Stóru breytingarnar snúast um gjöldin af bílunum og akstrinum

Fjármálaráðherra segir að það stefni að óbreyttu í óefni hvað varðar tekjuöflun hins opinbera af ökutækjum og akstri. Jafna þurfi byrðar og láta rafbílaeigendur greiða meira. Hækkun kolefnisgjalds kemur til greina, en gæta þarf að jafnræði.

Bjarni Benediktsson fjármála- og efnahagsráðherra kynnir nýtt fjárlagafrumvarp í morgun.
Bjarni Benediktsson fjármála- og efnahagsráðherra kynnir nýtt fjárlagafrumvarp í morgun.
Auglýsing

Stærstu skatt­kerf­is­breyt­ing­arnar sem eru framundan á kjör­tíma­bil­inu varða þau gjöld sem eru tekin af bíl­eig­endum og bíla­um­ferð. Ýmsir kostir eru í þeirri stöðu, að sögn Bjarna Bene­dikts­sonar fjár­mála­ráð­herra.

Hann lýsir því í sam­tali við Kjarn­ann að það sé að verða algjör grund­vall­ar­breyt­ing á tekju­kerfum rík­is­ins hvað sam­göngur varð­ar, sem leiða af því að fólk fari nú í minna mæli á bens­ín­stöðv­arn­ar. Fleiri eru á raf­bílum og það þarf að byrja að láta þá borga meira, með ein­hverjum hætti.

Draga á úr íviln­unum fyrir raf­bíla og tengilt­vinn­bíla án þess þó að það ógni þró­un­inni sem er að verða í orku­skiptum í sam­göng­um. Orku­skiptin eru komin til að vera og því fylgir að eld­neyt­is­gjöld, sem hafa verið mik­il­vægur tekju­stofn rík­is­ins, eru „að hverfa smám sam­an,“ segir Bjarni.

„Án breyt­inga á kerf­unum munu tekj­urnar halda áfram að falla og þar stefnir í óefni. Þannig að þar erum við að fara að vinna að grund­vall­ar­kerf­is­breyt­ingu á tekju­öflun rík­is­ins vegna öku­tækja og sam­gangna,“ segir fjár­mála­ráð­herra.

39,8 millj­arða tekjur af öku­tækjum og elds­neyti

Gjöld af öku­tækjum og elds­neyti munu nema 39,8 millj­örðum króna á næsta ári, sam­kvæmt fjár­mála­frum­varpi árs­ins 2022, eða um 5 pró­sentum af heild­ar­tekjum rík­is­sjóðs.

Frá fyrri fjár­lögum er nú gert ráð fyrir því að tekjur af vöru­gjöldum af öku­tækjum og bens­íni drag­ist saman um sam­tals 1,7 millj­arða króna og er það í takt við áætl­aðar tekjur rík­is­ins af þessum þáttum sam­kvæmt áætlun árs­ins 2021.

Búist er við að í ár verði vöru­gjöld af öku­tækjum 300 millj­ónum lægri en ráð­gert var í fjár­laga­frum­varpi árs­ins og tekjur af vöru­gjöldum af bens­íni verði sömu­leiðis 1,6 millj­örðum lægri en ráð­gert var.

Auglýsing

Í fjár­mála­frum­varp­inu segir að bæði sé gert ráð fyrir auk­inni einka­neyslu og hag­vexti á næsta ári, sem muni end­ur­spegl­ast í auk­inni end­ur­nýjun bíla­flot­ans hjá heim­ilum og fyr­ir­tækjum – og sér í lagi bíla­leig­um. Á móti vega „örar tækni­breyt­ingar með til­komu nýorku­bif­reiða og spar­neytn­ari véla,“ til lækk­unar tekna sam­kvæmt áætl­unum fjár­mála­ráðu­neyt­is­ins.

Um útfærslu nýrra tekju­öfl­un­ar­leiða af bíla­um­ferð segir Bjarni að hann hafi verið með inn­an­húss­hóp í fjár­mála­ráðu­neyt­inu að skoða mál­in. „Hann hefur lokið störfum og nú tekur við að taka stærri skref, stóru skref­in,“ segir Bjarni.

Þarf að koma á ein­hverri gjald­töku í vega­kerf­inu

Aðspurður seg­ist hann telja að ein­hvers­konar gjald fyrir hvern ekinn kíló­meter sé það sem á end­anum muni koma í stað­inn fyrir þá dvín­andi tekju­stofna sem eru nú til stað­ar. „Ég held að svona í langri fram­tíð endum við þar. Í milli­tíð­inni þurfum við að fara að jafna byrð­unum betur en við gerum í dag. Við ætlum að draga úr íviln­unum og hvöt­unum án þess að fórna mark­mið­inu um orku­skipt­in. Ég held að það sé alveg sann­gjarnt að segja að við höfum gengið mjög langt, til dæmis fyrir raf­magns­bíla, í því að skapa íviln­an­ir. Það á bæði við um inn­flutn­ing en líka fyrir notk­un­ina. Við tökum hvergi gjald fyrir notkun á vega­kerf­inu og það verður að breytast,“ segir Bjarni.

Bjarni segir að það þurfi að koma á ein­hverju fyr­ir­komu­lagi fyrir gjald­töku í vega­kerf­inu. „Þar koma margir kostir til greina, eins og við sjáum bara í öðrum lönd­um. Það er hægt að lesa af mæl­um, það er hægt að vera með toll­hlið, það er hægt að nota sjálf­virkni­lausnir og fleira. Þetta er eitt­hvað sem við ætlum að taka til skoð­unar og hrinda í fram­kvæmd,“ segir Bjarni.

Fólk í dreifð­ari byggðum þurfi að eiga raun­hæfa und­an­komu­leið

Spurður sér­stak­lega út í það hvort til greina komi að hækka kolefn­is­gjald enn frekar segir Bjarni að gjaldið hafi verið hækkað í tvígang á síð­asta kjör­tíma­bili, en það sé þó ekki hægt að „úti­loka það að við höldum áfram að beita bæði priki og gul­rót.“

„En stóra spurn­ingin er sú, á hvaða tíma­punkti er hleðslu­stöðvanetið orðið það þéttriðið að það sé sann­gjarnt að fólk sem býr í dreifð­ari byggðum hafi val­kost á að koma sér undan kolefn­is­gjald­inu? Ef við höfum ekki slíkan val­kost, annað hvort ekki með öku­tæki á sann­gjörnu verði eða með ríkt aðgengi að hleðslu­stöðv­um, þá erum við að beita gjald­inu í of ríku mæli án þess að það sé ein­hver und­an­komu­leið fyrir þau svæði. Það er svona þetta sem ég er að hugsa um.“

Hann bætir því við að það séu þó engin áform um að draga úr kolefn­is­gjald­inu, þvert á móti.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ráðherrar þeirrar ríkisstjórnarinnar sem sat að völdum þegar eftirlaunalögin voru samþykkt.
Tíu hlutir sem hægt væri að gera fyrir kostnað vegna eftirlauna ráðherra og þingmanna
257 fyrrverandi þingmenn og 46 fyrrverandi ráðherrar fá eftirlaun á grundvelli umdeildra eftirlaunalaga sem voru í gildi á árunum 2003 til 2009. Alls kostaði þetta 876 milljónir króna í fyrra. Hér eru tíu hlutir sem hægt væri að gera fyrir það fé á ári.
Kjarninn 22. janúar 2022
Jepplingur á ferð í Laugarnesi í Reykjavík. Bílar af þessari stærðargráðu og stærri hafa orðið æ algengari á götunum undanfarin ár.
Bílarnir á götunum þyngjast og þyngjast
Nýskráðir fólksbílar á Íslandi árið 2021 voru að meðaltali um 50 prósentum þyngri en bílarnir voru árið 1990. Þetta er alþjóðleg þróun – sem sumir segja að sé helst leidd af bílaframleiðendum sem vilja selja almenningi stærri og dýrari bíla ár frá ári.
Kjarninn 22. janúar 2022
Nokkrir valkostanna sem eru til skoðunar gera ráð fyrir jarðgöngum í gegnum Reynisfjall og að vegurinn liggi meðfram Víkurfjöru.
Sér ekki hvað nýr valkostur um Mýrdal á að leysa
Oddviti Mýrdalshrepps telur að nýjum valkosti Vegagerðarinnar við færslu hringvegarins í Mýrdal myndi fylgja umtalsvert meira jarðrask en láglendisvegi og jarðgöngum.
Kjarninn 22. janúar 2022
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Microsoft kaupir Blizzard og frábær CES
Kjarninn 22. janúar 2022
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Stefnt að því að koma Íslandi í efstu sætin á Regnbogakortinu
Forsætisráðherra hefur lagt fram framkvæmdaáætlun í málefnum hinsegin fólks í 17 liðum fram í samráðsgátt stjórnvalda. Á meðal aðgerða er að stjórnendur hjá ríkinu og lögreglumenn fái fræðslu um málefni hinsegin fólks.
Kjarninn 21. janúar 2022
N1 Rafmagn er dótturfélag N1, sem er eitt dótturfélaga Festi hf., sem er að uppistöðu í eigu íslenskra lífeyrissjóða.
N1 reiknar með því að útskýra rafmagnsendurgreiðslur betur eftir helgi
N1 Rafmagn, sem áður hét Íslensk orkumiðlun, hefur verið orkusali til þrautavara frá 1. júní 2020. Fyrirtækið hefur ekki útskýrt hvers vegna það hyggst einungis endurgreiða neytendum mismun tveggja taxta frá 1. nóvember 2021.
Kjarninn 21. janúar 2022
Tímasetning uppsagnar tilfallandi og greiðslur til hluthafa „eðlilegur hluti af fyrirtækjarekstri“
Sjóvá vísar því á bug að samningi við FÍB um vegaþjónustu hafi verið sagt upp í hefndarskyni. Tímasetningin hafi verið tilfallandi. Markaðsstjóri Sjóvá segir greiðslur til hluthafa „eðlilegan hluta af fyrirtækjarekstri“.
Kjarninn 21. janúar 2022
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Kínverska fjárfestinga- og innviðaverkefnið Belti og braut
Kjarninn 21. janúar 2022
Meira úr sama flokkiInnlent