Segir þá samþjöppun sem átt hefur sér stað í sjávarútvegi ekki sanngjarna

Sjávar- og landbúnaðarráðherra og formaður Viðreisnar tókust á um sjávarútvegsmál á þingi í dag.

Svandís Svavarsdóttir sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra.
Svandís Svavarsdóttir sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra.
Auglýsing

Svan­dís Svav­ars­dóttir sjáv­ar­út­vegs- og land­bún­að­ar­ráð­herra von­ast til að þingið geti sam­mælst um til­teknar breyt­ingar er lúta sér­stak­lega að því að auka gagn­sæi í rekstri fyr­ir­tækja í sjáv­ar­út­vegi, og sér­stak­lega stærstu fyr­ir­tækja lands­ins, vegna þess að sú sam­þjöppun sem átt hefur sér stað sé ekki sann­gjörn. Hún sé ekki rétt­lát og ekki í sam­ræmi við vænt­ingar sam­fé­lags­ins um það hvernig þess­ari atvinnu­grein á að vera fyrir kom­ið.

Þetta kom fram í máli ráð­herr­ans í óund­ir­búnum fyr­ir­spurna­tíma á Alþingi í dag. Þor­gerður Katrín Gunn­ars­dóttir for­maður Við­reisnar spurði hana meðal ann­ars hver skoðun hennar væri á sjáv­ar­út­vegs­kerf­inu.

Þor­gerður Katrín hóf mál sitt á því að segja að birt­ing­ar­mynd sjáv­ar­út­vegs­stefnu rík­is­stjórn­ar­flokk­anna síð­ast­liðin fjögur ár kæmi fram í mun hærri arð­greiðslum til eig­enda sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækj­anna en þau borg­uðu rík­inu í veiði­gjöld.

Auglýsing

Vilja ekki koll­varpa kerf­inu heldur breyta því

„Síðan er það reyndar önnur birt­ing­ar­mynd þessa dag­ana að það á skerða hlut smá­báta­sjó­manna. Við skulum líka hafa það hug­fast að ríkið á eftir þetta að greiða alla þjón­ustu fyrir útgerð­irnar sem teng­ist til að mynda Hafró, Verð­lags­stofu skipta­verðs og Fiski­stofu. Kvóta­kerf­ið, vel að merkja, var á sínum tíma mik­il­vægt og það var nauð­syn­legt skref fyrir hag­kvæman og sjálf­bæran sjáv­ar­út­veg. Vill Við­reisn koll­varpa kerf­inu? Nei, en við viljum breyt­ing­ar, tví­mæla­laust, því kerfið þarfn­ast upp­færslu fyrir þjóð­ina sem eins og sakir standa er alger­lega mis­boðið hvernig fyr­ir­komu­lagið er varð­andi einka­að­gang að auð­lind­inni.

Við þurfum auð­linda­á­kvæði í stjórn­ar­skrá sem und­ir­strikar skil­yrð­is­lausan rétt þjóð­ar­innar með tíma­bundnum samn­ingum en ekki við­var­andi, óskil­yrtan rétt útgerða líkt og stjórn­ar­flokk­arnir vilja. Við þurfum mark­aðs­leið í sjáv­ar­út­vegi eins og tæp­lega 90 pró­sent þjóð­ar­innar vilja til að tryggja hennar hlut. Þjóðin treystir ekki þessu möndli stjórn­ar­flokk­anna um flókið og van­á­ætlað veiði­gjald því þetta er ekk­ert annað en möndl þeirra á milli,“ sagði þing­mað­ur­inn.

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir Mynd: Bára Huld Beck

Þá minnt­ist Þor­gerður Katrín á að sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra ætl­aði að skipa nefnd. „Gott og vel. Við vitum ekki hvernig hún verður skip­uð. Það eina sem við vitum er að það er einn fasti og það er að SFS verður örugg­lega í nefnd­inni. En hver er skoðun ráð­herr­ans sjálfs? Hún var ekki skoð­ana­laus í þverpóli­tískri nefnd sem hún sat í sjálf eftir kosn­ing­arnar 2016 og hún er það vart nú nema himn­arnir fari að hrynja yfir mig.

Ég vil því spyrja í fyrsta lagi: Mun ráð­herra beita sér fyrir mark­aðs­leið í sjáv­ar­út­vegi? Í öðru lagi: Mun hún beita sér fyrir tíma­bundnum samn­ingum líkt og hennar nálgun var í þverpóli­tísku sátta­nefnd­inni árið 2017? Og í þriðja lagi: Hver er skoðun ráð­herr­ans á kerf­inu? Hvar ætlar hún að beita sér fyrir breyt­ingum í þágu þjóð­ar­inn­ar, í þágu þess að við sjáum aukna sann­girni og rétt­læti þegar kemur að fisk­veiði­auð­lind þjóð­ar­inn­ar?“ spurði hún.

Vill auka gagn­sæi í rekstri sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja

Svan­dís svar­aði og sagði að hún hefði setið í emb­ætti sjáv­ar­út­vegs- og land­bún­að­ar­ráð­herra í sjö vikur en að Þor­gerður Katrín hefði verið í því emb­ætti fyrir nokkrum árum í all­nokkra mán­uði. Hún sagði að það væri rétt að hún hefði setið í nefnd sem ætlað var að fara yfir fisk­veiði­stjórn­ar­kerfið og leggja fram til­lögur til úrbóta.

„Ekki vannst tími til að gera það á þeim tíma, en þau sjón­ar­mið sem ég hélt til haga við það borð eru þau sjón­ar­mið sem ég held enn til haga og mun gera, meðal ann­ars við­horf sem ekki fóru mjög hátt við borðið í þeirri nefnd, sem er krafan um auð­linda­á­kvæði í stjórn­ar­skrá. Það var mín afstaða þá og er enn að það er mik­il­vægt að það ákvæði sé í grunn­lög­gjöf íslenska rík­is­ins, þannig að það sé algjör­lega á hreinu á hverju það hvíl­ir.

Mínar vænt­ingar standa til þess að við getum sam­mælst um til­teknar breyt­ingar sem lúta sér­stak­lega að því að auka gagn­sæi í rekstri fyr­ir­tækja í sjáv­ar­út­vegi, og sér­stak­lega stærstu fyr­ir­tækja lands­ins, vegna þess að sú sam­þjöppun sem átt hefur sér stað er ekki sann­gjörn. Hún er ekki rétt­lát og hún er ekki í sam­ræmi við vænt­ingar sam­fé­lags­ins um það hvernig þess­ari atvinnu­grein á að vera fyrir kom­ið.“

Svan­dís sagði að meta þyrfti árangur af atvinnu- og byggða­kvóta og strand­veið­um. „Við þurfum að kanna hvort það fyr­ir­komu­lag, sem var reyndar komið á lagg­irnar í tíð Vinstri grænna í sjáv­ar­út­vegs­ráðu­neyt­inu, hafi sann­ar­lega stutt atvinnu­líf á lands­byggð­inn­i.“

Skiptir máli að fá skoðun ráð­herr­ans

Þor­gerður Katrín kom í pontu í annað sinn og sagði að það skipti engu máli hversu lengi ráð­herra væri í rík­is­stjórn, hann hefði alltaf skoðun á mál­inu. „Og það skiptir máli að við fáum að heyra hverjar skoð­anir hæst­virts ráð­herra eru á þessu.“

Hún sagði að henni sýnd­ist á öllu að það væri að ein­hverju leyti um sýnd­ar­mennska að ræða til að halda rík­is­stjórn­inni saman því að fyr­ir­staðan til rétt­látra breyt­inga væru þeir flokkar sem eru í rík­is­stjórn með VG, Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn og Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn.

„Við sáum þetta síð­ast þegar auð­linda­á­kvæði stjórn­ar­skrár á síð­asta kjör­tíma­bili var rætt. Þegar við ræddum fyr­ir­komu­lag veiði­gjalda, það mátti engu breyta. Kerfi frekar gert flókið og lítt gegn­sætt. Og síðan nátt­úru­lega dæma­lausan felu­leik stjórn­ar­innar varð­andi skýrsl­una góðu um eigna­tengsl útgerð­ar­innar í íslensku atvinnu­lífi. Þannig að ég segi nú bara: Hvernig væri nú að setja þjóð­ina í fyrsta sæti þegar við komum að því að skoða breyt­ingar á sjáv­ar­út­vegs­kerf­in­u.“

Greinir á um ágæti mark­aðs­lausna

Svan­dís svar­aði í annað sinn og sagði að hún hefði aldrei sér­stak­lega verið þeirrar skoð­unar að mark­að­ur­inn væri leiðin til að leysa allan vanda.

„Og þar greinir okkur senni­lega á, mig og hátt­virtan þing­mann sem kemur kirfi­lega úr hægr­inu í íslenskum stjórn­málum og telur að mark­aðs­lausnir séu yfir­leitt rétta leiðin vegna þess að ég tel að það sé mjög mik­il­vægt að við höfum fyrst og fremst að leið­ar­ljósi heild­ar­hags­muni sam­fé­lags­ins og þá ekki bara byggð­anna í land­inu heldur ekki síður umhverf­is­sjón­ar­mið­in. Sjálf­bær nýt­ing auð­lind­anna og hags­munir Íslands á alþjóða­vett­vangi að því er varðar haf­ið, hvort sem þar eru umhverf­is­sjón­ar­mið­in, nýt­ing­ar­sjón­ar­miðin eða utan­rík­is­sjón­ar­mið­in. Þetta eru mjög mik­il­vægir þættir og verða und­ir­staða minna ákvarð­ana í þessu ráðu­neyti og ég treysti því að hátt­virtur þing­maður og for­maður Við­reisn­ar, að mér fylgi góðar óskir frá henni í því verk­efn­i.“

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Myndin er fengin úr kerfisáætlun Landsnets 2016-2025. „DC-strengur á Sprengisandsleið hefur jákvæð áhrif á mögulega lengd jarðstrengja á Norðurlandi,“ segir í myndatexta.
Sprengisandskapall „umfangsmikil og dýr“ framkvæmd fyrir „fáa kílómetra“ af jarðstreng í Blöndulínu
Landsnet tekur ekki undir þau sjónarmið Samtaka um náttúruvernd á Norðurlandi að skynsamlegt sé að leggja jarðstreng yfir Sprengisand til að auka möguleika á því að leggja hluta Blöndulínu 3 í jörð.
Kjarninn 20. maí 2022
Hersir Sigurgeirsson
Segir sig frá úttektinni á sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka
Bankasýsla ríkisins sendi bréf til ríkisendurskoðanda með ábendingu um að Hersir Sigurgeirsson hefði sett „like“ á tiltekna færslu á Facebook sem varðaði útboðið. „Ég kann ekki við slíkt eftirlit,“ segir Hersir.
Kjarninn 20. maí 2022
Hvernig gengur að koma úkraínskum flóttabörnum inn í skólakerfið?
Langfæst börn sem flúið hafa stríðið í Úkraínu með foreldrum sínum á síðustu vikum og mánuðum eru komin inn í skólakerfið hér á landi og spila þar inn margir þættir. Samstarf á milli stærstu sveitarfélaganna hefur þó gengið vel.
Kjarninn 20. maí 2022
Jarðskjálftahrinur ollu mikilli hræðslu meðal barna og engar upplýsingar voru veittar til fólksins, sem margt glímir við áfallastreituröskun. Ásbrú er því ekki ákjósanlegasti dvalarstaðurinn fyrir fólk sem flúið hefur stríðsátök, að mati UN Women.
Konur upplifi sig ekki öruggar á Ásbrú – og erfitt að koma óskum á framfæri
UN Women á Íslandi gera alvarlegar athugasemdir við svör Útlendingastofnunar varðandi útbúnað og aðstæður fyrir flóttafólk og umsækjendur um alþjóðlega vernd á Ásbrú.
Kjarninn 20. maí 2022
Myndir af börnum í Austur-Kongó með alvarleg einkenni apabólu.
Fimm staðreyndir um apabólu
Apabóla er orð sem Íslendingar höfðu fæstir heyrt þar til nýverið er tilfelli af þessum sjúkdómi hófu að greinast í Evrópu og Norður-Ameríku. Sjúkdómurinn er hins vegar vel þekktur í fátækustu ríkjum heims þar sem þúsundir sýkjast árlega.
Kjarninn 19. maí 2022
Sonja Ýr Þorbergsdóttir formaður BSRB
„Hlutverk hins opinbera er að tryggja öllum húsnæðisöryggi“
Formaður BSRB segir að margt sé til bóta í tillögunum starfshóps um aðgerðir og umbætur á húsnæðismarkaði – og gefi ástæðu til hóflegrar bjartsýni um betri tíma.
Kjarninn 19. maí 2022
Árni Guðmundsson
Af þreyttasta frumvarpi Íslandssögunnar
Kjarninn 19. maí 2022
Jóhannes Þór Skúlason er framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar.
Vilja margföldun á framlagi ríkisins til rannsókna í ferðaþjónustu
Samtök ferðaþjónustunnar gagnrýna framsetningu á framlögum til ferðamála í umsögn sinni við fjármálaáætlun. Samtökin óska eftir 250 milljón króna árlegri hækkun framlaga til rannsókna í greininni á gildistíma áætlunarinnar.
Kjarninn 19. maí 2022
Meira úr sama flokkiInnlent