Ísland gerist aðili að sameiginlegum viðbragðssveitum Breta

Íslands gekk inn í nýjan varnarmálavettvang í vikunni sem leið og það vakti svo litla athygli að það fór næstum því framhjá Samtökum hernaðarandstæðinga. Ísland mun líklega leggja fram borgaralegan sérfræðing í samstarfið er fram líða stundir.

Bretar leiða Joint Expeditionary Force, en þar erum við nú líka ásamt Danmörku, Eistlandi, Finnlandi, Lettlandi, Litháen, Hollandi, Noregi og Svíþjóð.
Bretar leiða Joint Expeditionary Force, en þar erum við nú líka ásamt Danmörku, Eistlandi, Finnlandi, Lettlandi, Litháen, Hollandi, Noregi og Svíþjóð.
Auglýsing

Á þriðju­dag­inn í lið­inni viku birt­ist til­kynn­ing á vef utan­rík­is­ráðu­neyt­is­ins um að Ísland hefði gerst aðili að „sam­starfs­vett­vangi líkt þenkj­andi ríkja í Norð­ur­-­Evr­ópu um örygg­is- og varn­ar­mál sem Bretar leiða undir merkjum sam­eig­in­legar við­bragðs­sveit­ar.“

Sturla Sig­ur­jóns­son sendi­herra Íslands í London und­ir­rit­aði sam­komu­lagið fyrir hönd Íslands ásamt Ben Wallace, varn­ar­mála­ráð­herra Breta.

Þar með var Ísland orðið aðili að fyr­ir­bæri sem heitir Joint Expedition­ary Force (JEF) – ásamt Bret­landi og átta öðrum ríkj­um; Dan­mörku, Eist­landi, Finn­landi, Lett­landi, Lit­há­en, Hollandi, Nor­egi og Sví­þjóð.

„Það er fagn­að­ar­efni að Ísland taki nú þátt í þessu örygg­is- og varn­ar­mála­sam­starfi nokk­urra af okkar helstu vina­ríkj­um. Ísland getur lagt sitt af mörkum til sam­starfs­ins en um leið njótum við góðs af auk­inni sam­vinnu við þessi líkt þenkj­andi ríki um örygg­is­mál í víðu sam­heng­i,“ var haft eftir Guð­laugi Þór Þórð­ar­syni, utan­rík­is- og þró­un­ar­sam­vinnu­ráð­herra í til­kynn­ingu ráðu­neyt­is­ins.

Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra. Mynd: Bára Huld Beck.

Þar sagði einnig frá því að Ísland myndi ekki bera kostnað af þátt­töku í sam­starf­inu, að öðru leyti en því að fyr­ir­hugað væri að borg­ara­legur sér­fræð­ingur starf­aði á vett­vangi JEF þegar fram liðu stund­ir. Fram­lag Íslands yrði á borg­ara­legum for­sendum eins og í öðru fjöl­þjóða­sam­starfi um örygg­is- og varn­ar­mál sem Ísland á aðild að.

Fór næstum fram­hjá hern­að­ar­and­stæð­ingum

Fréttir af aðild Íslands að JEF hafa verið fáar, svo fáar reyndar að þær fóru næstum því fram­hjá Sam­tökum hern­að­ar­and­stæð­inga, að sögn for­manns sam­tak­anna, Gutt­orms Þor­steins­son­ar. Hann segir Kjarn­anum að sam­tök­unum sýn­ist þetta „óum­deil­an­lega vera hern­að­ar­batt­erí sem eigi að geta tekið þátt í átökum þrátt fyrir alla fyr­ir­vara íslenskra stjórn­valda um að þátt­taka okkar verði á borg­ara­legum grund­velli.“

Í umfjöllun sér­fræð­ings norsku varn­ar­mála­stofn­un­ar­innar í Ósló (IFS) um upp­bygg­ingu og til­gang Joint Expedition­ary Forces segir að uppi­staðan í þeim her­afla sem verði til­tækur innan JEF komi frá Bret­landi, eða um 80-90 pró­sent. Talað hefur verið um að á hverjum tíma­punkti eigi að vera hægt að kalla til um það bil tíu þús­und manna her­afla til marg­vís­legra aðgerða hvar sem er í heim­in­um.

Auglýsing

Hugs­unin er sú að sam­starfs­ríkin geti, ef þau vilji leggja Bretum lið í ein­hverjum verk­efn­um, komið hratt inn í verk­efnin með sínar við­bragðs­sveit­ir. JEF geti bæði gripið til aðgerða með eða óháð Atl­ants­hafs­banda­lag­inu. Dæmi sem stundum er tekið um hvernig JEF gæti starfað er það hvernig ríki á þessum vett­vangi studdu við aðgerðir Breta er ebólu­far­aldur braust út í Vest­ur­-Afr­íku árið 2014.

Í til­kynn­ingu bresku rík­is­stjórn­ar­innar um aðild Íslands segir að með JEF sé sér­stök áhersla lögð á norð­ur­slóð­ir, Norð­ur­-Atl­ants­haf og Eystra­salt­ið, þar sem sam­eig­in­legu við­bragðs­sveit­irnar geti stutt við „fæl­ing­ar­stell­ing­ar“ ein­staka ríkja og Atl­ants­hafs­banda­lags­ins.

Á Gutt­ormi er að merkja að Sam­tök hern­að­ar­and­stæð­inga séu ekki hrifin af inn­göngu Íslands á þennan vett­vang. „Okkur finnd­ist nær að við efldum sam­vinnu um þau örygg­is­mál sem skipta raun­veru­legu máli eins og lofts­lag­mál og við­brögð við nátt­úru­ham­förum, frekar en að gera það á vett­vangi sem stuðlar að her­væð­ingu norð­ur­slóða og jafn­vel auk­inni spennu á milli Evr­ópu og Rúss­lands, þvert á hags­muni Íslands.“

Fyrsta ríkið sem bæt­ist í hóp­inn frá 2017

Kjarn­inn beindi á mið­viku­dag spurn­ingum til utan­rík­is­is­ráðu­neyt­is­ins um aðild Íslands að JEF, meðal ann­ars um það hvenær póli­tísk ákvörðun um að ganga inn í þennan vett­vang var tekin og hvenær Ísland hefði fengið boð um að ganga inn.

Ísland er fyrsta ríkið sem bæt­ist í hóp­inn frá árinu 2017, er Sví­þjóð og Finn­land skrif­uðu undir aðild sína að við­bragðs­sveit­un­um, sem tóku svo form­lega til starfa árið 2018. Svör hafa ekki borist frá ráðu­neyt­inu.

Norsk stjórn­völd sendu frá sér yfir­lýs­ingu í lið­inni viku þar sem aðild Íslands var sögð gleði­leg. „Stað­setn­ing Íslands er stra­tegískt mik­il­væg og aðild Íslands styrkir enn norð­ur­-­evr­ópsku sjálfs­vit­und­ina í JEF,“ var haft eftir Frank Bakk­e-J­en­sen varn­ar­mála­ráð­herra Nor­egs í til­kynn­ingu, en Norð­menn hafa verið aðilar að sam­eig­in­legu við­bragðs­sveit­unum allt frá upp­hafi.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir er ritstjóri Stundarinnar, en Jón Trausti Reynisson er framkvæmdastjóri útgáfufélagsins auk þess að vera blaðamaður á miðlinum.
Útgáfufélag Stundarinnar tapaði rúmlega milljón krónum á síðasta ári
Tekjur útgáfufélags Stundarinnar námu 233,9 milljónum króna á síðasta ári og jukust þær um fjögur prósent á milli ára. Tapið af rekstrinum nam 1,2 milljónum króna í fyrra, samanborið við rúmlega sjö milljóna hagnað árið 2020.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir er utanríkisráðherra.
Inga Hrefna nýr aðstoðarmaður Þórdísar Kolbrúnar
Utanríkisráðherra er nú komin með tvo aðstoðarmenn. Alls má ríkisstjórnin ráða 27 aðstoðarmenn. Laun og starfs­­kjör aðstoð­­ar­­manna ráð­herra mið­­ast við kjör skrif­­stofu­­stjóra í ráðu­­neytum sam­­kvæmt ákvörð­unum kjara­ráðs.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Jón Gunnarsson er dómsmálaráðherra.
Leggur til að sameina héraðsdómstóla landsins í eina stofnun
Jón Gunnarsson dómsmálaráðherra er með áform um að sameina þá átta héraðsdómstóla sem eru í landinu í eina stofnun. Forsenda sameiningarinnar er að sameinaður dómstóll hafi starfsstöðvar á landsbyggðinni.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Kolafarmi frá Suður-Afríku skipað upp í pólskri höfn í sumar.
Pólverjum er vandi á höndum
Stærsti framleiðandi kola í Evrópu utan Rússlands er í vanda staddur eftir að hafa bannað innflutning á rússneskum kolum vegna innrásarinnar í Úkraínu.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Kristján Loftsson forstjóri Hvals hf. virðir hér fyrir sér dauðan hval í Hvalfirði í júlímánuði.
Lögregla væntir þess að Hvalur hf. skili dróna svissneska ríkisútvarpsins í dag
Teymi frá svissneska ríkisfjölmiðlafyrirtækinu SRG SSR flaug dróna yfir hvalstöð Hvals hf. fyrr í vikunni. Starfsmenn Hvals hf. hirtu af þeim drónann og lögreglan á Akranesi hefur krafið fyrirtækið um að skila dróna Svisslendinganna.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Hildur varði 9,3 milljónum í prófkjörsslaginn og átti eina og hálfa milljón afgangs
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins átti 1,5 milljónir eftir í kosningasjóði sínum þegar prófkjör Sjálfstæðisflokksins í borginni var um garð gengið. Það fé ætlar hún að færa félagi sem hún sjálf stjórnar, en það heitir Frelsisborgin.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Skúli Mogensen hefur byggt upp mikla ferðaþjónustu í Hvammsvík i Hvalfirði.
Áformin einkennist af „einhvers konar firringu“
Zephyr Iceland, sem áformar vindorkuver í Hvalfirði, „forðast að snerta á kjarna málsins“ í matsáætlun á framkvæmdinni. Kjarninn er sá að mati Skúla Mogensen, eiganda sjóbaðanna í Hvammsvík, að áformin einkennast af „einhvers konar firringu“.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Vatnsyfirborð Rínarfljóts hefur lækkað stöðugt síðustu vikur.
Hættuástand að skapast í Rínarfljóti – Munu skipin geta siglt?
Vatnsyfirborð Rínarfljóts gæti á næstu dögum orðið hættulega lágt að mati þýskra yfirvalda. Sífellt erfiðara er að flytja vörur um ána, m.a. kol og bensín. Gríðarmiklir þurrkar hafa geisað víða í Evrópu með margvíslegum afleiðingum.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiInnlent