Efnahags- og viðskiptanefnd vill hækka sóknargjöld um mörg hundruð milljónir

Til stóð að taka til baka tímabundna hækkun á sóknargjöldum á fjárlögum í ár. Biskupsstofa tók það óstinnt upp og sagði trúfrelsi í landinu stefnt í hættu. Efnahags- og viðskiptanefnd hefur ákveðið að hækka sóknargjöldin aftur.

Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, ásamt Agnesi M. Sigurðardóttur, biskup Íslands.
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, ásamt Agnesi M. Sigurðardóttur, biskup Íslands.
Auglýsing

Í áliti meiri­hluta efna­hags- og við­skipta­nefndar um svo­kall­aðan band­orm, frum­varp um breyt­ingu á ýmsum lögum vegna fjár­laga 2022, kemur fram að hann leggi til að sókn­ar­gjöld verði hækkuð í 1.107 krónur á ári árið 2022. 

Meiri­hlut­inn sam­anstendur af þing­mönnum stjórn­ar­flokk­anna: Vinstri grænna, Sjálf­stæð­is­flokks og Fram­sókn­ar­flokks.

Í fjár­laga­frum­varpi rík­is­stjórn­ar­innar var lagt til að sókn­ar­gjöld, lög­­­boðið fram­lag til sókna þjóð­­kirkj­unnar og ann­­arra trú­­fé­laga, myndu verða 985 krónur á mán­uði fyrir hvern skráðan ein­stak­l­inga 16 ára og eldri á næsta ári. 

Hefði það gengið eftir myndi sókn­ar­gjaldið lækka úr 1.080 krónum á þessu ári og sam­­kvæmt fjár­­laga­frum­varp­inu áttu sókn­­ar­­gjöld alls að verða 2.757 millj­­ónir króna á árinu 2022. Það er um 215 millj­­ónum krónum lægri upp­­hæð en á að fara í sókn­­ar­­gjöld í ár. 

Nú hefur þeirri ákvörðun verið snú­ið. Því mun kostn­aður rík­is­sjóðs vegna greiðslu sókn­ar­gjalda aukast um meira en hálfan millj­arð króna frá því sem stefnt var að í fjár­laga­frum­varp­inu.

Söfn­uðir telj­ast ekki lengur traustir við­skipta­menn

Í umsögn bisk­ups­stofu um band­orm­inn var fyr­ir­ætl­unum um að lækka sókn­ar­gjöldin harð­lega mót­mælt. 

Þar ​​sagði að þetta myndi leiða til þess að trú­fé­lög lands­ins myndu „enn eitt árið verða fyrir for­dæma­lausu tekju­falli þar sem tekj­urnar verða nú aðeins um 51 pró­sent af því sem vera ætti skv. lögum um sókn­ar­gjöld. Hefði því sann­ar­lega mátt ætla að hér væri ekki síður til­efni til björg­un­ar­að­gerða en nú eru uppi gagn­vart ýmsum öðrum aðilum í þjóð­fé­lag­in­u.“

Auglýsing
Biskupsstofa heldur því fram að ef lögum um sókn­ar­gjald yrði fram­fylgt væri það 1.915 krónur og segir að upp­söfnuð skerð­ing þess á síð­ustu 14 árum sé 19 millj­arðar króna. „Og nú er jafn­vel svo kom­ið, að sókn­irnar fá varla lán eða aðra fyr­ir­greiðslu, eins og t.d. skuld­breyt­ing­ar, í við­skipta­bönk­unum þar söfn­uð­irnir telj­ast ekki lengur traustir við­skipta­menn vegna bágs fjár­hags. Það má því segja að þeim séu nú allar bjargir bann­að­ar. Margoft hefur verið við því varað á liðnum árum, að í þessar aðstæður stefndi, en við­brögð stjórn­valda verið lítil sem eng­in.“

Trú­frelsi á Íslandi í hættu

Í umsögn­inni, sem Pétur Markan bisk­u­prit­ari skrif­ar, sagði að það þyrfti að lág­marki að hækka sókn­ar­gjöldin upp í það sem þau voru í ár að við­bættri þeirri hækkun sem hefði átt að verða milli áranna 2021 og 2022. Þá færi sókn­ar­gjaldið upp í 1.171 krónur og fram­lagið myndi hækka um 275 millj­ónir króna. 

„Því vart verður því trú­að, að stjórn­völd ætli sér í alvöru að leggja starf­semi trú­fé­lag­anna end­an­lega í rúst eins og nú virð­ist stefna í og stefna með því trú­frelsi á Íslandi í hætt­u!,“ skrif­aði Pétur og bætti við að sóknir lands­ins bæru „uppi sál­gæslu­starf, mann­úðar og vel­ferð­ar­starf, barna og æsku­lýðs­starf, eldri­borg­ara­starf, messu­hald, and­legt rækt­ar­um­hverfi og menn­ing­ar­starf vítt í kringum land­ið. Sóknir lands­ins eru hryggja­stykkið í fjöl­mörgum sam­fé­lög­um, and­legt líf, sál­gæsla og menn­ing­ar­vett­vangur fólks­ins, sem greiðir sókn­ar­gjald fyrir þessa þjón­ust­u.“

Efna­hags- og við­skipta­nefnd varð við kröfu bisk­ups­stofu að mestu og hefur ákveðið að hækka sókn­ar­gjaldið á næsta ári í 1.107 krón­ur. 

Rúm­­lega 60 pró­­sent eru í þjóð­­kirkj­unni

Alls áttu 7.951 millj­­ónir króna að fara í mála­­flokk­inn trú­­mál á næsta ári sam­­kvæmt fjár­­lög­­um. Ljóst er að sú tala mun hækka en umtals­vert. Til við­bótar við aukin sókn­ar­gjöld ákvað meiri­hluti fjár­laga­nefndar að leggja til að yrði verði fjár­heim­ild sem nemur 129,6 millj­ónum króna til Þjóð­kirkj­unnar vegna launa- og verð­lags­bóta árs­ins 2022. Í nefnd­ar­á­liti meiri­hlut­ans segir að „leið­rétt­ing þessi er til þess að upp­fylla samn­ing íslenska rík­is­ins og Þjóð­kirkj­unnar sem var óbættur við gerð fjár­laga.“

Í sam­ræmi við nýjan við­­bót­­ar­­samn­ing um end­­­ur­­­skoðun á kirkju­jarð­­­ar­­­sam­komu­lag­inu frá 1997 og samn­ingi um rekstr­­­ar­­­kostnað kirkj­unnar frá 1998 sem var und­ir­­rit­aður fyrir rúmum tveimur árum fær þjóð­­kirkjan þorra þeirrar upp­hæðar sem sett er í mála­flokk­inn trú­mál. Árlega fær hún fram­lög frá rík­­­inu á grund­velli kirkju­jarða­­­sam­komu­lags­ins sem og fram­lög sem renna til Kirkju­­­mála­­­sjóðs og Jöfn­un­­­ar­­­sjóðs sókna. 

Í kirkju­jarða­­sam­komu­lag­inu fólst að ríkið yfir­­tók hund­ruð jarða sem kirkjan átti upp­­haf­­lega, gegn því að greiða laun presta. 

Til við­­­bótar fær þjóð­­­kirkjan greidd sókn­­­ar­­­gjöld og ef miðað er við að 61,1 pró­­sent íbúa lands­ins til­­heyra henni sam­­kvæmt nýj­­ustu birtu tölum Þjóð­­skrár þá má ætla að hlut­­deild þjóð­­kirkj­unnar í útgreiddum sókn­­ar­­gjöldum verði á næsta ári verði tæp­­lega 1,9 millj­­arðar króna. Önnur trú­­fé­lög skipta svo á milli sín rúm­lega 1,2 millj­­arði króna.

Rúmur helm­ingur vill aðskilnað

Kjarn­inn greindi frá því í síð­­asta mán­uði að ein­ungis 15 pró­­­sent lands­­­manna eru ánægð með störf Agn­­­esar M. Sig­­­urð­­­ar­dótt­­­ur, bisk­­­ups Íslands, sam­­­kvæmt nýjum þjóð­­­ar­púlsi Gallup.

Auglýsing
[Þriðj­ungur lands­­­manna, alls 33 pró­­­sent, sögð­ust treysta þjóð­­­kirkj­unni en 36 pró­­­sent treystu henni ekki. Þetta eru svipuð hlut­­­föll og hafa verið á und­an­­­förnum árum þegar spurt hefur verið um traust til kirkj­unn­­­ar. 

Alls sögð­ust 51 pró­­­sent lands­­­manna að þeir vildu aðskilnað ríkis og kirkju. Hlut­­­fallið lækk­­aði lít­il­­­lega frá árinu 2019 þegar 55 pró­­­sent sögð­ust á þeirri skoðun en það hefur verið yfir 50 pró­­­sent í næstum árlegum könn­unum Gallup frá árinu 2007. 

Í þjóð­­­ar­púls­inum sást að fólk undir fer­tugu er helst hlynnt aðskiln­að­i. 

Telur sam­komu­lagið kosta ríkið yfir 100 millj­­arða

Sig­­geir F. Ævar­s­­son, fram­­kvæmda­­stjóri lífs­­skoð­un­­ar­­fé­lags­ins Sið­­mennt­­ar, skrif­aði grein á Vísi fyrir tæpum mán­uði síðan þar sem hann færði rök fyrir því að kirkju­jarða­­sam­komu­lagið frá 1997 væru óhag­­stæð­­ustu samn­ingar Íslands­­­sög­unn­­ar. Hann sagði að þeir myndu að end­ingu kosta ríkið yfir 100 millj­­arða króna og skila litlu sem engu til baka.

Í grein Sig­­geirs sagði að fast­­eigna­­mat þeirra kirkju­jarða sem væru enn í eigu rík­­is­ins væri undir 2,8 millj­­örðum króna. Upp­­­reiknað virði þeirra jarða sem hefðu verið seldar væri um 4,2 millj­­arða króna. Því væri upp­­­reiknað heild­­ar­viðir jarð­anna um sjö millj­­arðar króna. Það er minna en sam­an­lagðar heild­­ar­greiðslur rík­­is­­sjóðs til þjóð­­kirkj­unnar á árunum 2021 og 2022. 

Sig­­geir sagði í grein sinni að þegar sam­komu­lagið væri á enda runnið væri ríkið búið að greiða vel yfir 100 millj­­arða króna fyrir jarð­irn­­ar.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Chanel Björk Sturludóttir, Elinóra Guðmundsdóttir og Elínborg Kolbeinsdóttir.
Markmiðið að auka skilning á veruleika kvenna af erlendum uppruna á Íslandi
Chanel Björk, Elinóra og Elínborg safna nú á Karolina Fund fyrir bókinni Hennar rödd: Sögur kvenna af erlendum uppruna á Íslandi.
Kjarninn 22. maí 2022
Kristín Ása Guðmundsdóttir
Illa fengin vatnsréttindi og ósvaraðar spurningar um Hvammsvirkjun í Þjórsá
Kjarninn 22. maí 2022
Einar kveðst þurfa að íhuga stöðuna sem upp er komin.
Einar ætlar að ræða við baklandið um eina möguleikann í stöðunni
Einar Þorsteinsson oddivit Framsóknarflokksins í Reykjavík segir aðeins einn meirihluta mögulegan í ljósi yfirlýsingar oddvita Viðreisnar um að ekki komi annað til greina en að virða bandalagið við Samfylkinguna og Pírata.
Kjarninn 22. maí 2022
Þórdís Lóa segir Viðreisn vilji láta á bandalagið reyna með því að hefja formlegar meirihlutaviræður með Framsóknarflokknum.
Vill hefja formlegar meirihlutaviðræður með Framsóknarflokknum
Oddviti Viðreisnar í Reykjavík segir flokkinn vera í bandalagi með Pírötum og Samfylkingu af heilum hug og vill láta á það reyna með því að hefja formlegar meirihlutaviðræður með Framsóknarflokknum.
Kjarninn 22. maí 2022
Silja Bára var gestur í Silfrinu á RÚV þar sem hún sagði óásættanlegt að senda eigi 300 flóttamenn frá Íslandi til Grikklands á næstu misserum.
Útlendingastefnan elti þá hörðustu í hinum Norðurlöndunum
Silja Bára Ómarsdóttir stjórnmálafræðingur og nýkjörinn formaður Rauða krossins á Íslandi segir óásættanlegt að flóttafólki sé mismunað eftir uppruna og að verið sé að taka upp á Íslandi útlendingastefnu sem elti hörðustu stefnur annarra Norðurlanda.
Kjarninn 22. maí 2022
Blikastaðalandið sem var í aðalhlutverki í ólögmætri einkavæðingu ríkisfyrirtækisins
Nýverið var tilkynnt um stórtæka uppbyggingu á jörðinni Blikastöðum, sem tilheyrir Mosfellsbæ. Þar á að byggja þúsundir íbúða og fjölga íbúum bæjarins um tugi prósenta. Þetta er ekki í fyrsta sinn sem áform hafa verið uppi um uppbyggingu þar.
Kjarninn 22. maí 2022
Liðsmenn úkraínsku þjóðlagarappsveitarinnar Kalush Orchestra, sem unnu Eurovision um síðasta helgi, voru mættir til úkraínsku borgarinnar Lviv þremur dögum eftir sigurinn.
Ógjörningur að hunsa pólitíkina í Eurovision
Sigur Úkraínu í Eurovision sýnir svart á hvítu að keppnin er pólitísk. Samstaðan sem Evrópuþjóðir sýndu með með orðum og gjörðum hefur þrýst á Samband evrópskra sjónvarpsstöðva að endurskoða reglur um pólitík í Eurovision.
Kjarninn 22. maí 2022
Mette Frederiksen, Ursula van der Leyen forseti framkvæmdastjórnar ESB, Olaf Scholz kanslari Þýskalands, Mark Rutte forsætisráðherra Hollands og Alexander De Croo forsætisráðherra Belgíu hittust í Esbjerg.
Tíu þúsund risastórar vindmyllur
Á næstu árum og áratugum verða reistar 10 þúsund vindmyllur, til raforkuframleiðslu, í Norðursjónum. Samkomulag um þessa risaframkvæmd, sem fjórar þjóðir standa að, var undirritað í Danmörku sl. miðvikudag.
Kjarninn 22. maí 2022
Meira úr sama flokkiInnlent