„Almenningssamgöngum er ekki ætlað að koma út í plús“

Fulltrúi Reykjavíkurborgar í stjórn Strætó bendir á það í samtali við Kjarnann að almenningssamgöngur séu fjárfesting samfélagsins, sem eigi ekki að skila hagnaði, heldur ágóða í formi minni mengunar, bættrar umferðar og þjónustu fyrir fólk.

Alexandra Briem borgarfulltrúi Pírata og fulltrúi borgarinnar í stjórn Strætó.
Alexandra Briem borgarfulltrúi Pírata og fulltrúi borgarinnar í stjórn Strætó.
Auglýsing

„Tap Strætó aldrei verið meira“, „Strætó tap­aði 600 millj­ónum á hálfu ári“, „Strætó aldrei tapað jafn miklu“ og „Strætó tapar 100 millj­ónum á mán­uð­i“.

Svona hljóð­uðu fyr­ir­sagnir nokk­urra fjöl­miðla í síð­ustu viku, í kjöl­far þess að rekstr­ar­nið­ur­staða Strætó á fyrstu sex mán­uðum árs­ins rataði í frétt­ir.

Eins og Kjarn­inn sagði frá telur Strætó sig þurfa 750 millj­óna króna auka­fram­lag frá eig­endum sín­um, sveit­ar­fé­lög­unum á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, til þess að koma rekstr­inum á réttan kjöl.

Sam­kvæmt fjár­hags­á­ætlun Strætó fyrir 2022 er gengið út frá því að sveit­ar­fé­lögin setji rúma 4,16 millj­arða króna í rekst­urs Strætó á þessu ári, auk þess sem ríkið veiti 909 millj­ónum króna inn í rekst­ur­inn, sem er svipuð upp­hæð og komið hefur frá rík­inu til rekstrar Strætó síðan árið 2012.

Ef aukið fram­lag fæst frá eig­end­um, eins og Strætó gerir sér vonir um, munu opin­ber útgjöld til almenn­ings­sam­göngu­fyr­ir­tæk­is­ins því alls nema 5,82 millj­örðum króna á þessu ári. Það yrði þannig heild­ar­gjaldið sem sam­fé­lagið á end­anum greiðir fyrir almenna þjón­ustu gulu vagn­anna, fyrir utan það fram­lag sem sveit­ar­fé­lög standa straum af vegna Pant, sem ann­ast ferða­þjón­ustu fatl­aðra.

Í þessu ljósi eru fréttir af mettapi Strætó ef til vill ekki mjög upp­lýsandi, þar sem eins og í öðrum opin­berum rekstri þýðir tapið ekki annað en það að áætl­anir sem lagt var upp með hafa ekki stað­ist.

Í til­felli Strætó er kór­ónu­veiru­far­ald­ur­inn enn að hafa áhrif. Kjarn­inn ræddi þessi mál við Alexöndru Briem borg­ar­full­trúa Pírata og full­trúa Reykja­vík­ur­borgar í stjórn Strætó á dög­un­um.

„Það er bara þannig að rekst­ur­inn á Strætó hefur verið erf­iður í COVID og við fengum ekki þann stuðn­ing sem við gerðum ráð fyrir frá rík­inu vegna COVID-að­gerða,“ segir Alex­andra, en í fjár­hags­á­ætlun Strætó fyrir árið 2021 var gert ráð fyrir 1,8 millj­arða fram­lagi frá rík­inu. Þegar upp var staðið varð fram­lag rík­is­ins hins vegar rétt rúmur millj­arð­ur.

Almenn­ings­sam­göngum ætlað að búa til sam­fé­lags­legan ágóða

Alex­andra segir að fyrir liggi að brúa þurfi það bil með ein­hverjum hætti. „Þá er um að ræða skuld­setn­ingu, að draga úr þjón­ustu eða að fá meira fé frá sveit­ar­fé­lög­unum og við erum ekki spennt fyrir því að draga úr þjón­ustu eða fara í svo mikla skuld­setn­ingu fyrir rekstri,“ segir Alex­andra.

Hún bendir á það, í sam­tali við Kjarn­ann, að rétt eins og ýmis önnur þjón­usta sem hið opin­bera veitir er almenn­ings­sam­göngum „ekki ætlað að koma út í plús, þeim er ætlað að búa til sam­fé­lags­legan ágóða.“

Auglýsing

„Þeim er ætlað að draga úr meng­un, draga úr traffík og bæta líf­ið. Það er ekki hægt að gera þá kröfu að þær séu reknar á núlli,“ segir Alex­andra, en bætir við að á sama tíma þurfi að stilla rekst­ur­inn af með fram­lögum og að ríkið og sveit­ar­fé­lögin þurfi að „vera skýr á því hverjar þeirra vænt­ingar eru til þess að standa í þessum rekstri.“

Hún segir ekki útséð með hvernig sam­tal eig­enda um fjár­þörf Strætó muni lykta og spurð hvort úti­lokað sé að Strætó verði gert að draga saman seglin segir Alex­andra:

„Auð­vitað get ég ekki úti­lokað neitt, en ég get ekki séð að Reykja­vík­ur­borg myndi vilja fara þá leið. Það er bara vitað að það er mjög auð­velt að missa fólk frá Strætó þegar þjón­usta er dregin saman og það tekur langan tíma að fá fólk til baka þegar þjón­ustan batn­ar. Það er dýrt skref út frá grund­velli hug­mynd­ar­innar á bak við Strætó að fara í ein­hverjar þjón­ustu­skerð­ing­ar.“

Hún bætir því við að hún telji að svig­rúm Strætó til þess að hag­ræða í rekstr­inum sé orðið lít­ið. „Það sem hvílir þungt á Strætó núna er það að í COVID dróst notk­unin alveg gríð­ar­lega mikið sam­an,“ segir Alex­andra og bætir því við að Strætó hafi átt von á að fá meiri stuðn­ing frá rík­inu þar sem tekju­fallið fyr­ir­tæk­is­ins hafi verið vegna opin­berra sótt­varna­ráð­staf­ana, en ekki ein­hvers sem Strætó eða eig­endur félags­ins gátu stjórn­að.

Fram­lög rík­is­ins voru hins vegar sam­bæri­leg svipuð árin 2020 og 2021 og þau hafa verið á ári hverju frá 2012, er sér­stakur samn­ingur um auk­inn hlut almenn­ings­sam­gangna á höf­uð­borg­ar­svæð­inu var und­ir­rit­að­ur. Þau fram­lög hafa ekki hækkað í takti við verð­lag síðan þá.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Alþjóðlegu stórfyrirtækin Google og Meta taka til sín stóran hluta af því fé sem íslenskir auglýsendur nota til að koma vörum sínum og þjónustu á framfæri.
Hlutdeild erlendra miðla á auglýsingamarkaði eykst enn og nálgast helming
Verulegur hluti íslensku auglýsingakökunnar rennur til rekstraraðila Facebook og Google og ætla má að 43,2 af hverjum 100 krónum sem varið var í auglýsingar á Íslandi í fyrra hafi runnið til erlendra fyrirtækja, samkvæmt nýrri úttekt Hagstofunnar.
Kjarninn 7. desember 2022
Þórarinn Eyfjörð er formaður Sameykis.
„Hókuspókushagstjórn“ sem bitnar verst á almennu launafólki
Ríkisstjórnin hefur enga framtíðarsýn fyrir almenning, segir formaður Sameykis. „Hennar áhugi beinist að því að hlaða meira og hraðar undir ríka og fína fólkið og koma í veg fyrir þann óþverra að almenningur skuli mynda tærnar sínar á Tene.“
Kjarninn 7. desember 2022
Mótmæli hafa staðið yfir í Íran í tæpa þrjá mánuði.
Óvissa um framtíð írönsku siðgæðislögreglunnar
Óvissa ríkir um siðgæðislögregluna í Íran eftir að dómsmálaráðherra landsins lagði til að leggja hana niður. En hefur siðgæðislögreglan virkilega lagt niður störf eða eru þetta orðin tóm til að friðþægja mótmælendur?
Kjarninn 7. desember 2022
Flensusprautan gagnast vel gegn alvarlegum veikindum af inflúensu.
Mikill veikindavetur framundan
COVID-19, inflúensa og RS-veiran. Margir smitsjúkdómar á kreiki á sama tíma kalla á aukna varúð. Alþjóða heilbrigðismálastofnunin hvetur yfirvöld til að vera vel á verði og almenning til að gæta að persónulegum sóttvörnum sínum.
Kjarninn 6. desember 2022
Kristrún Frostadóttir formaður Samfylkingarinnar á blaðamannafundinum í dag.
Vilja færa 13 milljarða í kjarabætur til almennings með sértækum skattahækkunum
Samfylkingin kynnti í dag breytingatillögur við fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar. Flokkurinn leggur til að um 17 milljarðar króna verði sóttir með sértækum skattahækkunum til þess að fjármagna almennar kjarabótaaðgerðir fyrir launafólk.
Kjarninn 6. desember 2022
Jóhannes Hraunfjörð Karlsson
Ponzi-leikur eða fjárfesting til framtíðar?
Kjarninn 6. desember 2022
Lenya Rún Taha Karim, varaþingmaður Pírata.
„Þau hefðu bara átt góðan séns á því að fá hæli á Íslandi“
Hælisleitendur, sem vísað var úr landi í lok október, eru í hópi þeirra sem eiga rétt á að mál þeirra verði tekin til efnislegrar meðferðar samkvæmt nýjum úrskurði kærunefndar útlendingamála.
Kjarninn 6. desember 2022
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri.
Borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihlutans yrðu felldar
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihluta borgarstjórnar við fjárhagsáætlun borgarinnar yrðu felldar. Búast má við því að umræðan um hagræðingu í Reykjavíkurborg standi fram á kvöld.
Kjarninn 6. desember 2022
Meira úr sama flokkiInnlent