Samvinna er möguleg – Kjarasamningar sköpuðu farveg fyrir traust

Nefndarmaður í peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands segir að nú sé tilefni til þess að bregðast við breyttri stöðu, með viðspyrnu sem er eins og teiknuð upp úr kennslubók.

Bjarni Benediktsson Katrín Jakobsdóttir Sigurður Ingi Jóhannsson ríkisstjórn
Auglýsing

Gylfi Zoega, hag­fræði­pró­fessor og nefnd­ar­maður í pen­inga­stefnu­nefnd Alþing­is, segir að nýlegir kjara­samn­ing­ar, lífs­kjara­samn­ing­arnir svoköll­uðu, hafi skapað aðstæður sem gerðu Seðla­banka Íslands mögu­legt að bregð­ast við með 0,5 pró­sentu­stiga vaxta­lækk­un. 

Í kóln­andi hag­kerfi hafi nú skap­ast aðstæður fyrir stjórn­völd, aðila vinnu­mark­að­ar­ins og Seðla­banka Íslands, til að vinna saman að við­spyrnu í efna­hags­líf­inu, sem sé eins og skrifuð upp úr kennslu­bók í hag­fræð­i. 

Þetta kemur fram í ítar­legri grein Gylfa sem birt­ist í Vís­bend­ingu, sem kom til áskrif­enda á föstu­dag­inn. 

Auglýsing

Eins og kunn­ugt er, lækk­aði Seðla­banki Íslands meg­in­vexti sína niður í 4 pró­sent á mið­viku­dag, en verð­bólga mælist nú 3,3 pró­sent.

Gylfi segir að núver­andi aðstæður eigi að geta und­ir­byggt traust á milli þeirra sem kom að hag­stjórn­inni.

„Sam­vinna aðila vinnu­mark­aðar og stjórn­valda hefur skapað svig­rúm til þess að lækka vexti nú þegar sam­dráttur verður í fram­leiðslu og atvinnu. Von­andi eru að verða tíma­mót í sam­skiptum þess­ara aðila. Verka­lýðs­hreyf­ingin mun þá leggja sitt af mörkum til þess að kjör almenn­ing verði betri með því að lægri vextir og lág verð­bólga fari sam­an. Í hag­fræði er mikið fjallað um að atvinnu­leysi þurfi að vera hæfi­legt til þess að sátt náist á vinnu­mark­aði. Ef það sé of lágt þá verði ófriður á vinnu­mark­aði, launa­skrið og verð­bólga. Með sam­vinnu aðila verður von­andi hægt að lækka þetta stig atvinnu­leys­is, sem kall­ast nátt­úru­legt atvinnu­leysi í fræð­un­um, og ná verð­bólgu­mark­miði með lægri vöxtum en ella.

Sam­vinnan mun von­andi efla traust á milli verka­lýðs­fé­laga, sam­taka atvinnu­rek­enda og Seðla­bank­ans. Traust felur ekki í sér að allir fái sínu fram­gengt heldur fremur að orðum sé trúað og þegar aðilar fá ekki það sem þeir vilja þá sé ekki gert ráð fyrir að það sé vegna van­hæfni eða ill­vilja ann­arra. 

Pen­inga­stefnan á að tryggja stöðugt verð­lag sem er skil­greint á þann hátt að verð­bólga sé 2.5% á ári. Þeir sem bera ábyrgð á henni verða að gera sem þarf til þess að ná þessu mark­miði þótt það kosti fórnir til skamms tíma. En þær fórnir verða minni ef traust er fyrir hendi og aðilar vinnu­mark­að­ar, stjórn­völd og Seðla­banki vinna sama og taka til­lit til áhrifa gerða sinna á verð­lag, atvinnu og hag­vöxt.“

Hægt er að ger­ast áskrif­andi Vís­bend­ingu hér.

Kristbjörn Árnason
Pantaðar pólitískar tillögur frá OECD og AGS
Leslistinn 18. september 2019
Nú geta mötuneyti sýnt kolefnisspor máltíða
Kolefnisreiknivélin Matarspor sem reiknar og sýnir kolefnisspor máltíða og ber það saman við akstur fólksbíla stendur nú mötuneytum og matsölustöðum til boða gegn greiðslu. Reiknivélin á að auðvelda fólki að taka upplýstar ákvarðanir um eigin neyslu.
Kjarninn 18. september 2019
Aukið flæði bankaupplýsinga það sem koma skal
Með nýrri Evróputilskipun gefst fólki tækifæri til að velja að deila fjármálagögnum sínum með fyrirtækjum sem hyggjast bjóða þeim upp á fjármálatengda þjónustu. Samkvæmt Persónuvernd er mikilvægt að fyrirtæki útskýri vel skilmála fyrir viðskiptavinunum.
Kjarninn 18. september 2019
Bandarískum ferðamönnum fækkar mest
Bandaríkjamenn þykja verðmætir ferðamenn þar sem þeir eyða hlutfallslega miklu þrátt fyrir að stoppa stutt. Þeim hefur þó fækkað verulega frá falli WOW air og voru brottfarir Bandaríkjamanna frá landinu 36 prósent færri í ágúst en í fyrra.
Kjarninn 18. september 2019
Fasteignaverð hækkað lítið eitt á undanförnu ári
Fasteignamarkurðinn hefur kólnað umtalsvert, undanfarin misseri.
Kjarninn 17. september 2019
Fjögur samtök hlutu viðurkenningu Íslandsdeidlar Amnesty.
Skipuleggjendur loftslagsverkfallanna hlutu viðurkenningu Amnesty
Fjögur samtök hlutu viðurkenningu Íslandsdeildar Amnesty International fyrir forystu hérlendis í baráttunni gegn loftslagsbreytingum. Allsherjarverkfallsvika fyrir loftslagið hefst núna á föstudaginn.
Kjarninn 17. september 2019
Skeljungur kaupir Basko á 30 milljónir og yfirtöku skulda
Basko, fyrirtæki sem var áður stýrt af nýráðnum forstjóra Skeljungs, hefur verið selt til Skeljungs. Hlutur í Eldum Rétt verður undanskilin kaupunum.
Kjarninn 17. september 2019
Telja Jónas hæfastan
Dómnefnd um hæfni umsækjenda um embætti dómara hefur skilað umsögn sinni um umsækjendur um embætti dómara sem mun hafa starfsstöð við Héraðsdóm Reykjaness en sinna störfum við alla héraðsdómstóla.
Kjarninn 17. september 2019
Meira úr sama flokkiInnlent