Stýrivextir hækka í níunda skiptið í röð – Nú upp í 5,75 prósent

Stýrivextir hafa verið hækkaðir upp í 5,75 prósent. Greiðslubyrði margra heimila mun fyrir vikið þyngjast. Ákvarðanir í atvinnulífi, á vinnumarkaði og í ríkisfjármálum munu skipta miklu um þróun vaxta á næstu misserum, að sögn peningastefnunefndar.

Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri er formaður peningastefnunefndar.
Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri er formaður peningastefnunefndar.
Auglýsing

Pen­inga­stefnu­nefnd Seðla­banka Íslands hefur ákveðið að hækka stýri­vexti um 0,25 pró­sentu­stig, og upp í 5,75 pró­sent. Þar með hafa stýri­vext­ir, sem ákvarða fjár­magns­kostnað heim­ila og fyr­ir­tækja, verið hækk­aðir við síð­ustu níu vaxta­á­kvarð­anir nefnd­ar­inn­ar, en þeir voru 0,75 pró­sent í maí í fyrra. 

Hækkun stýri­vaxta skilar sér í hækkun á afborg­unum óverð­tryggðra lána sem eru með breyti­lega vexti. Í nýjasta Fjár­mála­stöð­ug­leika­riti Seðla­banka Íslands kemur fram að ​​um 28 pró­sent útistand­andi fast­eigna­lána eru óverð­tryggð og með breyti­legum vöxt­um. Sam­an­lögð upp­hæð þeirra eru á sjö­unda hund­rað millj­arða króna. Vaxta­byrði slíkra lána hefur þegar hækkað veru­lega. 

Í rit­inu er nefnt að vegnir með­al­vextir nýrra íbúða­lána sem veitt voru af bönk­unum í júlí 2021 voru 3,7 pró­sent en ári síðar voru þeir komnir upp í 6,6 pró­sent. Fyrir 40 millj­óna króna óverð­tryggt jafn­greiðslu­lán til 40 ára á breyti­legum vöxtum felur slík vaxta­hækkun í sér rúm­lega 77 þús­und króna hækkun á mán­að­ar­legri greiðslu­byrði eða sem sam­svarar tæpum 48 pró­sent af upp­haf­legri greiðslu­byrði láns­ins.“

Óverð­tryggðir vextir stóru bank­anna þriggja, sem halda á 72 pró­sent af útistand­andi íbúð­ar­lán­um, hafa ekki verið jafn háir og þeir eru nú síðan 2015.

Auglýsing
Þá stytt­ist í end­ur­skoðun á vaxta­kjörum fjölda óverð­tryggðra lána sem veitt voru á föstum vöxtum til til­tek­ins tíma, en alls verða vextir á lánum upp á 340 millj­arða króna end­ur­skoð­aðir á árunum 2023 og 2024 og vextir á lánum upp á 250 millj­arða króna koma til end­ur­skoð­unar árið 2025. Þorri þeirra lána eru óverð­tryggð.

Ákvarð­anir í atvinnu­lífi, á vinnu­mark­aði og í rík­is­fjár­málum skipta máli

Í yfir­lýs­ingu Pen­inga­stefnu­nefndar segir að vís­bend­ingar séu um að vaxta­hækk­anir und­an­farin miss­eri hafi hægt á vexti almennrar eft­ir­spurnar og umsvifum á hús­næð­is­mark­aði. Verð­bólga mæld­ist 9,3 pró­sent í sept­em­ber og hefur hjaðnað um 0,6 pró­sentu­stig frá ágúst­fundi pen­inga­stefnu­nefnd­ar. „Und­ir­liggj­andi verð­bólga jókst hins vegar milli funda. Þá eru vís­bend­ingar um að verð­bólgu­vænt­ingar séu farnar að lækka á ný þótt þær séu enn yfir verð­bólgu­mark­miði bank­ans.“

Sam­kvæmt bráða­birgða­tölum þjóð­hags­reikn­inga var 6,8 pró­sent hag­vöxtur á fyrri hluta þessa árs. „Eft­ir­spurn á þriðja fjórð­ungi árs­ins virð­ist hafa verið kröftug en útlit er fyrir að heldur hægi á umsvifum eftir því sem líður á vet­ur­inn. Nýlegar vís­bend­ingar af vinnu­mark­aði benda jafn­framt til þess að spenna í þjóð­ar­bú­skapnum hafi náð hámarki. Þá hafa alþjóð­legar efna­hags­horfur versnað og óvissa auk­ist sem kann að leiða til þess að hraðar dragi úr inn­lendri eft­ir­spurn en áður var gert ráð fyr­ir.“

Pen­inga­stefnu­nefnd segir að hún muni áfram tryggja að taum­hald pen­inga­stefn­unnar sé nægj­an­legt til að verð­bólga hjaðni í mark­mið innan ásætt­an­legs tíma. „Pen­inga­stefnan mun á næst­unni ráð­ast af þróun efna­hags­um­svifa, verð­bólgu og verð­bólgu­vænt­inga. Ákvarð­anir í atvinnu­lífi, á vinnu­mark­aði og í rík­is­fjár­málum munu skipta miklu um þróun vaxta á næstu miss­er­um.“

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Flensusprautan gagnast vel gegn alvarlegum veikindum af inflúensu.
Mikill veikindavetur framundan
COVID-19, inflúensa og RS-veiran. Margir smitsjúkdómar á kreiki á sama tíma kalla á aukna varúð. Alþjóða heilbrigðismálastofnunin hvetur yfirvöld til að vera vel á verði og almenning til að gæta að persónulegum sóttvörnum sínum.
Kjarninn 6. desember 2022
Kristrún Frostadóttir formaður Samfylkingarinnar á blaðamannafundinum í dag.
Vilja færa 13 milljarða í kjarabætur til almennings með sértækum skattahækkunum
Samfylkingin kynnti í dag breytingatillögur við fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar. Flokkurinn leggur til að um 17 milljarðar króna verði sóttir með sértækum skattahækkunum til þess að fjármagna almennar kjarabótaaðgerðir fyrir launafólk.
Kjarninn 6. desember 2022
Jóhannes Hraunfjörð Karlsson
Ponzi-leikur eða fjárfesting til framtíðar?
Kjarninn 6. desember 2022
Lenya Rún Taha Karim, varaþingmaður Pírata.
„Þau hefðu bara átt góðan séns á því að fá hæli á Íslandi“
Hælisleitendur, sem vísað var úr landi í lok október, eru í hópi þeirra sem eiga rétt á að mál þeirra verði tekin til efnislegrar meðferðar samkvæmt nýjum úrskurði kærunefndar útlendingamála.
Kjarninn 6. desember 2022
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri.
Borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihlutans yrðu felldar
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihluta borgarstjórnar við fjárhagsáætlun borgarinnar yrðu felldar. Búast má við því að umræðan um hagræðingu í Reykjavíkurborg standi fram á kvöld.
Kjarninn 6. desember 2022
Sérstaklega á að styrkja landsbyggðarmiðla sem framleiða sjónvarpsefni.
100 milljóna framlag vegna reksturs fjölmiðla á landsbyggðinni sem framleiða fyrir sjónvarp
Ein breyting var gerð á framlögum til fjölmiðla milli fyrstu og annarrar umræðu fjárlaga. Meirihluti stjórnarflokkanna ætlar að setja 100 milljónir króna í styrki vegna „reksturs fjölmiðla á landsbyggðinni sem framleiða eigið efni fyrir sjónvarpsstöð.“
Kjarninn 6. desember 2022
„Atvinnulífið hefur ekki sýnt vott af samfélagsábyrgð á miklum óvissutímum“
Formaður VR segir atvinnulífið hafa nýtt sér viðkvæma stöðu í samfélaginu, Þar sem verðbólga er há og vextir í hæstu hæðum, til að skapa sér „fordæmalaust góðæri á kostnað almennings.“
Kjarninn 6. desember 2022
Gæti verið að ein hæð úr SAS-hótelinu í Kaupmannahöfn leynist á hafsbotni?
Hótelið á hafsbotni
Í áratugi hafa gengið sögur um að á hafsbotni norðan við Helsingjaborg í Svíþjóð liggi stærðar steypuhlunkur sem átti að vera hluti eins þekktasta hótels á Norðurlöndum. En skyldi þetta nú vera rétt?
Kjarninn 6. desember 2022
Meira úr sama flokkiInnlent