Hagkerfi í eðli sínu ekki stöðug

Gylfi Zoega, hagfræðiprófessor, skrifar um fjárfestingar og atvinnuleysi í fjármálakreppum hér á landi sem og erlendis. Reynsla kreppuríkja bendir til þess að fylgjast þurfi með útlánum fyrirtækja og grípa til aðgerða ef þau vaxa of hratt.

seðlabankinn
Auglýsing

„Reynsla krepp­uríkj­anna bendir ekki til­ þess að hag­kerfin séu í eðli sínu stöðug. Þvert á móti bendir hún til þess að fylgjast þurfi með útlánum fyr­ir­tækja og grípa til aðgerða ef þau vaxa of hratt, t.d. með­ hækkun vaxta seðla­banka í end­ur­hverf­um við­skiptum eða hækkun bindi­skyld­u. Einnig bendir reynsla land­anna til þess að fylgj­ast þurfi með þróun eigna­verða – hluta­bréfa­verðs og fast­eigna­verðs – og þá einnig grípa inn í ef þau hækka of hratt eða eru of há.“

Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði. Mynd:Aðsend.Þetta segir Gylfi Zoega, ­pró­­fessor í hag­fræð­i, í ítar­­­legri grein sem kemur til áskrif­enda Vís­bend­ingar í dag. Í grein­inni skoðar hann meðal ann­ars tengsl fjár­fest­ingar og atvinnu­leysis í aðdrag­anda og í kjöl­far fjár­málakrepp­unnar hér á landi árið 2008 og í öðrum kreppu­lönd­um.



Gylfi segir að áherslur í hag­stjórn hafi breyst á síð­ustu tíu árin hér á landi og sveiflur hag­kerf­is­ins minnk­að. Það sem hefur skipt höf­uð­máli, að mati Gylfa, er að minnka sveiflur gengis krón­unnar með því að nota fleiri stjórn­tæki en vexti. 

Auglýsing

„Seðla­bank­inn hefur keypt og selt gjald­eyri í því skyn­i að minnka sveiflur geng­is­ins og kom­a í veg fyrir spírala í gengi krón­unn­ar. Einnig hefur sér­stakri bindi­skyld­u verið beitt til þess að tak­marka inn­flæð­i fjár­magns, þ.e.a.s. fjár­fest­ingar erlendra að­ila á inn­lendum skulda­bréfa­mark­að­i. Beit­ing fjár­streym­is­tæk­is­ins og inn­grip á gjald­eyr­is­mark­aði hafa dregið úr sveifl­u­m krón­unnar og komið í veg fyrir að ­sveiflur hennar yrðu sjálf­stæð upp­spretta hag­sveiflu. Jafn­framt hefur vaxta­stig­i verið haldið nægi­lega háu til þess að ör­va ­sparn­að, hægja á aukn­ingu eft­ir­spurn­ar og búa til afgang á við­skiptum við út­lönd.“

Auk þess bendir Gylfi á að stofn­an­leg um­hverfi fjár­mála­mark­aða hafi einnig breyst á und­an­förnum árum sem hefur dreg­ið úr líkum á því að vænt­ingar um þróun ­geng­is, hluta­bréfa og fjár­fest­inga ­valdi upp­sveiflum og nið­ur­sveiflum í hag­kerf­inu. Þannig hafi verið sett­ar ­tak­mark­anir á lántökur í erlend­um gjald­miðlum og lántökur til þess að fjár­magna kaup á hluta­bréf­um. 

Hægt er að ger­­­ast áskrif­andi að Vís­bend­ingu hér, en vitnað er til lít­ils hluta grein­­­ar­innar hér að ofan, sem kemur til áskrif­enda á föst­u­­­dög­­um.  

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir
Ingibjörg Sólrún lætur af störfum hjá ÖSE – Utanríkisráðherra segir þetta aðför að stofnuninni
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir læt­ur af störf­um sem for­stjóri lýðræðis- og mannréttindastofnunar ÖSE en hún hefur sinnt starfinu í þrjú ár.
Kjarninn 13. júlí 2020
Komum á dag- og göngudeildir fækkaði um 30 prósent í faraldrinum
Komum á dag- og göngudeildir fækkaði að meðaltali um 30 prósent á meðan kórónuveirufaraldurinn stóð sem hæst. Þá fækkaði samskiptum við sjálfstætt starfandi sérfræðinga um 25 prósent, samkvæmt upplýsingum frá landlækni.
Kjarninn 13. júlí 2020
Kári Stefánsson, forstjóri ÍE.
Íslensk erfðagreining heldur áfram að skima í viku í viðbót
Til stóð að dagurinn í dag ætti að vera síðasti dagurinn sem Íslensk erfðagreining myndi skima á landamærunum.
Kjarninn 13. júlí 2020
Mótefni minnkar strax á fyrstu mánuðum
Þó að mótefni sem líkaminn myndar gegn veirunni SARS-CoV-2 sem veldur COVID-19 minnki þegar á fyrstu þremur mánuðunum eftir að þau verða þarf það ekki að þýða að ónæmi viðkomandi sé ekki lengur til staðar.
Kjarninn 13. júlí 2020
Veldi Storytel stækkar
Fyrstu tíu daga júlímánaðar keypti Storytel ráðandi hluti í tveimur fyrirtækjum og eitt til viðbótar.
Kjarninn 13. júlí 2020
Icelandair skrifar undir samning við lettneska flugfélagið airBaltic
Um er að ræða samstarfssamning sem felur í sér að bæði flugfélögin geta selt og gefið út flugmiða hvort hjá öðru.
Kjarninn 13. júlí 2020
(F.v.) Richard Curtis, Jerry Greenfield og Abigail Disney eru meðal þeirra milljónamæringa sem skrifa undir bréfið.
Auðmenn vilja að ríkisstjórnir hækki skatta „á fólk eins og okkur“
„Milljónamæringar eins og við gegna lykilhlutverki í því að græða heiminn,“ segir í bréfi 83 auðmanna sem vilja skattahækkanir á ríkt fólk – eins og þá sjálfa – til að draga úr misrétti vegna COVID-19 og flýta fyrir efnahagsbata.
Kjarninn 13. júlí 2020
Dagur B. Eggertsson
Dagur: Nauðsyn­legt að hætta skot­grafa­hernaði varðandi ferðamáta
Borgarstjórinn segir að nauðsyn­legt sé að kom­ast „út úr þeim skot­grafa­hernaði að líta á að ein­hver einn ferðamáti skuli ráða“. Hann vill að Borgarlínunni verði flýtt.
Kjarninn 13. júlí 2020
Meira úr sama flokkiInnlent