Smæð og fjöldi verkalýðsfélaga vekur spurningar um skilvirkni

Hagfræðidósent segir að sameining íslenskra stéttarfélaga gæti aukið skilvirkni kjarasamninga og stöðu félaganna við samningaborðið.

Katrín Ólafsdóttir, dósent við Viðskiptadeild Háskólans í Reykjavík
Katrín Ólafsdóttir, dósent við Viðskiptadeild Háskólans í Reykjavík
Auglýsing

Fjöldi fámennra stétt­ar­fé­laga hér á landi vekur upp spurn­ingar um skil­virkni í gerð kjara­samn­inga. Mögu­legt er að auka skil­virkni með meiri sam­vinnu á milli þeirra eða sam­ein­ingu félag­anna, en auk þess geti það styrkt samn­ings­stöðu þeirra. 

Þetta skrifar Katrín Ólafs­dótt­ir, dós­ent við við­skipta­deild Háskól­ans í Reykja­vík, í grein í nýjasta tölu­blaði Vís­bend­ingar sem kom út í gær. Í henni fer hún yfir gerð kjara­samn­inga á Íslandi út frá nýút­gef­inni skýrslu Kjara­töl­fræði­nefndar og ber hana saman við stöð­una í Dan­mörku. 

11 sinnum minni félög

Sam­kvæmt grein­inni er mik­ill munur á vinnu­mark­að­inum í lönd­unum tveim­ur. Á meðan yfir 140 stétt­ar­fé­lög eru til hér á landi á vinnu­mark­aði fyrir 200 þús­und manns hafa Danir ein­ungis 112 stétt­ar­fé­lög, þrátt fyrir að vinnu­mark­að­ur­inn þar í landi nemi um 3,7 millj­ónum manna. 

Ef tekið er til­lit til þess að fleiri séu með­limir stétt­ar­fé­laga hér­lendis heldur en í Dan­mörku fæst að íslensk stétt­ar­fé­lög séu að með­al­tali 11 sinnum minni heldur en þau dönsku. Hér á landi eru að með­al­tali um 1.500 manns í hverju stétt­ar­fé­lagi, á meðan með­al­fjöldi félags­manna nær 17 þús­undum í Dan­mörku.

Auglýsing

Vægi smárra stétt­ar­fé­laga hér á landi sést enn betur ef fjöldi þeirra sem eru á kjör­skrá á bak við hvern kjara­samn­ing er skoð­að­ur. Þar sést að meiri­hluti kjara­samn­inga sem gerðir hafa verið í yfir­stand­andi samn­inga­lotu hafi undir hund­rað manns á kjör­skrá, eða 131 af 259 samn­ingum alls. Til sam­an­burðar voru ein­ungis fjórir samn­ingar gerðir þar sem meiri en fimm þús­und manns voru á kjör­skrá. 

Að mati Katrínar vekur þessi fjöldi samn­inga sem inni­halda fáa á kjör­skrá upp spurn­ingar um skil­virkni félag­anna í kjara­samn­ings­gerð. „Meiri sam­vinna stétt­ar­fé­laga eða sam­ein­ing þeirra gæti styrkt stöðu þeirra við samn­inga­borðið og aukið skil­virkni kjara­samn­inga,“ skrifar Katrín.

Hægt er að smella hér til að ger­ast áskrif­andi að Vís­bend­ingu.



Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hjálmar Jónsson, formaður Blaðamannafélags Íslands.
Hjálmar ætlar að hætta sem formaður Blaðamannafélags Íslands
„Tímabært að ný kynslóð taki við,“ sagði Hjálmar Jónsson, formaður Blaðamannafélagsins, á aðalfundi hans í kvöld. Hann mun ekki vera í framboði á næsta aðalfundi sem fram fer á næsta ári.
Kjarninn 29. október 2020
Mikill hagnaður hjá ríkisbönkunum
Bæði Landsbankinn og Íslandsbanki skiluðu yfir þriggja milljarða króna hagnaði á síðasta ársfjórðungi. Í báðum bönkunum hefur rekstrarkostnaður minnkað og húsnæðislánum fjölgað.
Kjarninn 29. október 2020
Þuríður Harpa Sigurðardóttir, formaður Öryrkjabandalagsins.
Segir fullyrðingar Bjarna rangar
„Það er ánægjulegt að fá loks að ræða þessi mál við þig, og við erum tilbúin til þess hvenær sem er, eins og ósvaraðir tölvupóstar síðustu þriggja ára í innhólfi tölvu þinnar bera vott um,“ segir í bréfi formanns ÖBÍ til fjármálaráðherra.
Kjarninn 29. október 2020
Jeremy Corbyn, fyrrverandi leiðtogi breska Verkamannaflokksins.
Jeremy Corbyn vikið úr Verkamannaflokknum
Fyrrverandi formanni breska Verkamannaflokksins var í dag vikið tímabundið úr flokknum vegna viðbragða sinna við nýrri skýrslu um gyðingaandúð innan flokksins. Corbyn sagði þau mál öll hafa verið blásin upp í pólitískum tilgangi.
Kjarninn 29. október 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra skrifar undir reglugerðarbreytinguna.
Ísland býður erlenda sérfræðinga velkomna ef þeir eru með milljón á mánuði eða meira
Til að fá langtímavegabréfsáritun til að stunda fjarvinnu á Íslandi þurfa útlendinga að vera með að minnsta kosti eina milljón króna á mánuði. Ef maki er með í för þurfa tekjurnar að vera að minnsta kosti 1,3 milljónir króna.
Kjarninn 29. október 2020
Sjómenn hafa á undanförnum árum ítrekað kvartað til Verðlagsstofu skiptaverðs yfir því hve lágt hráefnaverðið á uppsjávartegundum er á Íslandi.
Margt gæti skýrt að miklu meira sé greitt fyrir síld í Noregi en hér
Verðlagsstofa skiptaverðs birti á dögunum samanburð á síldarverðum í Noregi og á Íslandi, sem sýndi að hráefnisverð síldar var að meðaltali 128 prósentum hærra í Noregi en hér á landi á árunum 2012-2019, á meðan að afurðaverðið var svipað.
Kjarninn 29. október 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Boðar hertar aðgerðir á landsvísu „sem fyrst“
Sóttvarnalæknir boðar hertar aðgerðir vegna kórónuveirufaraldursins og vill að þær verði samræmdar um allt land. Langflest smit hafa komið upp á höfuðborgarsvæðinu en þeim fjölgar nú á Norðurlandi. Á Austurlandi er ekkert smit.
Kjarninn 29. október 2020
Enn greinast smit hjá starfsfólki og sjúklingum á Landakoti
Smit greinast ennþá hjá starfsfólki og sjúklingum sem voru útsettir á Landakoti fyrir COVID-19. Ekkert nýtt smit hefur greinst utan hins skilgreinda útsetta hóps starfsmanna og sjúklinga.
Kjarninn 29. október 2020
Meira úr sama flokkiInnlent