Leiðtogar framtíðarinnar alast upp í sama hverfi í Stokkhólmi

Strandv.gen_33_Djursholm_2013.jpg
Auglýsing

Margir hafa þá mynd af Sví­þjóð að hún sé stétt­laust land. Hér er ekki bara áhersla á jöfnuð heldur hefur jan­telagen, eins og það er kallað í Sví­þjóð, haft mikil áhrif. Grunn­hug­myndin var að allir hefðu sömu tæki­færi en um leið voru þeir litnir horn­auga sem gerðu mikið úr sjálfum sér eða gort­uðu af eigin afrek­um. Engu að síður er mjög áhrifa­mikil yfir­stétt í land­inu sem hefur meiri auð milli hand­anna en flestir geta ímyndað sér.

Þótt rík­ustu Sví­arnir dreif­ist vissu­lega um landið má segja að rjóm­inn af yfir­stétt­inni hafi nán­ast tekið yfir heilt hverfi í útjaðri Stokk­hólms. Á Djurs­holm búa um níu þús­und manns og þar eru teknar ákvarð­anir sem ráða miklu um örlög þjóð­ar­inn­ar.

Rann­sak­aði Djurs­holm í mörg ár



Ný­lega kom út löng og mikil bók sem fjallar um hverfið og íbúa þess. Höf­und­ur­inn er Mik­ael Holmqvist, pró­fessor í við­skipta­fræði og leið­toga­fræðum við Stokk­hólms­há­skóla. Hann nýtir sér ekki bara töl­fræði og opin­berar upp­lýs­ingar um hverfið heldur hefur hann fylgst með því í mörg ár auk þess sem hann tók við­töl við um tvö hund­ruð íbúa þess. Mik­ael segir að þarna búi fólk sem telji sig ein­fald­lega hafa meiri og betri kosti en annað fólk, hvort sem er út frá fag­ur­fræði­legum eða sið­ferð­is­legum for­send­um. En þetta er líka byggð sem þrífst á eins­leitni og nauð­syn þess að allt sé slétt og fellt á yfir­borð­inu.

Á Djurs­holm eru allir glað­ir, sól­brúnir og í góðu formi. Hverf­is­búðin selur minna af gosi og snakki en í öðrum hverfum en neysla á bæði Pensi­líni og Viagra er meiri því hér má eng­inn vera veikur og allir eru til í tusk­ið. Vanda­mál eru aldrei rædd opin­ber­lega heldur fara þau öll í gegnum lög­fræð­inga. Kvart­anir til lög­reglu eru fjöl­margar og kærur fljúga á milli granna um leið og þeir brosa hver til ann­ars yfir grind­verk­ið. Íbú­arnir ganga mjög langt í við­leitni sinni til að vernda eins­leitn­ina og þótti heim­ili fyrir fjóra fatl­aða ein­stak­linga til dæmis vera ógn við hverf­ið.

Auglýsing

Þjón­ustu­fólk á hverju strái



Hluti af lífstíl þeirra sem búa á Djurs­holm felst í því að hafa þjón­ustu­fólk til að sinna flestum störfum heim­il­is­ins. Garð­yrkju­menn og heim­il­is­hjálp sjá til þess að allt sé slétt og fellt á yfir­borð­inu, þótt reyndar sé þjón­ustan nið­ur­greidd af skatt­borg­urum vegna reglna um skatta­frá­drátt. Hug­myndin um þjón­ustu­fólk nær þó mun lengra. Starfs­menn í búð­um, á bóka­söfnum og jafn­vel stjórn­mála­menn eru ekk­ert annað en þjón­ustu­fólk í augum íbú­anna.

Þegar stjórn­mála­maður tekur ákvörðun sem fellur ekki í kramið fær hann sím­töl og bréf frá lög­fræð­ing­um. Oftar en ekki er þá brugðið til þess ráðs að skella skuld­inni á opin­beran starfs­mann sem á erfitt með að verja sig. Að sjálf­sögðu eru svo ráðnar barn­fóstrur inn á heim­ilin og skiptir þá litlu máli þótt móð­irin sé heima­vinn­andi. Hér er það gam­al­dags við­horf sem ræð­ur. Karl­inn vinnur úti og óhugs­andi er að hann sé heima­vinn­andi. Á Djurs­holm er heldur eng­inn opin­ber­lega sam­kyn­hneigður í hverfi þar sem Kristi­legir Demókratar geta treyst á meira fylgi en víð­ast ann­ars stað­ar. Hér gildir að eiga börn og þau eru mis­kunn­ar­laust notuð sem skipti­mynt í valda­tafli.

Hærra hlut­fall les­blindra en víð­ast ann­ars staðar



Þegar barn úr „merki­leg­ustu“ fjöl­skyld­unum hefur skóla­göngu fær skóla­stjór­inn tugi sím­tala og bréfa þar sem for­eldrar krefj­ast þess að sitt barn gangi í sama bekk. Nýjasta dæmið um þetta er Estelle prinsessa, dóttir Vikt­oríu krón­prinsessu, sem nýlega hóf skóla­göngu í hverf­inu. Á Djurs­holm vita menn að vin­skapur við verð­andi drottn­ingu getur skipt höf­uð­máli í fram­tíð­inni. Börnin skulu þess vegna leggja sitt af mörkum til að stækka net­verkið með því að kynn­ast rétta fólk­inu. Til þess að það tak­ist dugir ekk­ert annað en afburða árangur í skóla. Þau börn sem grein­ast með ein­hverja röskun geta átt von á því að reiðir for­eldrar berj­ist fyrir því að þau séu flutt í aðra bekki eða skóla.

Estelle prinsessa ásamt móður sinni, Viktoríu krónprinsessu. Mynd: EPA Estelle prinsessa ásamt móður sinni, Vikt­oríu krón­prinsessu. Mynd: EPA

Eftir grunn­skóla skulu Djurs­holms-­börnin ganga í Viktor Rydbergs mennta­skól­ann. Skól­inn er með hæstu með­al­ein­kunn í land­inu þrátt fyrir að nem­end­urnir mælist rétt um með­al­lag í lands­próf­um. Há með­al­ein­kunn er nefni­lega það eina sem gildir til að kom­ast inn í Við­skipta­há­skól­ann í Stokk­hólmi og þess vegna líta for­eldr­arnir á háar ein­kunnir sem sjálf­sagðan rétt barn­anna. Ef þær lækka eru kenn­ar­arnir kall­aðir á teppið og þeir krafðir svara um það hvers vegna þeir standi sig ekki gagn­vart börn­un­um.

Nem­endur sem ekki ná til­settri ein­kunn eru sumir hverjir sendir í Lunds­berg heima­vist­ar­skól­ann sem var lokað tíma­bundið árið 2013 eftir gróft ein­elti og ofbeldi sem tengd­ist inn­vígslu nýrra nem­enda. Önnur lausn er að fá les­blindu­grein­ingu en hlut­fall les­blindra á Djurs­holm er mark­tækt hærra en ann­ars stað­ar. Kost­ur­inn við slíka grein­ingu er að þá taka nem­end­urnir munn­leg próf. Frá unga aldri eru þau vanin við að halda fyr­ir­lestra og í raun má segja að það skipti þau minna máli að þekkja til­tekið efni nákvæm­lega en að geta skilað því frá sér á réttan hátt. Allt snýst um fram­setn­ingu og leið­toga­hæfni.

Þótt börnin hafi aðgang að öllum hugs­an­legum lífs­gæðum og verði lík­lega leið­togar fram­tíð­ar­innar í Sví­þjóð skortir þau þekk­ingu á líf­inu utan hverf­is­ins. Þess vegna sér skól­inn um að kynna þau fyrir hlutum eins og að fara í strætó eða neð­an­jarð­ar­lest. Mörg barn­anna tala líka um að þau fái litla athygli frá for­eldrum sem séu upp­tekin við vinnu og ferða­lög. Faðm­lög og vænt­um­þykja koma því frekar frá barn­fóstrum og þjón­ustu­fólki.

Fáir frum­kvöðlar í hverf­inu



Þeir sem hafa áhuga á að kom­ast inn í sam­fé­lagið á Djurs­holm þurfa að vera mold­rík­ir. Algengt verð á fast­eign er um hálfur millj­arður íslenskra króna en dýr­ustu húsin kosta rúman millj­arð. Reyndar eru mörg heim­ili skuld­sett upp í topp og því lifir fólk stans­laust á brún­inni. Pressan að standa sig hefur gríð­ar­leg áhrif og mis­tök eru ekki leyfð. Hugs­an­lega er það þess vegna sem fólk á Djurs­holm forð­ast frum­kvöðla­starf eða nýsköp­un.

Í stað þess að veðja á eitt­hvað nýtt gengur fólk inn í rót­gróin fyr­ir­tæki sem oft eru í eigu for­eldra eða fjöl­skyldu. Menn­ing­ar­lífið á alltaf sína full­trúa á Djurs­holm enda þykir það fínt. Ann­ars búa þarna for­stjórar fyr­ir­tækja, fjár­mála­jöfrar og svo auð­vitað full­trúar ríku ætt­anna eins og Wal­len­berg fjöl­skyld­unn­ar.

Lík­urnar á því að þeir sem alast upp á Djurs­holm verði leið­togar eru mikl­ar. Hér er rjóm­inn af elít­unni, valda­sam­fé­lag sem á engan sinn líkan í Sví­þjóð. Hins vegar hljóta að vakna spurn­ingar um það hversu gott það er fyrir sam­fé­lag ef því er stjórnað af litlum hópi sem elst upp í sama hverfi með mjög ákveðið gild­is­mat. Sér­stak­lega þegar hóp­ur­inn telur sig betri en aðra og lítur niður á þá sem ekki búa við sömu lífs­gæði.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Rósa Björk Brynjólfsdóttir, þingmaður VG.
Kallar eftir heildstæðri úttekt á starfsháttum og viðskiptaháttum Samherja
Rósa Björk Brynjólfsdóttir, þingmaður VG, segir að enn sé margt mjög óljóst og óskýrt eftir að hafa rætt við sjávarútvegsráðherra á fundi atvinnuveganefndar í gær. Þar á meðal hæfi ráðherra til að byggja upp traust í kjölfar Samherjamálsins.
Kjarninn 21. nóvember 2019
Unnur Gunnarsdóttir, forstjóri Fjármálaeftirlitsins.
FME kallar eftir upplýsingum frá íslenskum bönkum um Samherja
Íslensku bankarnir eiga að upplýsa Fjármálaeftirlitið um það hvernig eftirliti þeirra með viðskiptum við Samherja hafi verið háttað.
Kjarninn 21. nóvember 2019
James Hatuikulipi.
Enn einn „hákarlinn“ fellur – Hatuikulipi segir af sér
Allir þrír áhrifamennirnir í Namibíu sem tryggðu Samherja kvóta á undirverði gegn ætluðum mútugreiðslum hafa nú sagt af sér.
Kjarninn 20. nóvember 2019
Mussila hlýtur Norrænu EdTech verðlaunin
Sprotafyrirtækið Mussila framleiðir hugbúnað sem kennir börnum tónlist í gegnum skapandi umhverfi.
Kjarninn 20. nóvember 2019
Vitundarvarpið
Vitundarvarpið
Vitundarvarpið – Lífið breyttist eftir að Kamilla kynntist kakóinu
Kjarninn 20. nóvember 2019
Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Menntamálaráðuneytið telur sig hafa uppfyllt eftirlitsskyldu sína með RÚV
Mennta- og menningarmálaráðuneytið tekur ekki afstöðu til ábend­ingar Rík­is­end­ur­skoð­unar um að færa eign­ar­hlut rík­is­ins í RÚV til fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­is­ins. Ráðu­neytið segir að það sé Alþingis að ákvarða um slíkt.
Kjarninn 20. nóvember 2019
Haukur ráðinn framkvæmdastjóri fjármálastöðugleika hjá Seðlabankanum
Enn hefur ekki verið ráðið í stöðu varaseðlabankastjóra á sviði fjármálastöðugleika.
Kjarninn 20. nóvember 2019
Ásta Svavarsdóttir
Þú ert svo sæt svona réttindalaus
Kjarninn 20. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiErlent
None