Vill að Íslandsbanki setji sér gagnsæjar reglur um notkun auglýsingafjár

Hjálmar Jónsson, formaður Blaðamannafélags Íslands, telur að stjórn Íslandsbanka eigi að hlutast til um það að bankinn setji sér opnar og gagnsæjar reglur um notkun auglýsingafjár.

Hjálmar Jónsson, formaður BÍ.
Hjálmar Jónsson, formaður BÍ.
Auglýsing

Hjálmar Jóns­son, for­maður Blaða­manna­fé­lags Íslands, telur að stjórn Íslands­banka eigi að hlut­ast til um það að bank­inn setji sér opnar og gagn­sæjar reglur um notkun aug­lýs­inga­fjár. Þannig að hafið sé hafið yfir allan vafa að þar ráði hlut­lægni ferð­inn­i. 

Þetta kemur fram í athuga­semd for­manns­ins vegna stefnu Íslands­banka um að aug­lýsa ekki í fjöl­miðlum með áber­andi kynja­halla. 

Hjálmar segir að ekki verði undan því vik­ist að krefj­ast þess að Íslands­banki gefi út „af­drátt­ar­lausa“ yfir­lýs­ingu um að hann muni ekki láta fjöl­miðla með afger­andi kynja­hjalla gjalda þess að þeir séu skrif­aðir fyrir til­tekna mark­hópa í „fjöl­breytta kynj­aða sam­fé­lag­i“. Hann nefnir þar dæmi um Gest­gjafann, Vik­una, fot­bolta.­net, Smartland og Fiski­frétt­ir. 

Auglýsing

„Hvernig öðru­vísi má ávinna það traust sem glat­ast hefur með þessum ótrú­lega van­hugs­uðu fyr­ir­ætl­unum þriðju stærstu fjár­mála­stofn­unar þjóð­ar­inn­ar, sem hafa ekk­ert með jafn­rétti að ger­a?“­spyr Hjálm­ar. 

Þá spyr hann jafn­framt hvort að þessi stefna hafi verið borin undir stjórn bank­ans. „Það hlýtur einnig að verða að spyrja þess hvort sú afdrifa­ríka stefna að gera til­raun til að hafa áhrif á umfjöllun fjöl­miðla með hót­unum um að aug­lýsa ekki í þeim, hvort sem það er vegna jafn­rétt­is­mála, lofts­lags­vár, heims­friðar eða ann­arra góðra mála, sem við öll viljum leggja lið, hafi verið borin undir stjórn bank­ans og sam­þykkt þar?“

Hann segir enn fremur að ekki sé hægt að finna í fljótu bragði slíka jafn­rétt­is­stefnu á heima­síðu bank­ans. „Er það ekki lág­markið að banki í almanna­eigu birti stefnu sína í þessum mál­um, svo hægt sé að rýna hana og jafn­vel gagn­rýna? Eða er það virki­lega svo að þessu sé slegið fram í amstri dag­ana að óhugs­uðu máli?“

Að lokum segir Hjálmar að stjórn Íslands­banka hljóti að láta málið til sín taka og brýna fyrir starfs­mönnum sínum að valdi fylgi ábyrgð. „Stjórn bank­ans hlýtur einnig að hlut­ast til um það að bank­inn setji sér opnar og gagn­sæjar reglur um notkun aug­lýs­inga­fjár, þannig að það sé hafið yfir allan vafa að þar ráði hlut­lægni ferð­inni. Ég vil trúa því að þannig hafi það verið til þessa,“ segir Hjálm­ar.

Í síð­ustu viku sam­þykkti stjórn Blaða­manna­fé­lags Íslands ályktun vegna áforma Íslands­banka.

Ályktunin í heild sinni

Frá­leit aðför Íslands­banka að rit­stjórn­ar­legu sjálf­stæði fjöl­miðla þjónar ekki hags­munum jafn­rétt­is­bar­átt­unnar og það verður að gera þær kröfur til banka í eigu almenn­ings og þá sem stýra þar málum í umboði hans að þeir vandi betur til verka.  Mun bank­inn ekki aug­lýsa í Vik­unni vegna við­var­andi  kynja­halla á rit­stjórn og í hópi við­mæl­enda?  Mun bank­inn ekki aug­lýsa í Fiski­fréttum vegna við­var­andi kynja­halla á rit­stjórn og í hópi við­mæl­enda?  Það var raunar Vikan sem setti á dag­skrá mögu­legt man­sal í íslensku sam­fé­lagi og við­kom­andi blaða­maður mátti skjóta máli sínu til Mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins til að fá rétt­ingu mála sinna og tíma­ritið Ísa­fold mátti þola það að önnur af tveimur stærstu smá­sölu­keðjum lands­ins neitað að dreifa blað­inu vegna umfjöll­unar um nekt­ar­dans­staði og þá starf­semi sem þar færi fram!

Það er því ekki nýtt að fjár­sterkir og valda­miklir aðilar í land­inu reyni að hlut­ast til um umfjöll­un­ar­efni fjöl­miðla og hafa áhrif á þau, en ömur­legt að upp­lifa það að fyr­ir­tæki í eigu almenn­ings hagi sér með þessum hætt­i.  Allar slíkar til­raunir eru í and­stöðu við alþjóð­legar skuld­bind­ingar um frelsi fjöl­miðla.

Rit­stjórn­ar­legt sjálf­stæði fjöl­miðla og fjöl­miðla­manna er algjört grund­vall­ar­at­riði í lýð­ræð­is­legri umræðu nútím­ans.  Ann­ars er hættan sú að sam­fé­lagið sé ekki end­ur­speglað með hlut­lægum hætti og þar með bíður traustið hnekki sem er grund­völlur lýð­ræð­islns. Þessa vegna mun Blaða­manna­fé­lag Íslands ávallt berj­ast gegn hvers kyns til­raunum til að hafa áhrif á rit­stjórn­ar­legt sjálf­stæði fjöl­miðla, hvort sem þar á í hlut Fjöl­miðla­nefnd, eig­endur eða aug­lýsend­ur.  Fjöl­miðlar og fjöl­miðla­menn hafa verið afl­vaki breyt­inga í íslensku sam­fé­lagi og átt stóran þátt í þeim fram­förum sem íslenskt sam­fé­lag hefur sann­ar­lega tekið á und­an­förnum ára­tug­um.  Það voru íslenskir blaða­menn og fjöl­miðlar þeirra sem settu sam­kyn­hneigð á dag­skrá í íslensku sam­fé­lagi, mis­notkun barna, heim­il­is­of­beldi og ástandið á upp­eld­is­heim­ilum á árum áður, svo fáein dæmi séu tek­in.  Og það má halda því fram með rökum að frekar halli á aldur og stétt í umfjöllun íslenskra fjöl­miðla en kyn.

Nú verður því ekki trúað að umfjöllun fjöl­miðla í gegnum tíð­ina um launa­kjör og sjálftöku for­svars­manna banka­kerf­is­ins, sem hagar sér eins og ríki í rík­inu, nýjasta dæmið ver­andi ríf­legur end­ur­mennt­un­ar­styrkur í Seðla­bank­an­um, sem bank­inn móað­ist við í tæpt ár að veita upp­lýs­ingar um, valdi þess­ari ein­kenni­legu ákvarð­ana­töku, en sporin hræða.  Hug­myndir Íslands­banka í þessum efnum eru greini­lega illa ígrund­aðar og hljóta að verða lagðar til hlið­ar.  Bank­inn getur lagt jafn­rétti lið með mörgum öðrum hætti.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kristbjörn Árnason
Röddin aftan úr myrkviðum fortíðarinnar
Leslistinn 12. nóvember 2019
Wikileaks birtir 30 þúsund skjöl um Samherja
Stundin, Al Jazeera, Wikileaks og Kveikur RÚV hafa í samstarfi unnið að umfjöllun um mútugreiðslur Samherja í Afríku.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Samherji fjallaði sérstaklega um spill­ingu og mútur í árs­reikn­ingi
Í nýjasta ársreikningi Samherja segir að fyrirtækið ætli að setja sér skrifleg viðmið um sið­ferði, spill­ingu, mann­rétt­indi og mútur á árinu 2019. Nú er Samherji ásakaður um spillingu og mútur í Namibíu.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Kristján Vilhelmsson og Þorsteinn Már Baldvinsson eru helstu stjórnendur og eigendur Samherja.
Samherji sagður hafa mútað ráðherrum til að komast yfir kvóta í Afríku
Í Kveiki í kvöld sagðist fyrrverandi yfirmaður hjá Samherja í Namibíu hafa tekið þátt í að greiða mútur til háttsettra ráðamanna í landinu til að tryggja Samherja kvóta. Það hafi verið gert með aðkomu Þorsteins Más Baldvinssonar, forstjóra Samherja.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Vilhjálmur Egilsson formaður hæfnisnefndar
Tíu umsækjendur eru um stöðu varaseðlabankastjóra á sviði fjármálastöðugleika.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Borghildur Sölvey Sturludóttir
Fegurðin býr í fólkinu
Kjarninn 12. nóvember 2019
Þjóðlegir þræðir
Þjóðlegir þræðir
Þjóðlegir þræðir – Hárið
Kjarninn 12. nóvember 2019
Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar.
Ríkisframlög til Samfylkingarinnar nær fjórfölduðust í fyrra
Framlög úr ríkissjóði til Samfylkingarinnar voru 89 milljónir í fyrra sem er nær fjórfalt hærri upphæð en árið 2017. Framlög ríkissjóðs til stjórnmálaflokka voru hækkuð á síðasta ári að til­­­lögu sex flokka sem sæti eiga á Alþing­i.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiInnlent