Forsætisráðuneytið segir nefndarmenn hæfa - Bréfið birt í heild

Kjarninn óskaði eftir því að fá afhent bréf forsætisráðuneytisins, þar sem afstaða er tekin til umkvartana umsækjenda um starf seðlabankastjóra.

Sigríður Benediktsdóttir
Auglýsing

„Sam­kvæmt fram­an­sögðu er það afstaða for­sæt­is­ráðu­neyt­is­ins að fram­komnar athuga­semdir og þau efn­is­at­riði sem þar koma fram leiði ekki til van­hæfis nefnd­ar­manna í hæfn­is­nefnd sem skipuð hefur verið til að meta hæfni umsækj­enda um emb­ætti seðla­banka­stjóra, sbr. 3. gr. stjórn­sýslu­laga. Er það jafn­framt afstaða ráðu­neyt­is­ins að ekki hafi komið fram aðrar ástæður sem geti leitt til ann­arrar nið­ur­stöð­u.“

Þetta segir í bréfi for­sæt­is­ráðu­neyt­is­ins til umsækj­enda um emb­ætti seðla­banka­stjóra, en tveir umsækj­end­ur, Sturla Páls­son og Vil­hjálmur Bjarna­son, kvört­uðu yfir skipan í hæf­is­nefnd, sem metur hæfi umsækj­enda um stöðu seðla­banka­stjóra. 

Kjarn­inn óskaði eftir því að fá afrit af bréf­inu á grund­velli upp­lýs­inga­laga, og var orðið við því.

Auglýsing

Sig­ríður Bene­dikts­dóttir er for­maður nefnd­ar­inn­ar. Ásamt henni eru tveir aðrir í hæf­is­nefnd­inni. Um er að ræða þau Eyjólf Guð­munds­son, rektor Háskól­ans á Akur­eyri og Þór­unni Guð­munds­dótt­ur, hæst­ar­lög­mann og vara­for­mann banka­ráðs. Eyjólfur er til­nefndur til nefnd­ar­set­unnar af sam­starfs­nefnd háskóla­stigs­ins, en Þór­unn af banka­ráði Seðla­bank­ans en Sig­ríður er skipuð án til­nefn­ing­ar.

Í bréfi for­sæt­is­ráðu­neyt­is­ins segir meðal ann­ars að annar umsækj­end­anna sem kvart­aði yfir skipan í hæf­is­nefnd­ina, hafi meðal ann­ars gert það vegna þess að hann hefði deilt harka­lega á fag­legum nótum við Sig­ríði, í nokkur skipti, þegar hún var starf­andi í Seðla­banka Íslands. Eru þessar athuga­semdir ekki taldar með neinu móti geta leitt til van­hæf­is, að því er fram kemur í bréf­inu.

Í bréf­inu eru farið yfir þær athuga­semdir sem bár­ust í umkvört­un­um, og afstaða tekin til þeirra. Undir bréfið rita Ágúst Geir Ágústs­son og Ásgerður Snæv­arr.

Svar­bréf þeirra til umsækj­enda fer hér að neð­an.

„Þann 7. maí sl. skip­aði for­sæt­is­ráð­herra, í sam­ræmi við ákvæði laga um Seðla­banka Íslands nr.

36/2001, með síð­ari breyt­ing­um, hæfn­is­nefnd til að leggja mat á hæfni umsækj­enda um emb­ætti

seðla­banka­stjóra. Í kjöl­far þeirrar skip­unar sendi for­sæt­is­ráðu­neytið umsækj­endum um emb­ættið erindi, dags. 13. maí 2019, þar sem þeim var gef­inn kostur á því að koma á fram­færi athuga­semdum við hæfi nefnd­ar­manna og var frestur gef­inn til loka dags föstu­dag­inn 17. maí sl. Athuga­semdir og ábend­ingar um atriði sem kynnu að hafa áhrif á hæfi nefnd­ar­manna bár­ust frá tveimur umsækj­end­um. 

Þau efn­is­legu atriði sem gerð er athuga­semd við eru þrenns kon­ar. Í fyrsta lagi varða þau setu for­manns nefnd­ar­inn­ar, Sig­ríðar Bene­dikts­dótt­ur, í banka­ráði Lands­banka Íslands, ann­ars vegar vegna hags­muna bank­ans sem eigi veru­leg við­skipti við Seðla­bank­ann og sé eft­ir­lits­skyldur aðili á fjár­mála­mark­aði og hins vegar vegna setu eins umsækj­anda í stjórn Banka­sýslu rík­is­ins sem til­nefndi hana til setu í stjórn Lands­bank­ans. Í öðru lagi varða þau fag­legan ágrein­ing hennar við einn umsækj­anda í fyrri störfum sem fram­kvæmda­stjóri á fjár­mála­stöðu­leika­sviði Seðla­banka Íslands á árunum 2011-2016. 

Í þriðja lagi er gerð athuga­semd við sér­stakt hæfi nefnd­ar­mann­anna, Eyj­ólfs Guð­munds­sonar og Þór­unnar Guð­munds­dótt­ur, vegna setu þeirra í hæfn­is­nefnd sem skipuð var til að leggja mat á hæfni umsækj­enda í emb­ætti aðstoð­ar­seðla­banka­stjóra vorið 2018. 

Auk þeirrar athuga­semdar var jafn­framt nefndur fag­legur ágrein­ingur eins umsækj­anda og Þór­unnar Guð­munds­dóttur í störfum hennar sem lög­mað­ur. Bent skal á að við­kom­andi umsækj­andi tók sér­stak­lega fram að hann teldi þessar ábend­ingar ekki leiða til van­hæfis Þór­unn­ar. Ofan­greindar athuga­semdir umsækj­enda voru fram­sendar hæfn­is­nefnd þann 20. maí sl. þar sem óskað var eftir afstöðu nefnd­ar­innar til þeirra.

Hæfn­is­nefndin lét í ljós afstöðu sína til fram­an­greindra athuga­semda með tölvu­bréfi til ráðu­neyt­is­ins þann 22. maí 2019 og er það afstaða nefnd­ar­innar að umrædd efn­is­at­riði leiði ekki til van­hæfis þeirra.

Afstaða for­sæt­is­ráðu­neyt­is­ins til fram­kom­inna athuga­semda

Seta nefnd­ar­for­manns í banka­ráði Lands­bank­ans Lands­bank­inn er að 98,2% í eigu rík­is­sjóðs Íslands, Lands­bank­inn á sjálfur 1,5% og um 900 aðrir hlut­hafar eiga saman 0,3% hluta­fjár. Þrátt fyrir að Sig­ríður sé með setu sinni í banka­ráði

Lands­bank­ans í fyr­ir­svari fyrir bank­ann verður að telja hags­muni hans, sem eft­ir­lits­skylds aðila, vera svo fjar­læga að þeir geti ekki talist sér­stakir eða veru­legir í skiln­ingi 5. tölul. 1. mgr. 3. gr.

stjórn­sýslu­laga. Á það einnig við, að mati ráðu­neyt­is­ins, verði af sam­ein­ingu Seðla­banka Íslands og Fjár­mála­eft­ir­lits­ins.

Í athuga­semdum eins umsækj­anda um emb­ætti seðla­banka­stjóra er vísað til 26. gr. laga um

Seðla­banka Íslands um að eigi megi kjósa stjórn­endur eða starfs­menn lána­stofn­ana eða ann­arra

fjár­mála­stofn­ana sem eigi við­skipti við bank­ann til setu í banka­ráði. Fjallað er um hæfn­is­nefnd til að meta hæfni umsækj­enda um stöðu seðla­banka­stjóra og aðstoð­ar­seðla­banka­stjóra í 2. mgr. 23. gr. lag­anna. Í ákvæð­inu kemur fram hvernig nefndin skuli skipuð en ekki er þar að finna aðrar sér­reglur um nefnd­ina. Verða því ekki dregnar aðrar álykt­anir en að II. kafli stjórn­sýslu­laga gildi um sér­stakt hæfi nefnd­ar­manna. Þá kemur fram í athuga­semdum við 26. gr. í frum­varpi því sem varð að lögum um Seðla­banka Íslands að ástæða þess að ekki megi kjósa stjórn­endur lána­stofn­ana sem við­skipti eigi við bank­ann til setu í banka­ráði sé að telji verði óeðli­legt vegna hættu á hags­muna­á­rekstrum og aðgangs að trún­að­ar­upp­lýs­ingum um sam­keppn­is­að­ila að stjórn­endur og starfs­menn lána­stofn­ana sitji í banka­ráði Seðla­bank­ans. Ljóst er að sömu sjón­ar­mið eiga ekki við um nefnd­ar­menn í hæfn­is­nefnd þeirri sem hér um ræðir.

