Vaxtalækkun mun að óbreyttu þrýsta niður arðsemi í bönkunum

Rekstrarumhverfi bankanna er erfitt, og óhakvæmni einkennir rekstur þeirra. Landsbankinn er með langsamlega sterkasta rekstrargrunninn.

Bankarnir
Auglýsing

Að óbreyttu, með lækk­andi vaxta­stigi, mun rekstr­ar­um­hverfi banka­kerf­is­ins verða erfitt og skila sér enn minni arð­sem­i. 

Þetta kemur fram í Fjár­mála­stöð­ug­leika Seðla­banka Íslands, þar sem ítar­lega er fjallað um rekstur kerf­is­lægt mik­il­vægu bank­anna, Arion banka, Íslands­banka og Lands­bank­ans. 

Stýri­vextir Seðla­banka Íslands eru nú 3,25 pró­sent, og hafa farið lækk­andi, en verð­bólga er 3 pró­sent.

Auglýsing

Sam­an­lagður hagn­aður bank­anna var 19 millj­arðar króna á fyrri helm­ingi árs­ins 2019 og minnk­aði um fimmt­ung miðað við sama tíma­bil á árinu á und­an. 

Arð­semi eigin fjár nam 6,2 pró­sent að með­al­tali sem er rúm­lega 1½ pró­sentu minni arð­semi en á sama tíma­bili í fyrra, en lækk­un­ina má nán­ast ein­göngu rekja til minni hagn­að­ar, segir í Fjár­mála­stöð­ug­leika. 

Arð­semi Lands­bank­ans var ­mest en arð­semi eigin fjár var 9,2 pró­sent og lækk­aði um tæp­lega pró­sentu á milli ára. Arð­semi Íslands­banka var 5,4 pró­sent og lækk­aði um 3 pró­sentur á milli ára og arð­semi Arion banka var 3,2 pró­sent og lækk­aði um 1,6 pró­sent­ur á milli ára. Að sama skapi var arð­semi heild­ar­eigna bank­anna einnig mis­jöfn og var arð­semi Lands­bank­ans tölu­vert meiri en hinna tveggja.

Arð­semi án banka­skatts var um 7,7 pró­sent, segir í Fjár­mála­stöð­ug­leika. 

Ein­blínt er sér­stak­lega á þessa þrjá banka sem hafa kerf­is­lægt mik­il­vægi. Árið 2015 skil­greindi fjár­mála­stöð­ug­leika­ráð þrjá stærstu við­skipta­bank­ana sem kerf­is­lega mik­il­væg fjár­mála­fyr­ir­tæki, og er rekstur þeirra greindur sér­stak­lega á þeim for­send­um. 

Í Fjár­mála­stöð­ug­leika segir meðal ann­ars: „Hreinar vaxta­tekjur nema nú um 70 pró­sent af heild­ar­tekjum bank­anna. Hreinar vaxta­tekjur mynd­ast ann­ars vegar af fjár­hæð vaxta­ber­andi eigna og skulda og hins vegar af vaxta­mun. Í alþjóð­legum sam­an­burði telj­ast íslensku bank­arnir vera með háan vaxta­mun á eignum og skuld­um. Með lækk­andi vaxta­stigi verður erf­ið­ara fyrir bank­ana að miðla breyt­ingum á meg­in­vöxtum Seðla­bank­ans bæði á eigna- og skulda­hlið efna­hags­reikn­ings­ins. Strax nú á vor­mán­uðum voru vextir á óbundnum inn­lánum í flestum til­fellum rétt fyrir ofan 0%. Það þýðir að þrengt hefur að svig­rúmi bank­anna til að miðla lækkun meg­in­vaxta á skulda­hlið­ina. Ef meira svig­rúm er til að lækka útláns­vexti en inn­láns­vexti mun lækkun meg­in­vaxta Seðla­bank­ans að óbreyttu þrýsta vaxta­mun bank­anna niður sem mun draga úr hagn­aði og arð­semi þeirra,“ segir í Fjár­mála­stöð­ug­leika. 

Sé horft til eig­in­fjár þá er Lands­bank­inn stærsti bank­inn með 240 millj­arða í eigin fé. Íslands­banki er með 175 millj­arða og Arion banki, sem er eini bank­inn af þessum þremur kerf­is­lægt mik­il­vægu í einka­eigu, er með 195 millj­arða. Hann er jafn­framt eigin bank­inn sem skráður er á markað en mark­aðsvirði hans er nú 139 millj­arðar eða sem nemur um 0,71 sinnum eigið fé bank­ans.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Curio hlaut Nýsköpunarverðlaunin
Elliði Hreinsson er framkvæmdastjóri og stofnandi Curio.
Kjarninn 21. október 2019
Ef ég væri VG þá myndi ég láta mig hverfa
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata, gagnrýndi stjórnvöld fyrir stefnuleysi í málefnum fjármálakerfisins og mögulega sölu á eignarhlutum í ríkisbönkunum.
Kjarninn 21. október 2019
Samkvæmisleikur að geta til um stefnu stjórnvalda í bankamálum
Oddný Harðardóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, var málshefjandi umræðu um sölu á ríkisbönkunum. Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, minnti hana á að hún hefði mælt fyrir frumvarpi sem ráðherra um sölu á bönkum.
Kjarninn 21. október 2019
Jón Grétar Guðjónsson
Ekki láta góða kreppu fara til spillis – nýttu hana sem tækifæri
Kjarninn 21. október 2019
Þórður Snær Júlíusson
Það er ekki ósmekklegt að segja satt
Kjarninn 21. október 2019
Sigurður Ingi Jóhannsson
„Sárt og óþolandi að vera bendlaður við þessi spillingarmál“
Samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra sést bregða fyrir í nýrri kvikmynd um Panamaskjölin og lögfræðistofuna Mossack Fonseca. Hann segir að eins og honum þyki það sárt og óþolandi að vera bendlaður við þessi spillingarmál þá verði myndinni vart breytt.
Kjarninn 21. október 2019
Birgir Hermannsson
Vinstri græn og kjötið
Kjarninn 21. október 2019
Gylfi Magnússon
Gylfi Magnússon: Láta blauta drauma fákeppnismógúla rætast
Gylfi Magnússon, dós­ent í við­skipta­fræði og fyrr­ver­andi efna­hags- og við­skipta­ráð­herra, hefur gagnrýnt harðlega nýtt frumvarp iðnaðar- og nýsköpunarráðherra þar sem boðaðar eru miklar breytingar á samkeppnislöggjöfinni.
Kjarninn 21. október 2019
Meira úr sama flokkiInnlent