Lesendum Morgunblaðsins og Fréttablaðsins fækkað um 20 prósent frá miðju ári 2019

Lestur Fréttablaðsins hefur helmingast á rúmum áratug og minnkað um 20 prósent frá því nýir eigendur keyptu blaðið um mitt ár 2019. Þróun á lesendahópi Morgunblaðsins er nánast sú sama. Mikið tap er á rekstri beggja dagblaða.

fréttablaðið og morgunblaðið
Auglýsing

Alls lásu 8,5 pró­sent full­orð­inna lands­manna undir fimm­tugu Morg­un­blaðið í ágúst­mán­uði. Lest­ur­inn dróst saman um 0,9 pró­sentu­stig í mán­uð­inum eða um tæp tíu pró­sent. Fyrir tólf árum, þegar sá hópur sem er stærstur á meðal eig­enda útgáfu­fé­lags Morg­un­blaðs­ins keypti það, var lest­ur­inn hjá þessum hópi 32,8 pró­sent. Hann er því nú rétt um fjórð­ungur þess sem hann var þá. 

Þetta má lesa út úr nýbirtum tölum Gallup um lestur dag­blaða á Íslandi.

Heild­ar­lestur Morg­un­blaðs­ins fór í fyrsta sinn undir 19 pró­sent í síð­asta mán­uði og mæld­ist 18,9 pró­sent. Les­endur voru 42,7 pró­sent lands­manna þegar nýju eig­end­urnir tóku við árið 2009. Frá byrjun árs í fyrra hefur öllum les­endum Morg­un­blaðs­ins fækkað um fimmt­ung. Lestur Morg­un­blaðs­ins hefur aldrei verið minn­i. 

Þessi þró­un, hríð­minnk­andi lest­ur, hefur átt sér stað þrátt fyrir að Morg­un­blaðið hafi síð­ast­liðin ár verið frí­blað á fimmtu­dög­um. Í því felst að blað er í aldreif­ingu þá daga og fer inn á heim­ili tug­þús­unda sem eru ekki áskrif­end­ur. Almenn áskrift að Morg­un­blað­inu kostar í dag 7.982 krónur á mán­uði, eða 95.784 krónur á ári. 

Lestur Frétta­blaðs­ins á leið­inni undir 30 pró­sent

Staðan er lítið betri hjá hinu stóra dag­blað­inu á Íslandi, Frétta­blað­inu, sem er frídreift í 80 þús­und ein­tökum á öll heim­ili á höf­uð­borg­ar­svæð­inu og Akur­eyri fimm daga vik­unn­ar. Nú lesa 22,2 pró­sent lands­manna í ald­urs­hópnum 18-49 ára það blað en í byrjun árs 2009 lásu 65,1 pró­sent íbúa á Íslandi Frétta­blað­ið. Lest­ur­inn nú er því þriðj­ungur þess sem hann var fyrir rúmum tólf árum og hefur aldrei verið minn­i. 

Auglýsing
Alls lesa 30,9 pró­sent allra lands­manna Frétta­blaðið og þeim hefur fækkað um næstum þrjú pró­sentu­stig það sem af er ári. Haldi sú þróun áfram út þetta ár mun heild­ar­lestur Frétta­blaðs­ins fara undir 30 pró­sent fyrir ára­mót. Fyrir rúmum ára­tug, vorið 2010, mæld­ist lestur blaðs­ins 64 pró­sent. Hann hefur því helm­ing­ast á þeim tíma. 

Áfram­hald­andi mikið rekstr­ar­tap

Kjarn­inn greindi frá því í síð­asta mán­uði að rekstr­ar­tap Árvakur útgáfu­fé­lags Morg­un­blaðs­ins, mbl.is og K100, hefði verið 210,3 millj­ónir króna. Það var aðeins minna rekstr­ar­tap en árið áður þegar útgáfu­fé­lagið tap­aði 245,3 millj­ónum króna. 

Sá munur var á rekstr­ar­um­hverfi einka­rek­inna fjöl­miðla árið 2020 miðað við árið 2019 að í fyrra ákvað Alþingi að veita rekstr­ar­stuðn­ing til þess að mæta efna­hags­á­hrifum heims­far­ald­urs­ins, og studdi við fyr­ir­tæki með ýmsum öðrum hætti.

Davíð Oddsson hefur verið ritstjóri Morgunblaðsins frá árinu 2009. Hér sést hann greiða sjálfum sér atkvæði í forsetakosningunum 2016. Mynd: Birgir Þór Harðarson.

Rekstr­ar­styrk­ur­inn sem Árvakur fékk nam alls 99,9 millj­ónum króna, en eitt hund­rað millj­óna króna þak var á styrkjum til hvers fjöl­miðla­fyr­ir­tæk­is. Því má ætla að rekstr­ar­tapið hafi verið yfir 300 millj­ónir króna ef ekki hefði verið fyrir rekstr­ar­styrk­inn. 

Árvakur fékk svo úthlutað rúm­lega 81 milljón króna styrk úr rík­is­sjóði fyrr í þessum mán­uði þegar rekstr­ar­styrkjum til einka­rek­inna fjöl­miðla var úthlut­að. Kjarn­inn var á meðal ann­arra fjöl­miðla sem fengu styrk. 

Tapað yfir 2,5 millj­örðum

Í árs­reikn­ingi Árvak­urs segir að á árinu 2020 hafi verið „unnið að hag­ræð­ing­ar­að­gerðum í rekstri félags­ins til að mæta þeim rekstr­ar­vanda sem einka­reknir fjöl­miðlar hér á landi búa við og mun verða haldið áfram á þeirri veg­ferð til að ná jafn­vægi í rekstri þess, en hvenær það næst er erfitt að meta með áreið­an­legum hætti. Það er mat stjórn­enda félags­ins að ekki sé vafi á rekstr­ar­hæfi félags­ins eins og staða þess er í dag. En gangi áætl­anir stjórn­enda ekki eftir ríkir ákveðin óvissa um rekstr­ar­hæfi félags­ins til lengri tíma.“

Sá eig­enda­hópur sem tók við Árvakri árið 2009 hefur sam­tals lagt félag­inu til 1,9 millj­arða króna í nýtt hlutafé á rúmum ára­tug, síð­ast 300 millj­ónir króna á árinu 2019. Sam­an­lagt end­an­legt tap félags­ins á sama tíma­bili er yfir 2,5 millj­örðum króna. 

Stærsti eig­and­inn er Guð­björg Matth­í­as­dóttir og börn henn­ar, í gegnum félögin Hlyn A og Ísfé­lag Vest­manna­eyja. Sam­an­lagt á sá hópur 25,5 pró­sent hlut. Næst stærsti eig­and­inn eru Íslenskar Sjáv­ar­af­urð­ir, í eigu Kaup­fé­lags Skag­firð­inga, með 19,4 pró­sent eign­ar­hlut.

Miklir fjár­munir settir inn í rekst­ur­inn

Í júní 2019 keypti athafna­mað­ur­inn Helgi Magn­ús­son helm­ings­hlut í útgáfu­fé­lagi Frétta­blaðs­ins, Torgi. Kaup­verðið var trún­að­ar­mál en í októ­ber keyptu Helgi og sam­starfs­menn hans, meðal ann­ars rit­stjór­inn Jón Þór­is­son, hinn helm­ing­inn í útgáf­unni auk þess sem sjón­­­­varps­­­­stöð­inni Hring­braut var rennt inn í rekst­­­­ur­inn. Aftur var kaup­verðið sagt trún­að­ar­mál. Eign­ar­haldið á Torgi hefur verið í félagi sem heitir HFB-77 ehf. Það félag keypti hluta­bréf fyrir 592,5 millj­­­ónir króna í fyrra. Torg er eina þekkta eign félags­­­ins og var keypt á síð­­­asta ári. Í des­em­ber 2020 var svo greint frá því að Helgi hefði keypt nýtt hlutafé í Torgi fyrir 600 millj­ónir króna. 

Helgi Magnússon aðaleigandi og stjórnarformaður Torgs. Mynd: Torg

Miðað við þær upp­­lýs­ingar má ætla að Helgi og við­­skipta­­fé­lagar hans hafi sett um 1,2 millj­­arð króna í að ann­­ars vegar kaupa Torg og hins vegar að styrkja rekstur útgáfu­­fé­lags­ins.

Þegar nýju eig­end­urnir komu að Frétta­blað­inu var því dreift sex daga vik­unnar í 85 þús­und ein­tökum ókeypis á heim­ili á höf­uð­borg­ar­svæð­inu og Akur­eyri. Í fyrra var ákveðið að hætta útgáfu mánu­dags­blað og fækka þannig útgáfu­dögum um einn. Dreif­ingin hefur auk þess dreg­ist saman úr 85 í 80 þús­und ein­tök á dag. 

Önnur breyta sem gæti haft áhrif á lestur Frétta­­blaðs­ins eru breytt lög um póst­­­þjón­ustu, sem sam­­þykkt voru 2019, og gera frí­blöðum erf­ið­­ara fyrir en áður að ná augum fólks. Í þeim er réttur neyt­enda til að afþakka frí­blöð tryggð­­ur. Á grunni þeirra laga réðst Reykja­vík­­­ur­­borg í útgáfu á svoköll­uðum afþökk­un­­ar­lím­miðum fyrir Reyk­vík­­inga, sem sendir voru á öll heim­ili á þessu stærsta dreif­ing­­ar­­svæði frí­­blaða á Íslandi.

Lestur Frétta­blaðs­ins hefur dreg­ist saman um fimmt­ung frá því að nýir eig­endur komu að blað­inu.

Hund­ruð millj­óna tap

Tap Torgs á árinu 2019 var 212 millj­­­­ónir króna en þar var búið að reikna með 50 millj­­­óna króna styrk út rík­­­is­­­sjóði til einka­rek­inna fjöl­miðla. Þeir styrkir voru aldrei greiddir út, enda frum­varp um þá ekki sam­­­þykkt. Hins vegar voru greiddar út sér­­­stakir neyð­­­ar­­­styrkir vegna kór­ón­u­veiru­far­ald­­­ur­s­ins sem á end­­­anum skil­uðu Torgi 64 millj­­­ónum króna. 

Torg hefur ekki skilað inn árs­reikn­ingi vegna árs­ins 2020 þrátt fyrir að lög­bund­inn frestur til þess hafi runnið út um síð­ustu mán­að­ar­mót. Í nafn­lausum skoð­anapistli sem birt­ist í Við­skipta­blað­inu í byrjun mán­aðar var því haldið fram að rekstr­ar­tapið í fyrra hefði numið tæpum hálfum millj­arði króna. 

Rit­stjóra­skipti urðu fyrir skemmstu hjá Frétta­blað­inu þegar Sig­mundur Ernir Rún­ars­son tók við af Jóni Þór­is­syn­i. 

Torg fékk úthlutað rúm­lega 81 milljón króna styrk úr rík­is­sjóði fyrr í þessum mán­uði þegar rekstr­ar­styrkjum til einka­rek­inna fjöl­miðla var úthlut­að.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Halyna Hutchins fæddist í Úkraínu, ólst upp á herstöð á norðurslóðum og nam kvikmyndatökustjórn í Los Angeles.
Halyna Hutchins – Mögnuð listakona sem var á hraðri uppleið
Hún var elskuleg, hlý, fyndin, heillandi á hraðri uppleið. Og dásamleg móðir. Með þessum hætti er kvikmyndatökustjórans Halyna Hutchins minnst. Hún varð fyrir skoti úr leikmunabyssu á tökustað kvikmyndarinnar Rust í gær.
Kjarninn 22. október 2021
Eggert Gunnþór Jónsson er hér til vinstri í leik gegn Hvíta-Rússlandi á Evrópumóti U-21 landsliða árið 2011.
Eggert Gunnþór segist saklaus
Knattspyrnumaðurinn Eggert Gunnþór Jónsson hafnar ásökunum um kynferðisbrot í Kaupmannahöfn árið 2010 og segist fullkomlega saklaus.
Kjarninn 22. október 2021
Ingrid Kuhlman
Munurinn á dánaraðstoð og sjálfsvígi er mikill
Kjarninn 22. október 2021
Sérfræðingar frá Syndis og Advania hafa tekið þátt í að skoða málið undanfarna daga.
Hætta á að tölvuþrjótar hafi komist yfir tölvupósta frá starfsmönnum HR
Rektor HR tilkynnti starfsfólki skólans það eftir hádegi í dag að möguleiki væri á því að tölvupóstar, jafnvel ár aftur í tímann, væru í höndum tölvuþrjóta. Ekki er þó ljóst hvort svo sé eða ekki, eða hvort afleiðingar af því verði einhverjar.
Kjarninn 22. október 2021
Ari Trausti Guðmundsson
Rafmagnað Grænland og Ísland?
Kjarninn 22. október 2021
Biður hagsmunasamtök að tjá sig ekki um verðhækkanir
Samkeppniseftirlitið brýnir fyrir forsvarsmönnum hagsmunasamtaka að taka ekki þátt í umfjöllunum um hækkandi vöruverð, þar sem samtökin eiga að fara gætilega þegar kemur að umræðu sem hefur áhrif á verðlagningu fyrirtækja.
Kjarninn 22. október 2021
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 44. þáttur: Drukkni sjóguninn
Kjarninn 22. október 2021
Samherji hf. er á lista yfir framúrskarandi fyrirtæki og raunar einnig Samherji Ísland ehf. og fleiri dótturfélög Samherja. Hins vegar er Samherji Holding ehf. ekki á lista, líklega þar sem félagið hefur ekki enn skilað ársreikningi fyrir árið 2019.
Bæði Samherji og Init ofarlega á listum yfir „framúrskarandi fyrirtæki“ ársins
Alls eru 878 fyrirtæki á lista CreditInfo yfir Framúrskarandi fyrirtæki árið 2021. Sum þeirra sem skipa efstu sætin á listum hafa verið til umfjöllunar undanfarin misseri fyrir hátterni sem erfitt er að tengja við það að skara fram úr.
Kjarninn 22. október 2021
Meira úr sama flokkiInnlent