Katrín: Yfirsýn skortir yfir nýtingu og eignarráð yfir landi

Nú liggur fyrir frumvarp í samráðsgátt stjórnvalda um breytingu á ýmsum lögum er varða eignarráð og nýtingu fasteigna. Markmiðið er að skapa stjórnvöldum betri yfirsýn og möguleika til að stýra þróun eignarráða og nýtingar jarða, í samræmi við landkosti.

Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra og formaður VG.
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra og formaður VG.
Auglýsing

Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra hyggst leggja fram frum­varp um breyt­ingu á ýmsum lögum er varða eign­ar­ráð og nýt­ingu fast­eigna. Mark­mið frum­varps­ins er að auka gagn­sæi og treysta yfir­sýn og stýri­tæki stjórn­valda, í þeim til­gangi að nýt­ing lands sé í sam­ræmi við land­kosti og með hags­muni sam­fé­lags­ins og kom­andi kyn­slóða að leið­ar­ljósi.

Frum­varpið er komið í sam­ráðs­gátt stjórn­valda en umsagn­ar­frestur er til 23. febr­úar næst­kom­andi.

Í þessu skyni eru lagðar til breyt­ingar á eft­ir­töldum fjórum laga­bálk­um: Lögum um eign­ar­rétt og afnota­rétt fast­eigna, þing­lýs­inga­lög­um, lögum um skrán­ingu og mat fast­eigna og jarða­lög­um.

Auglýsing

Að ein­hverju leyti má rekja stöð­una til alþjóð­legrar þró­unar

Katrín segir við til­efnið að á grunni þeirrar grein­ingar sem hún hefur látið vinna þyki henni ljóst að veru­lega skorti á yfir­sýn stjórn­valda yfir nýt­ingu og eign­ar­ráð yfir landi og öðrum fast­eign­um. Að ein­hverju leyti megi rekja þessa stöðu til alþjóð­legrar þró­un­ar, þar sem póli­tísk umræða hafi verið af skornum skammti á sama tíma og eft­ir­spurn eftir fast­eignum hafi auk­ist og verð hækk­að. Skýr­inga sé einnig að leita í þeirri stað­reynd að mála­flokk­ur­inn heyrir undir mörg ráðu­neyti. Verði þetta frum­varp að lögum náist fram mark­mið um stór­bætta yfir­sýn og sam­hæf­ingu.

„Með frum­varp­inu er stjórn­völdum sköpuð betri staða til að stýra þróun í mála­flokkn­um, í sam­ræmi við skil­greind mark­mið um sjálf­bæra land­nýt­ingu í efna­hags­legu, sam­fé­lags­legu og umhverf­is­legu til­liti. Skyldur okkar eru ekki aðeins við sam­fé­lag dags­ins í dag heldur einnig gagn­vart kom­andi kyn­slóð­u­m,“ segir ráð­herr­ann.

Und­an­þágu­heim­ildir skýrðar nánar

Meg­in­efni frum­varps­ins er í fyrsta lagi að und­an­þágu­heim­ildir vegna skil­yrða fyrir fast­eigna­kaupum aðila sem búsettir eru í ríkjum utan Evr­ópska efna­hags­svæð­is­ins verði skýrðar nán­ar, en ákvæði núgild­andi laga um það efni eru almenn og óljós.

Í öðru lagi er gert ráð fyrir að kaup­verð eignar skuli koma fram í þing­lýstu afsali, en kaup­verð er meðal ann­ars for­senda ákvörð­unar fast­eigna­mats. Í þriðja lagi er lagt til að Land­eigna­skrá á vegum Þjóð­skrár Íslands verði vett­vangur fyrir sam­ræmda opin­bera skrán­ingu á landupp­lýs­ing­um.

Sjón­ar­miðum um nátt­úru­vernd, og byggða­þróun gert hærra undir höfði

Í fjórða lagi verði sjón­ar­miðum um nátt­úru­vernd, byggða­þróun og sjálf­bærni gert hærra undir höfði í mark­miðs­á­kvæði jarða­laga. Sett verði inn skil­yrði um sam­þykki fyrir aðila­skiptum að landi í skil­greindum til­fell­um. Á það meðal ann­ars við ef kaup­andi lög­býlis á fyrir fleiri lög­býli sem eru sam­an­lagt 50 hekt­arar eða meira að stærð, ef fast­eign er 350 hekt­arar eða stærri og ef kaup­andi og tengdir aðilar eiga fast­eignir sem eru sam­an­lagt 10.000 hekt­arar eða meira að stærð. Í sömu til­fellum þurfi einnig að afla sam­þykkis fyrir breyt­ingu á yfir­ráðum yfir lög­að­ila sem er eig­andi lands, svo sem ef eign­ar­hlutur í fyr­ir­tæki skiptir um hendur að hluta eða í heild. 

Þá er gert ráð fyrir auk­inni upp­lýs­inga­skyldu til­tek­inna lög­að­ila um eign­ar­hald þeirra. Loks eru lögð til skýr­ari skil­yrði fyrir afskrán­ingu lög­býla og lausn lands úr land­bún­að­ar­not­um.

Á vef Stjórn­ar­ráðs­ins segir að frum­varpið byggi á viða­mik­illi grein­ing­ar­vinnu og á fyrri skýrslum stjórn­valda um álita­efni tengd nýt­ingu lands. Til ráð­gjafar við samn­ingu frum­varps­ins voru Eyvindur G. Gunn­ars­son, pró­fessor við laga­deild Háskóla Íslands, og Frið­rik Árni Frið­riks­son Hir­st, fram­kvæmda­stjóri Laga­stofn­unar Háskóla Íslands

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórður Snær og Magnús Halldórsson
Þórður Snær og Magnús tilnefndir til Blaðamannaverðlauna Íslands
Dómnefnd Blaðamannaverðlauna hefur ákveðið tilnefningar sínar í öllum fjórum flokkum verðlaunanna en þau verða afhent eftir viku.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Fyrsta tilfelli COVID-19 kórónuveiru greinist á Íslandi
Íslenskur karlmaður á fimmtugsaldri hefur verið færður í einangrun á Landspítala eftir að sýni úr honum reyndist jákvætt fyrir nýju kórónuveirunni, COVID-19.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Skipa sérstakan stýrihóp um samfélagsleg og hagræn viðbrögð við Covid-19 veirunni
Stýrihópurinn mun leggja mat á stöðuna og nauðsynleg samfélagsleg og efnahagsleg viðbrögð á hverjum tíma.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar.
Landsvirkjun hagnaðist um 13,6 milljarða króna í fyrra
Lágt álverð á heimsmarkaði, sem tryggir minni tekjur af raforkusölu til stærsta viðskiptavinar Landsvirkjunar, og stöðvum á kerskála Rio Tinto í Straumsvík, drógu úr hagnaði Landsvirkjunar í fyrra. Eigið fé ríkisfyrirtækisins er um 271 milljarður króna.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Hjördís Björk Hákonardóttir
Málsvörn dómskerfis – sjálfstæði dómstóla og traust til þeirra
Kjarninn 28. febrúar 2020
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra kynnti skýrsluna og áætlunina í morgun.
900 milljarðar króna í uppbyggingu innviða á næstu tíu árum
Framkvæmdum sem kosta 27 milljarða króna verður flýtt á næsta áratug. Stefnt að því að ljúka uppbyggingu ofanflóðavarna árið 2030.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Þrátt fyrir umtalsverðan samdrátt í komu ferðamanna til Íslands var ágætis hagvöxtur hérlendis í fyrra.
Hagvöxtur í fyrra var enn meiri en áður var áætlað, eða 1,9 prósent
Nýjustu tölur Hagstofunnar sýna að hagvöxtur í fyrra var 1,9 prósent. Það er mikill viðsnúningur frá nóvembertölum hennar sem reiknuðu með samdrætti á síðasta ári. Mjög öflugur vöxtur var á fjórða ársfjórðungi.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Hvað eru símamyndgæði?
Kjarninn 28. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiInnlent