Vaxtalækkun mun að óbreyttu þrýsta niður arðsemi í bönkunum

Rekstrarumhverfi bankanna er erfitt, og óhakvæmni einkennir rekstur þeirra. Landsbankinn er með langsamlega sterkasta rekstrargrunninn.

Bankarnir
Auglýsing

Að óbreyttu, með lækk­andi vaxta­stigi, mun rekstr­ar­um­hverfi banka­kerf­is­ins verða erfitt og skila sér enn minni arð­sem­i. 

Þetta kemur fram í Fjár­mála­stöð­ug­leika Seðla­banka Íslands, þar sem ítar­lega er fjallað um rekstur kerf­is­lægt mik­il­vægu bank­anna, Arion banka, Íslands­banka og Lands­bank­ans. 

Stýri­vextir Seðla­banka Íslands eru nú 3,25 pró­sent, og hafa farið lækk­andi, en verð­bólga er 3 pró­sent.

Auglýsing

Sam­an­lagður hagn­aður bank­anna var 19 millj­arðar króna á fyrri helm­ingi árs­ins 2019 og minnk­aði um fimmt­ung miðað við sama tíma­bil á árinu á und­an. 

Arð­semi eigin fjár nam 6,2 pró­sent að með­al­tali sem er rúm­lega 1½ pró­sentu minni arð­semi en á sama tíma­bili í fyrra, en lækk­un­ina má nán­ast ein­göngu rekja til minni hagn­að­ar, segir í Fjár­mála­stöð­ug­leika. 

Arð­semi Lands­bank­ans var ­mest en arð­semi eigin fjár var 9,2 pró­sent og lækk­aði um tæp­lega pró­sentu á milli ára. Arð­semi Íslands­banka var 5,4 pró­sent og lækk­aði um 3 pró­sentur á milli ára og arð­semi Arion banka var 3,2 pró­sent og lækk­aði um 1,6 pró­sent­ur á milli ára. Að sama skapi var arð­semi heild­ar­eigna bank­anna einnig mis­jöfn og var arð­semi Lands­bank­ans tölu­vert meiri en hinna tveggja.

Arð­semi án banka­skatts var um 7,7 pró­sent, segir í Fjár­mála­stöð­ug­leika. 

Ein­blínt er sér­stak­lega á þessa þrjá banka sem hafa kerf­is­lægt mik­il­vægi. Árið 2015 skil­greindi fjár­mála­stöð­ug­leika­ráð þrjá stærstu við­skipta­bank­ana sem kerf­is­lega mik­il­væg fjár­mála­fyr­ir­tæki, og er rekstur þeirra greindur sér­stak­lega á þeim for­send­um. 

Í Fjár­mála­stöð­ug­leika segir meðal ann­ars: „Hreinar vaxta­tekjur nema nú um 70 pró­sent af heild­ar­tekjum bank­anna. Hreinar vaxta­tekjur mynd­ast ann­ars vegar af fjár­hæð vaxta­ber­andi eigna og skulda og hins vegar af vaxta­mun. Í alþjóð­legum sam­an­burði telj­ast íslensku bank­arnir vera með háan vaxta­mun á eignum og skuld­um. Með lækk­andi vaxta­stigi verður erf­ið­ara fyrir bank­ana að miðla breyt­ingum á meg­in­vöxtum Seðla­bank­ans bæði á eigna- og skulda­hlið efna­hags­reikn­ings­ins. Strax nú á vor­mán­uðum voru vextir á óbundnum inn­lánum í flestum til­fellum rétt fyrir ofan 0%. Það þýðir að þrengt hefur að svig­rúmi bank­anna til að miðla lækkun meg­in­vaxta á skulda­hlið­ina. Ef meira svig­rúm er til að lækka útláns­vexti en inn­láns­vexti mun lækkun meg­in­vaxta Seðla­bank­ans að óbreyttu þrýsta vaxta­mun bank­anna niður sem mun draga úr hagn­aði og arð­semi þeirra,“ segir í Fjár­mála­stöð­ug­leika. 

Sé horft til eig­in­fjár þá er Lands­bank­inn stærsti bank­inn með 240 millj­arða í eigin fé. Íslands­banki er með 175 millj­arða og Arion banki, sem er eini bank­inn af þessum þremur kerf­is­lægt mik­il­vægu í einka­eigu, er með 195 millj­arða. Hann er jafn­framt eigin bank­inn sem skráður er á markað en mark­aðsvirði hans er nú 139 millj­arðar eða sem nemur um 0,71 sinnum eigið fé bank­ans.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – The Italian Experience in a Sociological Perspective
Kjarninn 7. apríl 2020
Segir þyrlukast henta illa smærri myntsvæðum
Hagfræðingur skrifar um óhefðbundna peningastefnu á krísutímum í Vísbendingu vikunnar.
Kjarninn 6. apríl 2020
Boris Johnson forsætisráðherra Bretlands.
Boris Johnson kominn á gjörgæsludeild
Boris Johnson forsætisráðherra Bretlands hefur verið lagður inn á gjörgæsludeild, en hann var lagður inn á spítala í gær með „þrálát einkenni“ sjúkdómsins sem kórónuveiran veldur.
Kjarninn 6. apríl 2020
Höfuðstöðvar EBA í París.
Allir bankar í Evrópu hvattir til að greiða ekki arð né kaupa eigin bréf
Evrópska bankaeftirlitsstofnunin vill að allir bankar innan EES-svæðisins sleppi því að greiða arð og að kaupa eigin bréf. Það aukna svigrúm sem bankar fá til að bregðast við COVID-19 eigi að fjármagna fyrirtæki og heimili, ekki greiðast til hluthafa.
Kjarninn 6. apríl 2020
Sóley Tómasdóttir
Kórónufaraldurinn og kynjasjónarmið
Kjarninn 6. apríl 2020
Sigrún Guðmundsdóttir
Dramatík og rusl
Kjarninn 6. apríl 2020
Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn
Síðasta helgi æfing fyrir þá næstu – „Er þetta ekki bara komið gott?“
Yfirlögregluþjónn stingur upp á því að Íslendingar slaki á heima og taki páskana bara í rólegheitunum í gegnum fjarfundi með vinum og stórfjölskyldu.
Kjarninn 6. apríl 2020
Alma Möller landlæknir.
„Róðurinn mun þyngjast næstu vikurnar“
Landlæknir segir það vera alveg ljóst að róðurinn muni þyngjast næstu vikurnar og að fleiri muni veikjast og látast. Þessi faraldur muni taka sífellt meira á okkur, andlega og tilfinningalega.
Kjarninn 6. apríl 2020
Meira úr sama flokkiInnlent