Því bjugg­ust nær allir grein­ing­ar­að­ilar við vaxta­lækkun í dag.

Í grein­inni sagði Már að mik­il­vægt væri að þjóð­­ar­­búið byggi um þessar mundir yfir meiri við­­náms­­þrótti gegn áföllum en kannski nokkru sinni áður. „Hann birt­ist í því að í fyrsta skipti, a.m.k. í nútíma­­sögu sinni á þjóðin meiri eignir erlendis en hún skuldar erlend­­is. Skulda­­staða heim­ila og fyr­ir­tækja hefur ekki verið betri í langan tíma. Bank­­arnir standa sterkt hvað varðar eigið fé og laust fé. Lík­­­urnar á því að tíma­bund­inn sam­­dráttur magn­ist vegna greiðslu­erf­ið­­leika heim­ila og fyr­ir­tækja og að aukin útlána­töp höggvi svo djúp skörð í eigið fé bank­anna að til vand­ræða horfi eru því mun minni en ella. Stöð­ug­­leika fjár­­­mála­­kerf­is­ins er því ekki ógn­að. Þá á þjóðin stóran gjald­eyr­is­­forða sem ekki er fjár­­­magn­aður með erlendum lán­­um. Getan til að milda óhóf­­legar geng­is­­sveiflur er því mik­il,“ sagði Már, en óskuld­­settur gjald­eyr­is­­forði Seðla­­bank­ans nemur um 700 millj­­örðum króna þessi mis­s­er­in.

Fréttin verður upp­færð.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Gylfi Zoega er annar höfundur greinar sem birtist í nýjasta tölublaði Vísbendingar.
„Hægt væri að banna Airbnb í þéttbýli þegar skortur er á íbúðarhúsnæði“
Ef fleiri flytja til landsins en frá því verður til flókið samspil hagstærða sem valda breytingum á eftirspurn og/ eða framboði á húsnæði með tilheyrandi verðhækkunum eða lækkunum. Tveir hagfræðingar leggja til að kerfinu verði breytt.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Arnar Jónsson leikari áformar að gefa út plötu með eigin upplestri á ljóðum úr ólíkum áttum, sem hann segist vilja veita framhaldslíf.
Landskunnur leikari gefur út ljóðaplötu
„Ljóðið hefur fylgt mér frá því ég var pjakkur fyrir norðan og allar götur síðan,“ segir Arnar Jónsson leikari, sem hefur undanfarin ár safnað saman sínum uppáhaldsljóðum og hyggst nú gefa út eigin upplestur á þeim, bæði á vínyl og rafrænt.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Alls segjast 55 prósent svarenda í könnun Maskínu fremur eða mjög andvíg gjaldtöku í öllum jarðgöngum á Íslandi.
Andstaða við gjaldtöku í jarðgöngum mismikil eftir því hvaða flokk fólk kýs
Kjósendur Viðreisnar eru líklegastir til að styðja gjaldtöku í jarðgöngum en kjósendur Sósíalistaflokksins eru líklegastir til að vera andvígir gjaldtöku, samkvæmt niðurstöðum úr könnun Maskínu á afstöðu til gjaldtöku í öllum jarðgöngum á Íslandi.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Hið sænska velferðarríki í faðmi nýfrjálshyggju
Á síðustu þrjátíu árum hafa átt sér stað talsverðar breytingar í bæði heilbrigðis- og menntakerfi Svíþjóðar. Ef til vill má rekja þau samfélagsvandamál sem nú tekist er á um í aðdraganda þingkosninga til þessara breytinga.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Draugaskipið
Skammt undan ströndum Jemen liggur skip við festar. Ekki væri slíkt í frásögur færandi nema vegna þess að skipið, sem er hlaðið olíu, hefur legið þarna í sjö ár og er að ryðga í sundur. Ef olían færi í sjóinn yrði tjónið gríðarlegt.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Róbert Wessman er forstjóri Alvogen og Alvotech.
Dalur Róberts Wessman afskrifaði 135,2 milljónir af skuldum Birtings
Velta tímaritaútgáfunnar Birtings dróst saman um fimmtung í fyrra og föstum starfsmönnum var fækkað úr 25 í 12. Rekstrartap var 74 milljónir króna og eigið fé er neikvætt. Samt skilaði Birtingur hagnaði, vegna þess að seljendalán var afskrifað.
Kjarninn 6. ágúst 2022
Örn Bárður Jónsson
Víða leynist viðurstyggðin
Kjarninn 6. ágúst 2022
Ásgeir Jónsson er seðlabankastjóri.
Seðlabankastjóri verði formaður fjármálaeftirlitsnefndar bankans
Alþingi ákvað, er verið var að sameina Seðlabankann og Fjármálaeftirlitið, að láta seðlabankastjóra ekki leiða fjármálaeftirlitsnefnd bankans, m.a. vegna mögulegrar orðsporðsáhættu. Það fyrirkomulag hefur ekki reynst sérlega vel og nú á að breyta lögum.
Kjarninn 6. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiInnlent