Almenningur treystir síst Alþingi, borgarstjórn og bankakerfinu

Eitt af markmiðum sitjandi ríkisstjórnar samkvæmt stjórnarsáttmála var að efla traust á stjórnmál og stjórnsýslu. Í dag er traust á Alþingi sex prósentustigum minna en það var í upphafi kjörtímabils, þótt að hafi aukist umtalsvert frá því í fyrra.

Alþingi hefur ekki tekist að endurheimta það traust sem hefur tapast frá byrjun árs 2018.
Alþingi hefur ekki tekist að endurheimta það traust sem hefur tapast frá byrjun árs 2018.
Auglýsing

Alls bera 23 pró­sent lands­manna traust til Alþingis sam­kvæmt nýjum þjóð­ar­púlsi Gallup sem mælir árlega traust til stofn­ana sam­fé­lags­ins. Það eykst um fimm pró­sentu­stig milli ára en Alþingi er samt sem áður í þriðja neðsta sæti yfir þær stofn­anir sem almenn­ingur treystir minnst. Fyrir neðan Alþingi eru ein­ungis annar stjórn­vald, borg­ar­stjórn Reykja­víkur (17 pró­sent traust) og banka­kerfið (21 pró­sent).

Mest traust er til Land­helg­is­gæsl­unnar (89 pró­sent) og for­seta Íslands (79 pró­sent). Traust til heil­brigð­is­kerf­is­ins hefur hrunið niður um tólf pró­sentu­stig á einu ári, mælist nú 57 pró­sent, og traust á dóms­kerfið dregst saman um tíu pró­sent og mælist 37 pró­sent.

Traust til Seðla­banka Íslands hefur hins vegar tekið 14 pró­sentu­stiga stökk upp á við og mælist 45 pró­sent. Seðla­banka­stjóra­skipti urðu á síð­asta ári þegar Ásgeir Jóns­son tók við starf­inu af Má Guð­munds­syni, sem hafði gegnt því í ára­tug. Auk þess var Fjár­mála­eft­ir­litið sam­einað Seðla­bank­anum um síð­ustu ára­mót.

Greint var frá þjóð­ar­púlsi Gallup á RÚV í gær­kvöldi.

Minna traust en í upp­hafi árs 2018

Alþingi, lög­gjafa­sam­kunda Íslands, hefur átt við mikla trausterf­ið­leika að stríða allt fá hruni. Í síð­ustu mæl­ingu Gallup á trausti til Alþingis fyrir þann atburð var nið­ur­staðan sú að 42 pró­sent þjóð­ar­innar treystu Alþingi. Árin eftir hrunið fór það niður í 10 til 13 pró­sent. 

Auglýsing
Svo virt­ist sem að traustið væri aðeins að ná sér á strik árið 2014 þegar það mæld­ist 24 pró­sent, en svo komu Panama­skjölin ári síðar og það lækk­aði aftur um nokkur pró­sentu­stig. Í byrjun árs 2017 var mynduð ný rík­is­stjórn Bjarna Bene­dikts­sonar og traustið mæld­ist 22 pró­sent. Hún sat í nokkra mán­uði og sprakk í sept­em­ber sama ár vegna upp­reist æru-­máls­ins.

Aftur var kos­ið, í annað sinn á einu ári, og við tók rík­is­stjórn Katrínar Jak­obs­dóttur í des­em­ber 2017.

Í stjórn­­­ar­sátt­­mála hennar er lögð umtals­verð áhersla á traust. Þar stendur meðal ann­­ars: „Rík­­is­­stjórnin mun beita sér fyrir því að efla traust á stjórn­­­málum og stjórn­­­sýslu.“ 

Í fyrstu mæl­ingu sem rík­is­stjórnin fékk tók traustið kipp upp á við og mæld­ist 29 pró­sent. Það var sögu­lega enn lágt, og langt frá því sem var fyrir banka­hrun að jafn­aði, en meira en nokkru sinni eftir þann atburð.

Í fyrra hrundi það svo aftur og mæld­ist 18 pró­sent, og hafði ekki mælst lægra frá því í upp­hafi febr­úar 2016. Ástæðan var nær örugg­lega tengd, að minnsta kosti að hluta, Klaust­ur­mál­inu svo­kall­aða og því hvernig Alþingi tókst á við það mál.

Nú hækkar traustið lít­il­lega en er enn sex pró­sentu­stigum frá fyrstu mæl­ingu sitj­andi rík­is­stjórn­ar. Því virð­ist sem end­ur­heimt trausts hafi, að minnsta kosti enn sem komið er, ekki gengið eft­ir.

Borg­ar­stjórn náði sér tíma­bundið en hefur dalað hratt

Traust til borg­ar­stjórnar Reykja­víkur er á svip­uðum slóðum og þegar Gallup mældi það fyrst eftir hrun­ið, í febr­úar 2009, eða nokkrum mán­uðum eftir banka­hrun. Þá var traustið 18 pró­sent. Ári áður, í febr­úar 2008, hafði það reyndar mælst enn lægra, eða níu pró­sent. Það er í eina skiptið sem stjórn­vald hefur mælst með undir tíu pró­sent traust. Þá hafði gengið mikið á í borg­ar­stjórn en alls fjórir meiri­hlutar sátu við völd það kjör­tíma­bil. 

Traustið lag­að­ist hægt og rólega og árin 2014 og 2015, við lok borg­ar­stjórn­ar­fer­ils Jóns Gnarr og við upp­haf borg­ar­stjórn­ar­fer­ils Dags B. Egg­erts­son­ar, mæld­ist það 31 pró­sent. 

Það hefur dalað á und­an­förnum árum og er þá þróun ugg­laust hægt að rekja til hneyksl­is­mála eins og Bragga­máls­ins svo­kall­aða og harð­vít­ugra átaka meiri­hluta og minni­hluta á vett­vangi borg­ar­stjórnar um flest mál sem þangað rata.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kostnaður við rekstur þjóðkirkjunnar greiðist úr ríkissjóði þar sem kirkjan og ríki eru ekki aðskilin hérlendis.
Prestar ósáttir við tillögu um að hætta að rukka fyrir hjónavígslur, skírnir og útfarir
Lagt hefur verið til að hætt verði að rukka fyrir aukaverk presta. Það þyki fráhrindandi að prestur sem þjónar fólki á gleði- og sorgarstundum sendi viðkomandi síðan reikning. Einkum sé þetta „slæm birtingarmynd þegar um efnalítið fólk er að ræða.“
Kjarninn 18. október 2021
Á meðal íbúða sem Bjarg leigufélag, sem er óhagnaðardrifið, hefur byggt og leigir nú út eru íbúðir við Hallgerðargötu í Laugarneshverfi.
Þeir sem leigja af óhagnaðardrifnum leigufélögum mun ánægðari en aðrir
Uppbygging almennra íbúða í gegnum óhagnaðardrifin leigufélög hefur aukið verulega framboð á húsnæði fyrir fólk með lágar tekjur. Leigjendur í kerfinu eru mun ánægðari en aðrir leigjendur og telja sig búa við meira húsnæðisöryggi.
Kjarninn 18. október 2021
Húsnæði Seðlabanka Íslands
Gagnrýnir skarpa hækkun sveiflujöfnunaraukans
Dósent í fjármálum við Háskóla Íslands segir mikla hækkun á eiginfjárkröfum fjármálafyrirtækja ekki vera í samræmi við eigið áhættumat Seðlabankans og úr takti við helstu samanburðarlönd.
Kjarninn 17. október 2021
Búinn að eyða 500 til 600 klukkustundum samhliða fullri dagvinnu í eldgosið
Ljósmyndabókin „Í návígi við eldgos“ inniheldur 100 tilkomumestu og skemmtilegustu myndirnar úr ferðum Daníels Páls Jónssonar að eldgosinu í Fagradalsfjalli. Hann safnar nú fyrir útgáfu hennar.
Kjarninn 17. október 2021
Þótt ferðamenn séu farnir að heimsækja Ísland í meira magni en í fyrra, og störfum í geiranum hafi samhliða fjölgað, er langur vegur að því að ferðaþjónustan skapi jafn mörg störf og hún gerði fyrir heimsfaraldur.
Langtímaatvinnuleysi 143 prósent meira en það var fyrir kórónuveirufaraldur
Þótt almennt atvinnuleysi sé komið niður í sömu hlutfallstölu og fyrir faraldur þá er atvinnuleysið annars konar nú. Þúsundir eru á tímabundnum ráðningastyrkjum og 44 prósent atvinnulausra hafa verið án vinnu í ár eða lengur.
Kjarninn 17. október 2021
Eiríkur Ragnarsson
Af hverju er aldrei neitt til í IKEA?
Kjarninn 17. október 2021
Karl Gauti Hjaltason er oddviti Miðflokksins í Suðvesturkjördæmi.
„Það er búið að eyðileggja atkvæðin í þessu kjördæmi“
Atkvæðin í kosningunum í Norðvesturkjördæmi „eru því miður ónýt,“ segir Karl Gauti Hjaltason, fyrrverandi sýslumaður og „vafaþingmaður“ Miðflokksins. „Það getur enginn í raun og veru treyst því að ekki hafi verið átt við þessi atkvæði“.
Kjarninn 17. október 2021
Gabby Petito
Verður morðið á Gabby Petito leyst á TikTok?
Margrét Valdimarsdóttir, doktor í afbrotafræði, segir enga ástæðu til að óttast breyttan veruleika við umfjöllun sakamála en mikilvægt sé að að gera greinarmun á sakamálum sem afþreyingu og lögreglurannsókn.
Kjarninn 17. október 2021
Meira úr sama flokkiInnlent