Efnahags- og viðskiptanefnd vill hækka sóknargjöld um mörg hundruð milljónir

Til stóð að taka til baka tímabundna hækkun á sóknargjöldum á fjárlögum í ár. Biskupsstofa tók það óstinnt upp og sagði trúfrelsi í landinu stefnt í hættu. Efnahags- og viðskiptanefnd hefur ákveðið að hækka sóknargjöldin aftur.

Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, ásamt Agnesi M. Sigurðardóttur, biskup Íslands.
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, ásamt Agnesi M. Sigurðardóttur, biskup Íslands.
Auglýsing

Í áliti meiri­hluta efna­hags- og við­skipta­nefndar um svo­kall­aðan band­orm, frum­varp um breyt­ingu á ýmsum lögum vegna fjár­laga 2022, kemur fram að hann leggi til að sókn­ar­gjöld verði hækkuð í 1.107 krónur á ári árið 2022. 

Meiri­hlut­inn sam­anstendur af þing­mönnum stjórn­ar­flokk­anna: Vinstri grænna, Sjálf­stæð­is­flokks og Fram­sókn­ar­flokks.

Í fjár­laga­frum­varpi rík­is­stjórn­ar­innar var lagt til að sókn­ar­gjöld, lög­­­boðið fram­lag til sókna þjóð­­kirkj­unnar og ann­­arra trú­­fé­laga, myndu verða 985 krónur á mán­uði fyrir hvern skráðan ein­stak­l­inga 16 ára og eldri á næsta ári. 

Hefði það gengið eftir myndi sókn­ar­gjaldið lækka úr 1.080 krónum á þessu ári og sam­­kvæmt fjár­­laga­frum­varp­inu áttu sókn­­ar­­gjöld alls að verða 2.757 millj­­ónir króna á árinu 2022. Það er um 215 millj­­ónum krónum lægri upp­­hæð en á að fara í sókn­­ar­­gjöld í ár. 

Nú hefur þeirri ákvörðun verið snú­ið. Því mun kostn­aður rík­is­sjóðs vegna greiðslu sókn­ar­gjalda aukast um meira en hálfan millj­arð króna frá því sem stefnt var að í fjár­laga­frum­varp­inu.

Söfn­uðir telj­ast ekki lengur traustir við­skipta­menn

Í umsögn bisk­ups­stofu um band­orm­inn var fyr­ir­ætl­unum um að lækka sókn­ar­gjöldin harð­lega mót­mælt. 

Þar ​​sagði að þetta myndi leiða til þess að trú­fé­lög lands­ins myndu „enn eitt árið verða fyrir for­dæma­lausu tekju­falli þar sem tekj­urnar verða nú aðeins um 51 pró­sent af því sem vera ætti skv. lögum um sókn­ar­gjöld. Hefði því sann­ar­lega mátt ætla að hér væri ekki síður til­efni til björg­un­ar­að­gerða en nú eru uppi gagn­vart ýmsum öðrum aðilum í þjóð­fé­lag­in­u.“

Auglýsing
Biskupsstofa heldur því fram að ef lögum um sókn­ar­gjald yrði fram­fylgt væri það 1.915 krónur og segir að upp­söfnuð skerð­ing þess á síð­ustu 14 árum sé 19 millj­arðar króna. „Og nú er jafn­vel svo kom­ið, að sókn­irnar fá varla lán eða aðra fyr­ir­greiðslu, eins og t.d. skuld­breyt­ing­ar, í við­skipta­bönk­unum þar söfn­uð­irnir telj­ast ekki lengur traustir við­skipta­menn vegna bágs fjár­hags. Það má því segja að þeim séu nú allar bjargir bann­að­ar. Margoft hefur verið við því varað á liðnum árum, að í þessar aðstæður stefndi, en við­brögð stjórn­valda verið lítil sem eng­in.“

Trú­frelsi á Íslandi í hættu

Í umsögn­inni, sem Pétur Markan bisk­u­prit­ari skrif­ar, sagði að það þyrfti að lág­marki að hækka sókn­ar­gjöldin upp í það sem þau voru í ár að við­bættri þeirri hækkun sem hefði átt að verða milli áranna 2021 og 2022. Þá færi sókn­ar­gjaldið upp í 1.171 krónur og fram­lagið myndi hækka um 275 millj­ónir króna. 

„Því vart verður því trú­að, að stjórn­völd ætli sér í alvöru að leggja starf­semi trú­fé­lag­anna end­an­lega í rúst eins og nú virð­ist stefna í og stefna með því trú­frelsi á Íslandi í hætt­u!,“ skrif­aði Pétur og bætti við að sóknir lands­ins bæru „uppi sál­gæslu­starf, mann­úðar og vel­ferð­ar­starf, barna og æsku­lýðs­starf, eldri­borg­ara­starf, messu­hald, and­legt rækt­ar­um­hverfi og menn­ing­ar­starf vítt í kringum land­ið. Sóknir lands­ins eru hryggja­stykkið í fjöl­mörgum sam­fé­lög­um, and­legt líf, sál­gæsla og menn­ing­ar­vett­vangur fólks­ins, sem greiðir sókn­ar­gjald fyrir þessa þjón­ust­u.“

Efna­hags- og við­skipta­nefnd varð við kröfu bisk­ups­stofu að mestu og hefur ákveðið að hækka sókn­ar­gjaldið á næsta ári í 1.107 krón­ur. 

Rúm­­lega 60 pró­­sent eru í þjóð­­kirkj­unni

Alls áttu 7.951 millj­­ónir króna að fara í mála­­flokk­inn trú­­mál á næsta ári sam­­kvæmt fjár­­lög­­um. Ljóst er að sú tala mun hækka en umtals­vert. Til við­bótar við aukin sókn­ar­gjöld ákvað meiri­hluti fjár­laga­nefndar að leggja til að yrði verði fjár­heim­ild sem nemur 129,6 millj­ónum króna til Þjóð­kirkj­unnar vegna launa- og verð­lags­bóta árs­ins 2022. Í nefnd­ar­á­liti meiri­hlut­ans segir að „leið­rétt­ing þessi er til þess að upp­fylla samn­ing íslenska rík­is­ins og Þjóð­kirkj­unnar sem var óbættur við gerð fjár­laga.“

Í sam­ræmi við nýjan við­­bót­­ar­­samn­ing um end­­­ur­­­skoðun á kirkju­jarð­­­ar­­­sam­komu­lag­inu frá 1997 og samn­ingi um rekstr­­­ar­­­kostnað kirkj­unnar frá 1998 sem var und­ir­­rit­aður fyrir rúmum tveimur árum fær þjóð­­kirkjan þorra þeirrar upp­hæðar sem sett er í mála­flokk­inn trú­mál. Árlega fær hún fram­lög frá rík­­­inu á grund­velli kirkju­jarða­­­sam­komu­lags­ins sem og fram­lög sem renna til Kirkju­­­mála­­­sjóðs og Jöfn­un­­­ar­­­sjóðs sókna. 

Í kirkju­jarða­­sam­komu­lag­inu fólst að ríkið yfir­­tók hund­ruð jarða sem kirkjan átti upp­­haf­­lega, gegn því að greiða laun presta. 

Til við­­­bótar fær þjóð­­­kirkjan greidd sókn­­­ar­­­gjöld og ef miðað er við að 61,1 pró­­sent íbúa lands­ins til­­heyra henni sam­­kvæmt nýj­­ustu birtu tölum Þjóð­­skrár þá má ætla að hlut­­deild þjóð­­kirkj­unnar í útgreiddum sókn­­ar­­gjöldum verði á næsta ári verði tæp­­lega 1,9 millj­­arðar króna. Önnur trú­­fé­lög skipta svo á milli sín rúm­lega 1,2 millj­­arði króna.

Rúmur helm­ingur vill aðskilnað

Kjarn­inn greindi frá því í síð­­asta mán­uði að ein­ungis 15 pró­­­sent lands­­­manna eru ánægð með störf Agn­­­esar M. Sig­­­urð­­­ar­dótt­­­ur, bisk­­­ups Íslands, sam­­­kvæmt nýjum þjóð­­­ar­púlsi Gallup.

Auglýsing
[Þriðj­ungur lands­­­manna, alls 33 pró­­­sent, sögð­ust treysta þjóð­­­kirkj­unni en 36 pró­­­sent treystu henni ekki. Þetta eru svipuð hlut­­­föll og hafa verið á und­an­­­förnum árum þegar spurt hefur verið um traust til kirkj­unn­­­ar. 

Alls sögð­ust 51 pró­­­sent lands­­­manna að þeir vildu aðskilnað ríkis og kirkju. Hlut­­­fallið lækk­­aði lít­il­­­lega frá árinu 2019 þegar 55 pró­­­sent sögð­ust á þeirri skoðun en það hefur verið yfir 50 pró­­­sent í næstum árlegum könn­unum Gallup frá árinu 2007. 

Í þjóð­­­ar­púls­inum sást að fólk undir fer­tugu er helst hlynnt aðskiln­að­i. 

Telur sam­komu­lagið kosta ríkið yfir 100 millj­­arða

Sig­­geir F. Ævar­s­­son, fram­­kvæmda­­stjóri lífs­­skoð­un­­ar­­fé­lags­ins Sið­­mennt­­ar, skrif­aði grein á Vísi fyrir tæpum mán­uði síðan þar sem hann færði rök fyrir því að kirkju­jarða­­sam­komu­lagið frá 1997 væru óhag­­stæð­­ustu samn­ingar Íslands­­­sög­unn­­ar. Hann sagði að þeir myndu að end­ingu kosta ríkið yfir 100 millj­­arða króna og skila litlu sem engu til baka.

Í grein Sig­­geirs sagði að fast­­eigna­­mat þeirra kirkju­jarða sem væru enn í eigu rík­­is­ins væri undir 2,8 millj­­örðum króna. Upp­­­reiknað virði þeirra jarða sem hefðu verið seldar væri um 4,2 millj­­arða króna. Því væri upp­­­reiknað heild­­ar­viðir jarð­anna um sjö millj­­arðar króna. Það er minna en sam­an­lagðar heild­­ar­greiðslur rík­­is­­sjóðs til þjóð­­kirkj­unnar á árunum 2021 og 2022. 

Sig­­geir sagði í grein sinni að þegar sam­komu­lagið væri á enda runnið væri ríkið búið að greiða vel yfir 100 millj­­arða króna fyrir jarð­irn­­ar.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Spilamiðstöð sem eflir félagsleg tengsl og sköpunarkraft
Framkvæmdaglaðir Norðlendingar safna fyrir rekstri spilasalarins Goblin á Akureyri þar sem þau vilja bjóða upp á aðstöðu fyrir skapandi spilamennsku þar sem lögð er áhersla á skjálausa skemmtun.
Kjarninn 4. desember 2022
Signý Sigurðardóttir
Vinnumarkaður hins sterka
Kjarninn 4. desember 2022
Fólk sem ann Siglunesi
Áfram Siglunes – ævintýrið er þarna úti!
Kjarninn 4. desember 2022
Stefán Jón Hafstein
Árásin á vistkerfin
Kjarninn 4. desember 2022
Sigurður Ingi Friðleifsson, sviðsstjóri loftslagsmála, orkuskipta og nýsköpunar hjá Orkustofnun
Loftslagsmarkmið Íslands nást með „norsku leiðinni“
Markmið um samdrátt í losun frá vegasamgöngum á Íslandi nást ef við förum sömu leið og Norðmenn þegar kemur að rafbílavæðingu. „Við státum okkur af silfurverðlaunum, sem ég er orðinn hundleiður á,“ segir sviðsstjóri loftslagsmála hjá Orkustofnun.
Kjarninn 4. desember 2022
Fjölskyldustund í uppnámi?
Í 31 ár hafa danskar fjölskyldur sest saman við sjónvarpið á föstudagskvöldum og horft á dagskrárliðinn Disney Sjov og borðað vikuskammtinn af sælgæti. Nú hverfa Disney myndirnar af skjánum en nýr þáttur kemur í staðinn. Ekki eru allir jafn spenntir.
Kjarninn 4. desember 2022
Frá undirritun samninganna í dag.
Samningar SGS og SA í höfn: Kauptaxtar hækka um að lágmarki 35 þúsund
Kauptaxtar hækka frá 1. nóvember í ár um að lágmarki 35.000 krónur á mánuði. Hagvaxtarauka sem átti að koma til greiðslu 1. maí verður flýtt. Samningar hafa náðst milli Starfsgreinasambandsins og Samtaka atvinnulífsins.
Kjarninn 3. desember 2022
Sigrún Guðmundsdóttir
Leyfið okkur að njóta jarðhitans áhyggjulaus
Kjarninn 3. desember 2022
Meira úr sama flokkiInnlent