Ísland gerist aðili að sameiginlegum viðbragðssveitum Breta

Íslands gekk inn í nýjan varnarmálavettvang í vikunni sem leið og það vakti svo litla athygli að það fór næstum því framhjá Samtökum hernaðarandstæðinga. Ísland mun líklega leggja fram borgaralegan sérfræðing í samstarfið er fram líða stundir.

Bretar leiða Joint Expeditionary Force, en þar erum við nú líka ásamt Danmörku, Eistlandi, Finnlandi, Lettlandi, Litháen, Hollandi, Noregi og Svíþjóð.
Bretar leiða Joint Expeditionary Force, en þar erum við nú líka ásamt Danmörku, Eistlandi, Finnlandi, Lettlandi, Litháen, Hollandi, Noregi og Svíþjóð.
Auglýsing

Á þriðjudaginn í liðinni viku birtist tilkynning á vef utanríkisráðuneytisins um að Ísland hefði gerst aðili að „samstarfsvettvangi líkt þenkjandi ríkja í Norður-Evrópu um öryggis- og varnarmál sem Bretar leiða undir merkjum sameiginlegar viðbragðssveitar.“

Sturla Sigurjónsson sendiherra Íslands í London undirritaði samkomulagið fyrir hönd Íslands ásamt Ben Wallace, varnarmálaráðherra Breta.

Þar með var Ísland orðið aðili að fyrirbæri sem heitir Joint Expeditionary Force (JEF) – ásamt Bretlandi og átta öðrum ríkjum; Danmörku, Eistlandi, Finnlandi, Lettlandi, Litháen, Hollandi, Noregi og Svíþjóð.

„Það er fagnaðarefni að Ísland taki nú þátt í þessu öryggis- og varnarmálasamstarfi nokkurra af okkar helstu vinaríkjum. Ísland getur lagt sitt af mörkum til samstarfsins en um leið njótum við góðs af aukinni samvinnu við þessi líkt þenkjandi ríki um öryggismál í víðu samhengi,“ var haft eftir Guðlaugi Þór Þórðarsyni, utanríkis- og þróunarsamvinnuráðherra í tilkynningu ráðuneytisins.

Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra. Mynd: Bára Huld Beck.

Þar sagði einnig frá því að Ísland myndi ekki bera kostnað af þátttöku í samstarfinu, að öðru leyti en því að fyrirhugað væri að borgaralegur sérfræðingur starfaði á vettvangi JEF þegar fram liðu stundir. Framlag Íslands yrði á borgaralegum forsendum eins og í öðru fjölþjóðasamstarfi um öryggis- og varnarmál sem Ísland á aðild að.

Fór næstum framhjá hernaðarandstæðingum

Fréttir af aðild Íslands að JEF hafa verið fáar, svo fáar reyndar að þær fóru næstum því framhjá Samtökum hernaðarandstæðinga, að sögn formanns samtakanna, Guttorms Þorsteinssonar. Hann segir Kjarnanum að samtökunum sýnist þetta „óumdeilanlega vera hernaðarbatterí sem eigi að geta tekið þátt í átökum þrátt fyrir alla fyrirvara íslenskra stjórnvalda um að þátttaka okkar verði á borgaralegum grundvelli.“

Í umfjöllun sérfræðings norsku varnarmálastofnunarinnar í Ósló (IFS) um uppbyggingu og tilgang Joint Expeditionary Forces segir að uppistaðan í þeim herafla sem verði tiltækur innan JEF komi frá Bretlandi, eða um 80-90 prósent. Talað hefur verið um að á hverjum tímapunkti eigi að vera hægt að kalla til um það bil tíu þúsund manna herafla til margvíslegra aðgerða hvar sem er í heiminum.

Auglýsing

Hugsunin er sú að samstarfsríkin geti, ef þau vilji leggja Bretum lið í einhverjum verkefnum, komið hratt inn í verkefnin með sínar viðbragðssveitir. JEF geti bæði gripið til aðgerða með eða óháð Atlantshafsbandalaginu. Dæmi sem stundum er tekið um hvernig JEF gæti starfað er það hvernig ríki á þessum vettvangi studdu við aðgerðir Breta er ebólufaraldur braust út í Vestur-Afríku árið 2014.

Í tilkynningu bresku ríkisstjórnarinnar um aðild Íslands segir að með JEF sé sérstök áhersla lögð á norðurslóðir, Norður-Atlantshaf og Eystrasaltið, þar sem sameiginlegu viðbragðssveitirnar geti stutt við „fælingarstellingar“ einstaka ríkja og Atlantshafsbandalagsins.

Á Guttormi er að merkja að Samtök hernaðarandstæðinga séu ekki hrifin af inngöngu Íslands á þennan vettvang. „Okkur finndist nær að við efldum samvinnu um þau öryggismál sem skipta raunverulegu máli eins og loftslagmál og viðbrögð við náttúruhamförum, frekar en að gera það á vettvangi sem stuðlar að hervæðingu norðurslóða og jafnvel aukinni spennu á milli Evrópu og Rússlands, þvert á hagsmuni Íslands.“

Fyrsta ríkið sem bætist í hópinn frá 2017

Kjarninn beindi á miðvikudag spurningum til utanríkisisráðuneytisins um aðild Íslands að JEF, meðal annars um það hvenær pólitísk ákvörðun um að ganga inn í þennan vettvang var tekin og hvenær Ísland hefði fengið boð um að ganga inn.

Ísland er fyrsta ríkið sem bætist í hópinn frá árinu 2017, er Svíþjóð og Finnland skrifuðu undir aðild sína að viðbragðssveitunum, sem tóku svo formlega til starfa árið 2018. Svör hafa ekki borist frá ráðuneytinu.

Norsk stjórnvöld sendu frá sér yfirlýsingu í liðinni viku þar sem aðild Íslands var sögð gleðileg. „Staðsetning Íslands er strategískt mikilvæg og aðild Íslands styrkir enn norður-evrópsku sjálfsvitundina í JEF,“ var haft eftir Frank Bakke-Jensen varnarmálaráðherra Noregs í tilkynningu, en Norðmenn hafa verið aðilar að sameiginlegu viðbragðssveitunum allt frá upphafi.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ljóð til styrktar Konukoti og Frú Ragnheiði
Safnar er fyrir ljóðabókinni „Skugga mæra – skjáskot af jaðrinum“ á Karolina Fund.
Kjarninn 13. júní 2021
Róbert Wessman er forstjóri Alvogen og Alvotech.
Alvotech tapaði ellefu milljörðum króna í fyrra
Lyfjafyrirtækið Alvotech dró verulega úr tapi sínu í fyrra með að nýta yfirfæranlegt skattalegt tap. Eiginfjárstaða félagsins batnaði mikið, aðallega vegna breytinga á skuldum við tengda aðila.
Kjarninn 13. júní 2021
Jón Ormur Halldórsson
Stóra skákin – Átökin í kringum Kína
Kjarninn 13. júní 2021
Vladímír Pútín, forseti Rússlands, tekur í höndina á Joe Biden, þáverandi varaforseta Bandaríkjanna, í Moskvu fyrir tíu árum síðan.
Af hverju vilja Rússar alltaf vera í vörn?
Bandaríkjamenn og Rússar reyna nú að koma samskiptum ríkjanna í samt lag. Rússnesk stjórnvöld hafa þó lítinn áhuga á því að Rússland verði lýðræðissamfélag eftir höfði Vesturlanda – styrkur þess liggi í að vera óútreiknanlegt herveldi.
Kjarninn 13. júní 2021
Pigekoret, stúlknakór danska ríkisútvarpsins, með núverandi kórstjóra.
Skuggar fortíðar í stúlknakórnum
Michael Bojesen, einn þekktasti hljómsveitarstjóri Danmerkur og núverandi forstjóri Malmö óperunnar er kominn í ótímabundið leyfi. Ástæðan er frásagnir stúlkna sem voru í Stúlknakór danska útvarpsins undir hans stjórn frá 2001 – 2010.
Kjarninn 13. júní 2021
Jón Gunnarsson og Bryndís Haraldsdóttir.
Jón og Bryndís í öðru og þriðja sæti
Jón Gunnarsson endaði í öðru sæti í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Suðvesturkjördæmi og Bryndís Haraldsdóttir í því þriðja. 80 prósent kjósenda settu Bjarna Benediktsson í fyrsta sætið.
Kjarninn 13. júní 2021
Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra fékk 82 prósent atkvæða í fyrsta sætið í prófkjörinu, samkvæmt fyrstu tölum.
Bjarni, Jón og Bryndís efst samkvæmt fyrstu tölum
Kjörstöðum hefur nú verið lokað í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Suðvesturkjördæmi. Bjarni Benediktsson, Jón Gunnarsson og Bryndís Haraldsdóttir skipa þrjú efstu sætin nú þegar tæpur þriðjungur atkvæða hefur verið talinn.
Kjarninn 12. júní 2021
Kári Árnason
Einkareknar forvarnir
Kjarninn 12. júní 2021
Meira úr sama flokkiInnlent