Hagkerfi í eðli sínu ekki stöðug

Gylfi Zoega, hagfræðiprófessor, skrifar um fjárfestingar og atvinnuleysi í fjármálakreppum hér á landi sem og erlendis. Reynsla kreppuríkja bendir til þess að fylgjast þurfi með útlánum fyrirtækja og grípa til aðgerða ef þau vaxa of hratt.

seðlabankinn
Auglýsing

„Reynsla krepp­uríkj­anna bendir ekki til­ þess að hag­kerfin séu í eðli sínu stöðug. Þvert á móti bendir hún til þess að fylgjast þurfi með útlánum fyr­ir­tækja og grípa til aðgerða ef þau vaxa of hratt, t.d. með­ hækkun vaxta seðla­banka í end­ur­hverf­um við­skiptum eða hækkun bindi­skyld­u. Einnig bendir reynsla land­anna til þess að fylgj­ast þurfi með þróun eigna­verða – hluta­bréfa­verðs og fast­eigna­verðs – og þá einnig grípa inn í ef þau hækka of hratt eða eru of há.“

Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði. Mynd:Aðsend.Þetta segir Gylfi Zoega, ­pró­­fessor í hag­fræð­i, í ítar­­­legri grein sem kemur til áskrif­enda Vís­bend­ingar í dag. Í grein­inni skoðar hann meðal ann­ars tengsl fjár­fest­ingar og atvinnu­leysis í aðdrag­anda og í kjöl­far fjár­málakrepp­unnar hér á landi árið 2008 og í öðrum kreppu­lönd­um.



Gylfi segir að áherslur í hag­stjórn hafi breyst á síð­ustu tíu árin hér á landi og sveiflur hag­kerf­is­ins minnk­að. Það sem hefur skipt höf­uð­máli, að mati Gylfa, er að minnka sveiflur gengis krón­unnar með því að nota fleiri stjórn­tæki en vexti. 

Auglýsing

„Seðla­bank­inn hefur keypt og selt gjald­eyri í því skyn­i að minnka sveiflur geng­is­ins og kom­a í veg fyrir spírala í gengi krón­unn­ar. Einnig hefur sér­stakri bindi­skyld­u verið beitt til þess að tak­marka inn­flæð­i fjár­magns, þ.e.a.s. fjár­fest­ingar erlendra að­ila á inn­lendum skulda­bréfa­mark­að­i. Beit­ing fjár­streym­is­tæk­is­ins og inn­grip á gjald­eyr­is­mark­aði hafa dregið úr sveifl­u­m krón­unnar og komið í veg fyrir að ­sveiflur hennar yrðu sjálf­stæð upp­spretta hag­sveiflu. Jafn­framt hefur vaxta­stig­i verið haldið nægi­lega háu til þess að ör­va ­sparn­að, hægja á aukn­ingu eft­ir­spurn­ar og búa til afgang á við­skiptum við út­lönd.“

Auk þess bendir Gylfi á að stofn­an­leg um­hverfi fjár­mála­mark­aða hafi einnig breyst á und­an­förnum árum sem hefur dreg­ið úr líkum á því að vænt­ingar um þróun ­geng­is, hluta­bréfa og fjár­fest­inga ­valdi upp­sveiflum og nið­ur­sveiflum í hag­kerf­inu. Þannig hafi verið sett­ar ­tak­mark­anir á lántökur í erlend­um gjald­miðlum og lántökur til þess að fjár­magna kaup á hluta­bréf­um. 

Hægt er að ger­­­ast áskrif­andi að Vís­bend­ingu hér, en vitnað er til lít­ils hluta grein­­­ar­innar hér að ofan, sem kemur til áskrif­enda á föst­u­­­dög­­um.  

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ást og fótbolti
Auður Jónsdóttir rithöfundur gerðist íþróttafréttaritari og fór á landsleik með átta ára syni sínum og fótboltavinkonu. Henni fannst takturinn í HÚH-inu sem kyrjað var í stúkunni minna sig á stigvaxandi samfarir.
Kjarninn 15. október 2019
Kvikan
Kvikan
Ríkustu tíu prósentin, margföld mánaðarlaun hjá Kaupþingi og sókn Miðflokks
Kjarninn 15. október 2019
Magnús Harðarson skipaður nýr forstjóri Kauphallarinnar
Magnús Harðarsson tekur við af bróður sínum Páli sem forstjóri Nasdaq Iceland.
Kjarninn 15. október 2019
Kaupþing felldi niður bótamál gegn fyrrverandi stjórnendum
Kaupþing ehf. samdi í september í fyrra við tryggingafélög vegna stjórnendaábyrgða sem bankinn hafði keypt fyrir bankahrun til að tryggja sig fyrir atferli stjórnenda.
Kjarninn 15. október 2019
Lífeyrissjóðir lánuðu þriðjungi minna í ágúst en í fyrra
Aðgerðir lífeyrissjóða til að þrengja aðgengi að lántökum hjá sér, og kólnandi markaður, leiddu til þess að mun lægri upphæð var tekin að láni hjá þeim til íbúðakaupa í ágústmánuði 2019 en í sama mánuði árin á undan.
Kjarninn 15. október 2019
Milljarða tap Arion banka
Taprekstur hjá Valitor, TravelCo og fall kísilverksmiðjunnar í Helguvík, leiða til milljarðaniðurfærslna í efnahagsreikningi Arion banka.
Kjarninn 14. október 2019
Stjórnvöld nýti tækifærið til að færa heimilum betri vaxtakjör
Samtök atvinnulífsins telja að stjórnvöld eigi að hraða því að lækka sérstakan skatt á fjármálafyrirtæki, meðal annars til að lækka vexti á lánum til heimila og fyrirtækja.
Kjarninn 14. október 2019
Bankasýslan fagnar lækkun bankaskattsins
Bankasýsla ríkisins heldur á eignarhlutum ríkisins í fjármálafyrirtækjum.
Kjarninn 14. október 2019
Meira úr sama flokkiInnlent