Smæð og fjöldi verkalýðsfélaga vekur spurningar um skilvirkni

Hagfræðidósent segir að sameining íslenskra stéttarfélaga gæti aukið skilvirkni kjarasamninga og stöðu félaganna við samningaborðið.

Katrín Ólafsdóttir, dósent við Viðskiptadeild Háskólans í Reykjavík
Katrín Ólafsdóttir, dósent við Viðskiptadeild Háskólans í Reykjavík
Auglýsing

Fjöldi fámennra stétt­ar­fé­laga hér á landi vekur upp spurn­ingar um skil­virkni í gerð kjara­samn­inga. Mögu­legt er að auka skil­virkni með meiri sam­vinnu á milli þeirra eða sam­ein­ingu félag­anna, en auk þess geti það styrkt samn­ings­stöðu þeirra. 

Þetta skrifar Katrín Ólafs­dótt­ir, dós­ent við við­skipta­deild Háskól­ans í Reykja­vík, í grein í nýjasta tölu­blaði Vís­bend­ingar sem kom út í gær. Í henni fer hún yfir gerð kjara­samn­inga á Íslandi út frá nýút­gef­inni skýrslu Kjara­töl­fræði­nefndar og ber hana saman við stöð­una í Dan­mörku. 

11 sinnum minni félög

Sam­kvæmt grein­inni er mik­ill munur á vinnu­mark­að­inum í lönd­unum tveim­ur. Á meðan yfir 140 stétt­ar­fé­lög eru til hér á landi á vinnu­mark­aði fyrir 200 þús­und manns hafa Danir ein­ungis 112 stétt­ar­fé­lög, þrátt fyrir að vinnu­mark­að­ur­inn þar í landi nemi um 3,7 millj­ónum manna. 

Ef tekið er til­lit til þess að fleiri séu með­limir stétt­ar­fé­laga hér­lendis heldur en í Dan­mörku fæst að íslensk stétt­ar­fé­lög séu að með­al­tali 11 sinnum minni heldur en þau dönsku. Hér á landi eru að með­al­tali um 1.500 manns í hverju stétt­ar­fé­lagi, á meðan með­al­fjöldi félags­manna nær 17 þús­undum í Dan­mörku.

Auglýsing

Vægi smárra stétt­ar­fé­laga hér á landi sést enn betur ef fjöldi þeirra sem eru á kjör­skrá á bak við hvern kjara­samn­ing er skoð­að­ur. Þar sést að meiri­hluti kjara­samn­inga sem gerðir hafa verið í yfir­stand­andi samn­inga­lotu hafi undir hund­rað manns á kjör­skrá, eða 131 af 259 samn­ingum alls. Til sam­an­burðar voru ein­ungis fjórir samn­ingar gerðir þar sem meiri en fimm þús­und manns voru á kjör­skrá. 

Að mati Katrínar vekur þessi fjöldi samn­inga sem inni­halda fáa á kjör­skrá upp spurn­ingar um skil­virkni félag­anna í kjara­samn­ings­gerð. „Meiri sam­vinna stétt­ar­fé­laga eða sam­ein­ing þeirra gæti styrkt stöðu þeirra við samn­inga­borðið og aukið skil­virkni kjara­samn­inga,“ skrifar Katrín.

Hægt er að smella hér til að ger­ast áskrif­andi að Vís­bend­ingu.



Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kórónuveirufaraldurinn leiddi af sér gríðarlega aukningu á atvinnuleysi.
Um ellefu þúsund manns hafa verið atvinnulaus í hálft ár eða lengur
26.437 manns eru atvinnulaus að öllu leyti eða hluta. Langtímaatvinnuleysi hefur stóraukist og þeir sem hafa verið án atvinnu í eitt ár eða lengur eru nú 156 prósent fleiri en fyrir ári.
Kjarninn 17. janúar 2021
Kjartan Sveinn Guðmundsson
Nýtt ár, ný hugmyndafræði: kynning á veisluhyggju
Kjarninn 17. janúar 2021
Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra.
„Þverpólitísk sátt“ um fjölmiðlafrumvarp í kortunum eftir að Stöð 2 boðaði læstar fréttir
Eftir að Sýn boðaði að fréttum Stöðvar 2 yrði læst virðist hreyfing að komast á frumvarp um styrki til einkarekinna fjölmiðla. Mennta- og menningarmálaráðherra telur að „þverpólitísk sátt“ sé að nást um styrkjakerfi, sem sjálfstæðismenn hafa lagst gegn.
Kjarninn 17. janúar 2021
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson formaður Miðflokksins.
Óttast að „tveggja flokka kerfi“ myndist ef flokkar útiloki samstarf við aðra
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson og Logi Einarsson eru sammála um að kjósendur eigi að hafa skýra sýn á hverskonar ríkisstjórnir flokkar vilji mynda eftir kosningar. Sigmundur vill þó ekki útiloka samvinnu með neinum og kallar Samfylkingu „útilokunarflokk.“
Kjarninn 17. janúar 2021
Frá dómssalnum á miðvikudaginn
Réttað yfir 355 manns í gömlu símaveri
Nokkuð óvenjuleg réttarhöld hófust á Ítalíu síðastliðinn miðvikudag, en í þeim er stór hluti 'Ndrangheta-mafíunnar, valdamestu glæpasamtaka landsins. Sökum mikils fjölda ákærðra og nýrra sóttvarnarreglna þurfti að sérútbúa dómssal í gömlu símaveri.
Kjarninn 17. janúar 2021
Söngflokkurinn Boney M naut mikilla vinsælda víða um heim undir lok áttunda áratugarins.
Boney M og stolnu lögin
Þegar sönghópurinn Boney M sló í gegn seint á áttunda áratug síðustu aldar með lögunum „Brown Girl in the Ring“ og „Rivers of Babylon“ grunaði engan að í kjölfarið fylgdu málaferli sem stæðu í áratugi.
Kjarninn 17. janúar 2021
Armin Laschet er nýr leiðtogi flokks Kristilegra demókrata, sem hefur tögl og haldir í þýskum stjórnmálum. Kannski tekur hann við af Merkel sem kanslari í haust.
Stormasöm vika í evrópskum stjórnmálum
Mögulegt áframhald „Merkelisma“ í Þýskalandi, barnabótaskandall hjá „teflon Mark“ í Hollandi og stjórnarkreppa af völdum smáflokks á Ítalíu er á meðal þess sem var efst á baugi í evrópskum stjórnmálum í vikunni.
Kjarninn 16. janúar 2021
Birgir Birgisson
Að finna upp hjólið
Kjarninn 16. janúar 2021
Meira úr sama flokkiInnlent