Fag­legur ágrein­ingur

Við mat á sér­stöku hæfi Sig­ríðar Bene­dikts­dóttur hefur ráðu­neytið jafn­framt lagt mat á athuga­semdir er lúta að fag­legum ágrein­ingi hennar við einn umsækj­anda á meðan hún og umræddur umsækj­andi voru bæði við störf í Seðla­banka Íslands. Kemur fram í athuga­semdum um þetta atriði að á meðan á sam­starfi þeirra stóð hafi í nokkur skipti komið upp harður fag­legur ágrein­ingur milli þeirra. Tekið er fram í umræddum athuga­semdum að þrátt fyrir að hart hafi verið tek­ist á hafi ágrein­ing­ur­inn fyrst og fremst verið fag­leg­ur. Almennt séð veldur það ekki van­hæfi eitt og sér þótt menn hafi starfað saman eða áður fjallað hvor um ann­ars verk eða hæfni. Yfir­leitt veldur það heldur ekki van­hæfi manna þó þeir hafi ólíkar skoð­anir á fræði­legum efnum eða hafi greint á í afstöðu til manna eða mál­efna.

Verður slíkur ágrein­ingur ein­ungis tal­inn leiða til van­hæfi til með­ferðar ein­staks máls að talið verði að fyrir liggi að vegna ill­vígra deilna eða af öðrum ástæðum hafi maður orðið svo ber að óvild í garð ann­ars manns, að ekki verði talið að sá fyrm­efndi geti á hlut­lausan hátt fjallað um mál sem sá síð­ar­nefndi á hlut að. Í athuga­semdum með frum­varpi því sem varð að stjórn­sýslu­lögum nr. 37/1993 er fjallað um ágrein­ing milli aðila máls og nefnd­ar­manns. Þar er sér­stak­lega til­tekið að fyrir hendi þurfi sann­an­lega að vera hlut­lægar ástæður sem almennt verði taldar þess eðlis að draga megi óhlut­drægni nefnd­ar­manns í efa. 

Er það mat for­sæt­is­ráðu­neyt­is­ins að fram­komin athuga­semd gefi ekki til­efni til að ætla að umræddur ágrein­ingur hafi verið þess eðlis að hann geti valdið van­hæfi nefnd­ar­for­manns­ins, sbr. 6. tölul. 3. gr. stjórn­sýslu­laga.

Seta tveggja nefnd­ar­manna í hæfn­is­nefnd vorið 2018

Hvað varðar athuga­semdir við hæfi ann­arra nefnd­ar­manna vegna setu þeirra í hæfn­is­nefnd sem skipuð var til að leggja mat á hæfni umsækj­enda í emb­ætti aðstoð­ar­seðla­banka­stjóra vorið 2018 vís­ast til umfjöll­unar að framan varð­andi mögu­legar van­hæf­is­á­stæður skv. 6. tölul. 3. gr. stjórn­sýslu­laga.

Líkt og þar kemur fram veldur það yfir­leitt ekki van­hæfi manna þó þeir hafi áður starfað sam­an, fjallað um hvors ann­ars verk eða hæfni. Er það mat ráðu­neyt­is­ins að seta Eyj­ólfs og Þór­unnar í hæfn­is­nefnd­inni 2018 feli ekki í sér hlut­læga ástæðu sem geti almennt verið til þess fallin að draga megi óhlut­drægni þeirra í efa í skiln­ingi ákvæð­is­ins.

Sam­kvæmt fram­an­sögðu er það afstaða for­sæt­is­ráðu­neyt­is­ins að fram­komnar athuga­semdir og þau efn­is­at­riði sem þar koma fram leiði ekki til van­hæfis nefnd­ar­manna í hæfn­is­nefnd sem skipuð hefur verið til að meta hæfni umsækj­enda um emb­ætti seðla­banka­stjóra, sbr. 3. gr. stjórn­sýslu­laga. Er það jafn­framt afstaða ráðu­neyt­is­ins að ekki hafi komið fram aðrar ástæður sem geti leitt til ann­arrar nið­ur­stöðu.

Þetta til­kynn­ist hér með."

Sextán umsækj­endur

Sextán sóttu um stöðu seðla­banka­stjóra. Þau eru:

Arnór Sig­hvats­son, ráð­gjafi seðla­banka­stjóra 

Ásgeir Jóns­son, dós­ent og for­seti hag­fræði­deildar Háskóla Íslands 

Ásgeir Brynjar Torfa­son, lektor við Háskóla Íslands 

Bene­dikt Jóhann­es­son, fyrr­ver­andi fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra 

Gunnar Har­alds­son, hag­fræð­ing­ur 

Gylfi Arn­björns­son, hag­fræð­ing­ur 

Gylfi Magn­ús­son, dós­ent 

Hannes Jóhanns­son, hag­fræð­ing­ur 

Jón Dan­í­els­son, pró­fess­or 

Jón G. Jóns­son, for­stjóri banka­sýslu rík­is­ins 

Katrín Ólafs­dótt­ir, lektor við HR.

Sal­vör Sig­ríður Jóns­dótt­ir, nemi 

Sig­urður Hann­es­son, fram­kvæmda­stjóri 

Sturla Páls­son, fram­kvæmda­stjóri mark­aðsvið­skipta og fjár­stýr­ingar í Seðla­banka Íslands 

Vil­hjálmur Bjarna­son, lekt­or 

Þor­steinn Þor­geirs­son, sér­stakur ráð­gjafi á skrif­stofu seðla­banka­stjóra

Lars Larsen
„Go´daw, jeg hedder Lars Larsen, jeg har et godt tilbud“
Danski milljónamæringurinn Lars Lar­sen lést á heim­ili sínu í síðustu viku, 71 árs að aldri. Hann var á meðal auðugustu manna í Danmörku og jafnframt þeirra þekktustu. Kjarninn rifjar hér upp sögu hans.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Árni Már Jensson
Að lesa milli línanna
Kjarninn 25. ágúst 2019
Guðrún Margrét Jóhannsdóttir
„Að hanna er eins og að anda með heilanum“
Guðrún Margrét Jóhannsdóttir safnar nú fyrir nýrri hönnun á Karolina Fund.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Matthildur Björnsdóttir
Af hverju eru goðsagnir takmarkandi?
Kjarninn 25. ágúst 2019
Ólafur Ísleifsson, þingmaður Miðflokksins, spurði um innstæðutryggingar.
Um 83 prósent innstæðna í íslenskum bönkum voru tryggðar um áramót
Tryggingasjóður innstæðueigenda tryggir um 83 prósent af þeim 1.707 milljörðum króna sem geymdir voru á íslenskum bankareikningum í lok síðasta árs. Samt voru bara 38 milljarðar króna í sjóðnum.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Benedikt Jóhannesson
Styrmir gegn Styrmi – Frumkvöðull í einkavæðingu orkufyrirtækja
Kjarninn 25. ágúst 2019
Donald Trump, forseti Bandaríkjanna.
Trump um Trump frá Trump til Trump
Bandarískir ráðamenn reyna nú hvað þeir geta að bæta fyrir geðvonskutíst og eftiráskýringar Bandaríkjaforseta um aflýsingu Danmerkurferðar sinnar. Ástæðuna sagði forsetinn þá að danski forsætisráðherrann vildi ekki ræða hugmynd hans um kaup á Grænlandi.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Listi yfir þjónustugjöld bankanna skólabókardæmi um fákeppni
Gylfi Zoega segir að það sé ekki hægt að nota ódýrt kort í innanlandsviðskiptum hérlendis vegna þess að það myndi minnka hagnað bankanna.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiInnlent