Óverðtryggð lán sækja í sig veðrið

Samhliða lækkun vaxta og aukinni verðbólgu hafa óverðtryggð lán orðið vinsælli á meðal heimila. Hlutfall þeirra af heildarlánum hefur aukist úr 4 prósentum í 56 prósent á ellefu árum.

Óverðtryggð lán eru nú vinsælli en verðtryggð lán.
Óverðtryggð lán eru nú vinsælli en verðtryggð lán.
Auglýsing

Allt frá því í október í fyrra hefur meirihluti útlána til heimila frá bönkum og lífeyrissjóðum hérlendis verið óverðtryggður, en hlutdeild þeirra hefur hækkað töluvert á síðustu mánuðum. Samkvæmt húsnæðis- og mannvirkjastofnun (HMS) hefur aukin hlutdeild banka í útlánum, ásamt uppgreiðslum á verðtryggðum útlánum lífeyrissjóða, leitt þessa hækkun.

Eftirspurn eftir óverðtryggðum lánum jókst á árunum eftir fjármálakreppuna, á meðan vextir þeirra voru nokkuð lægri en vextir verðtryggðra lána, að viðbættri verðbólgu. Frá janúar 2010 til lok árs 2013 fór hlutfall óverðtryggðra lána úr fjórum prósentum upp í 27 prósent, en á sama tíma voru lánakjör þeira nokkuð betri en vaxta verðtryggðra lána, að viðbættri verðbólgu.

Mynd: Kjarninn. Heimild: Seðlabankinn og Hagstofa.

Frá seinni hluta ársins 2013 til byrjun árs 2019 hélst svo hlutfall óverðtryggðra lána tiltölulega stöðugt í 27 til 31 prósent, þ.e.a.s. fjórða til þriðja hvert lán var óverðtryggt. Á þessu tímabili var minni munur á almennum vöxtum óverðtryggðra lána og vöxtum verðtryggðra lána plús verðbólgu, líkt og sjá má á mynd hér að ofan, en lengst af voru vextir á óverðtryggðum lánum hærri.

Vaxtalækkanir og verðbólga

Í kjölfar vaxtalækkana Seðlabankans, sem hófust árið 2019, fóru almennir vextir á báðum tegundum lána að lækka. Hins vegar versnuðu lánakjör verðtryggðra lána eftir því sem verðbólgan tók að aukast á síðasta ári, á meðan vextir á óverðtryggðum lánum héldust lágir.

Auglýsing

Því hafa fleiri tekið óverðtryggð lán heldur en verðtryggð á síðustu árum, líkt og sjá má á mynd hér að neðan. Frá miðju ári 2019 til janúarmánaðar á þessu ári hefur hlutdeild óverðtryggðra lána á meðal banka hækkað úr 33 prósentum upp í 55 prósent.

Mynd: Kjarninn. Heimild: Seðlabankinn

Meiri lán hjá bönkunum

Í nýjustu mánaðarskýrslu HMS er vikið að þessari þróun, en samkvæmt stofnuninni er ekki að undra að hlutfallið hafi hækkað svona mikið á síðustu mánuðum. Bankarnir hafi verið umsvifamestir á lánamarkaði síðasta árið, á meðan mikið hafi verið um uppgreiðslur hjá lífeyrissjóðum og Íbúðalánasjóði. Kjör bankanna á óverðtryggðum lánum hafi verið mun hagstæðari og því hafi lántakendur í auknum mæli leitað til þeirra.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Upplýsingar um alla hluthafa og hversu mikið þeir eiga í skráðum félögum hafa legið fyrir á opinberum vettvangi undanfarið. Þetta telur Persónuvernd stríða gegn lögum.
Persónuvernd telur víðtæka birtingu hluthafalista fara gegn lögum
Vegna nýlegra lagabreytinga hefur verið hægt að nálgast heildarhluthafalista skráðra félaga í Kauphöllinni í samstæðureikningum á vef Skattsins. Persónuvernd telur þessa víðtæku birtingu fara gegn lögum.
Kjarninn 18. júní 2021
Flókið að fást við fólk sem lætur sannleikann ekki þvælast fyrir sér
Kerfið brást Helgu Björgu harðlega eftir að hún upplifði stöðugt áreiti borgarfulltrúa Miðflokksins í um tvö ár án þess að geta borið hönd fyrir höfuð sér. Málið hefur haft margvíslegar alvarlegar afleiðingar á andlega og líkamlega heilsu hennar.
Kjarninn 18. júní 2021
Horft frá Nauthólsvík yfir á Kársnes og að Hamraborg, þar sem Kópavogsbær stefnir á uppbyggingu þéttrar byggðar meðfram væntum borgarlínuleiðum.
Telur kjörnum fulltrúum skylt að rýna í hugmyndir um ódýrari Borgarlínu
Bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Kópavogi vill rýna betur í hugmyndir um ódýrari Borgarlínu, sem lagðar hafa verið fram að undanförnu, svo vilji sveitarstjórna sé skýr í málinu. Einnig viðrar hún sérstakar áhyggjur af rekstrarkostnaði.
Kjarninn 18. júní 2021
N1 er vinsælasti viðkomustaður þeirra sem hafa notað nýju ferðagjöf stjórnvalda.
Bensínstöðvar, baðlón og skyndibitastaðir vinsælust hjá notendum nýrrar ferðagjafar
Yfir 10 þúsund manns hafa nýtt nýja ferðagjöf stjórnvalda og um 50 milljónir króna verið greiddar út. Kunnugleg nöfn raða sér í efstu sæti þeirra fyrirtækja sem tekið hafa við mestu en baðlónið Sky Lagoon kemur nýtt inn á lista og tyllir sér í annað sæti.
Kjarninn 17. júní 2021
Guðjón Sigurðsson
Alþjóðlegur MND dagur 20. júní 2021
Kjarninn 17. júní 2021
Már Guðmundsson, fyrrverandi seðlabankastjóri.
Fyrrverandi seðlabankastjóri fékk fálkaorðuna
Forseti Íslands sæmdi fjórtán manns fálkaorðunni á Bessastöðum í dag.
Kjarninn 17. júní 2021
Gunnar Smári Egilsson, formaður framkvæmdastjórnar Sósíalistaflokksins.
Vilja endurvekja sjálfstæðisbaráttuna
„Eins og fyrri kynslóðum tókst að umbreyta íslensku samfélagi með sjálfstæðisbaráttu almennings þá mun okkur takast það einnig. Þeim tókst það og okkur mun líka takast það.“ Sósíalistaflokkurinn sendi frá sér tilkynningu í tilefni af 17. júní.
Kjarninn 17. júní 2021
Ólafur Ólafsson
Mannréttindadómstóll Evrópu vísar kæru Ólafs Ólafssonar frá
MDE hafnaði í morgun með afgerandi hætti að Rannsóknarnefnd Alþingis hefði brotið gegn rétti Ólafs Ólafssonar til réttlátar málsmeðferðar.
Kjarninn 17. júní 2021
Meira úr sama flokkiInnlent