Skattrannsóknarstjóri fékk gögn um Samherja fyrir Kveiksþáttinn

Yfirvöld í Namibíu höfðu sent skattrannsóknarstjóra gögn um Samherja áður en viðskiptahættir fyrirtækisins í Namibíu voru opinberaðir í fjölmiðlum. Embættið fundaði með háttsettum aðilum í fjármála- og efnahagsráðuneytinu 18. nóvember 2019.

Samherji er grunaður um að hafa greitt mútur fyrir aðgang að ódýrari kvóta í Namibíu.
Samherji er grunaður um að hafa greitt mútur fyrir aðgang að ódýrari kvóta í Namibíu.
Auglýsing

Í minn­is­blaði frá emb­ætti skatt­rann­sókn­ar­stjóra sem sent var til fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­is­ins 18. nóv­em­ber 2019 segir að til­efni fundar Bryn­dísar Krist­jáns­dóttur skatt­rann­sókn­ar­stjóra og sér­fræð­ings frá emb­ætt­inu með tveimur full­trúum frá fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­inu, Guð­mundi Árna­syni ráðu­neyt­is­stjóra og Helgu Jóns­dótt­ur, skrif­stofu­stjóra á skrif­stofu skatta­mála, sama dag hafi verið „fjöl­miðlaum­fjöllun fyrr í mán­uð­inum um meint refsi­verð brot í starf­semi Sam­herja hf. á erlendri grundu og hugs­an­lega hér­lend­is.“

Þar segir enn fremur að Sam­herji sé eitt stærsta sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tæki Evr­ópu, með starf­semi í allt að tíu lönd­um. „Skatt­rann­sókn­ar­stjóri rík­is­ins hefur haft gögn vegna sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tæk­is­ins Sam­herja hf. til skoð­unar í nokkrar vik­ur.“

Það þýðir að emb­ættið hafði fengið gögn tengd Sam­herja, og hafið skoðun sína á þeim, áður en þáttur Kveiks um málið var sýndur þriðju­dags­kvöldið 12. nóv­em­ber 2019. 

Í minn­is­blað­inu segir að um sé að ræða gögn sem bár­ust emb­ætt­inu frá namibískum yfir­völd­um. „Við þá yfir­ferð sem og við skoð­unar fjöl­miðlaum­fjöll­unar um mál­efni félags­ins und­an­farna daga hafa komið fram ýmis atriði sem þarfn­ast ítar­legrar skoð­unar af hálfu emb­ætt­is­ins. Á næstu dögum á emb­ættið von á frek­ari gögnum vegna máls­ins.“

Í minn­is­blað­inu, sem fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neytið neit­aði upp­haf­lega að afhenda frétta­manni hjá RÚV, var einnig að finna nán­ari upp­lýs­ingar um þennan anga, en úrskurð­ar­nefnd um upp­lýs­inga­mál taldi að ráðu­neyt­inu hefði verið heim­ilt að fella þá efn­is­grein út úr minn­is­blað­inu áður en það yrði afhent. Hún komst hins vegar að þeirri nið­ur­stöðu með úrskurði 14. febr­úar síð­ast­lið­inn að flest annað í minn­is­blað­inu ætti fullt erindi við almenn­ing og lagði fyrir ráðu­neytið að veita aðgang að þeim hlutum þess.

Hluti af minn­is­blað­inu fellt út

Sam­herj­­a­­málið hófst for­m­­lega í nóv­­em­ber í fyrra þegar Kveik­­­­ur, Stund­in, Wik­i­­leaks og Al Jazeera birtu umfjöllun sína um við­­­­skipta­hætti Sam­herja í Namibíu og víðar þar sem fjallað var um meintar mút­­­u­greiðsl­­­­ur, pen­inga­þvætti og skatta­snið­­­­göng­u. 

Skatt­rann­sókn­ar­stjóri segir í minn­is­blað­inu að í ljósi „mik­il­vægi máls­ins og umfangs þess“ telji það rétt að fara þess á leit við ráðu­neytið að emb­ætt­inu yrði „gert kleift að auka mann­afla emb­ætt­is­ins tíma­bundið til að geta sinnt þessu afmark­aða verk­efni á sem skjótastan og far­sælastan hátt.“

Þar nefnir skatt­rann­sókn­ar­stjóri þrjár leiðir sem væru færar í því efni. Þær leiðir voru felldar út úr minn­is­blað­inu áður en það var afhent, sam­kvæmt ákvörðun úrskurð­ar­nefndar um upp­lýs­inga­mál.

Auglýsing
Í minn­is­blað­inu kemur fram að starfs­menn Skatt­rann­sókn­ar­stjóra hafi fundað með fyr­ir­svars­mönnum Sam­herja að beiðni hins síð­ar­nefnda fyrr þennan dag. „Lýstu fyr­ir­svars­menn félags­ins þar yfir vilja til fulls sam­starfs við emb­ættið og aðgengi að öllum gögnum félags­ins, inn­lendum og erlend­um, bók­halds­gögnum sem fjár­hags­gögn­um.“

Þetta er ekki eina minn­is­blaðið sem sent var á þessum tíma. Sama dag, 18. nóv­em­ber, sendi emb­ætti rík­is­skatt­stjóra minn­is­blað til fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­is­ins vegna vanga­veltna um mögu­legt sam­starf milli emb­ætt­is­ins og Skatt­rann­sókna­stjóra vegna Sam­herj­a­máls­ins. Þar eru ýmis sjón­ar­mið reifuð um heppi­leika og mögu­lega fram­kvæmd slíks sam­starfs. 

Fengu á end­anum 200 millj­ónir

Í minn­is­­­blaði sem Ólafur Þór Hauks­­­son hér­­­aðs­sak­­­sókn­­­ari sendi til dóms­­­mála­ráðu­­­neyt­is­ins í sömu viku kom fram að um hund­rað mál biðu rann­­­sóknar hjá emb­ætt­inu og að þáver­andi  starfs­­­manna­­­fjöldi dygði ekki til að sinna öllum þeim rann­­­sókn­­­ar­verk­efnum sem það þarf að takast á við að óbreyttu, hvað þá við­­­bót­­­ar­­­málum af stærra umfangi. Meiri fjár­­­muni þyrfti til. 

Ólafur Þór lagði til að starfs­­­mönnum á rann­­­sókn­­­ar­sviði emb­ættis hans yrði fjölgað um sex í byrjun árs 2020. Hann lagði auk þess til að starfs­­­mönnum yrði mög­u­­­lega fjölgað um tvo til við­­­bótar síðar á árinu ef verk­efna­­­staða emb­ætt­is­ins gefur til­­­efni til. Með­­­al­­­kostn­aður fyrir hvert starf sem við bæt­ist væri áætl­­­aður 15 millj­­­ónir króna og því myndi fyrsta aukn­ingin kosta um 90 millj­­­ónir króna. 

Í jan­úar var greint frá því að þær stofn­­anir sem tengj­­ast eft­ir­liti og vörnum gegn pen­inga­þvætti, skatt­rann­­sóknum og skatt­eft­ir­liti myndu fá 200 millj­­óna króna við­­bót­­ar­fram­lag úr rík­­is­­sjóði á þessu ári. 

Þetta var gert í sam­ræmi við yfir­­lýs­ingu rík­­is­­stjórn­­­ar­innar um að grípa til alls sjö aðgerða til að auka traust á íslensku atvinn­u­lífi, en aðgerð­­ar­á­ætl­­unin var sam­­þykkt á rík­­is­­stjórn­­­ar­fundi 19. nóv­­em­ber, nokkrum dögum eftir að opin­berun Kveiks, Stund­­ar­inn­­ar, Wiki­leaks og Al Jazeera á meintum mút­u­greiðsl­um, pen­inga­þvætti og skatta­snið­­göngu Sam­herja í Namibíu og víðar var birt, og einum degi eftir að minn­is­blað skatt­rann­sókn­ar­stjóra var sent.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meira úr sama flokkiInnlent