Tekjur vegna fiskeldisgjalda aukast um mörg hundruð milljónir vegna breytinga á lögum

Þegar frumvarp var lagt fram um að leggja gjald á þá sem stunda sjókvíaeldi á Íslandi átti gjaldtakan að taka mið af almanaksárinu. Því var breytt í meðförum nefndar með þeim afleiðingum að gjaldið lækkaði. Nú á að snúa þeirri ákvörðun.

Svandís Svavarsdóttir er matvælaráðherra og fer með málefni sjávarútvegs.
Svandís Svavarsdóttir er matvælaráðherra og fer með málefni sjávarútvegs.
Auglýsing

Breyt­ingar á lögum um fisk­eld­is­gjald sem lagðar eru til í tekju­band­ormi sem fylgir fjár­laga­frum­varpi næsta árs munu gera það að verkum að það mun skila rík­is­sjóði mörg hund­ruð millj­ónum króna í auknar tekjur á næstu árum. Breyt­ing­arnar eru tvenns konar og gera báðar það að verkum að gjaldið hækkar upp í alls 1,5 millj­arð króna á næsta ári. Ef þær verða ekki inn­leiddar myndi gjaldið vera rétt rúmur millj­arður króna.

Önnur breyt­ing­in, sú sem snýr að við­mið­un­ar­tíma sem á að liggja til grund­vallar gjald­tök­unn­ar, er ekki alveg ný. Raunar var hún til staðar í upp­runa­legu frum­varpi sem sam­þykkt var sum­arið 2019 og varð til þess að rík­is­sjóður fór að inn­heimta gjald vegna sjó­kvía­eld­is. Við­mið­un­ar­tím­anum var hins vegar breytt af meiri­hluta atvinnu­vega­nefndar við með­ferð máls­ins, með þeim afleið­ingum að gjaldið lækk­aði. Nú á að snúa þeirri ákvörðun við.

Við­mið­un­ar­tíma­bilið sem hvarf

Þegar frum­varp til laga um töku gjalds vegna fisk­eldis í sjó og fisk­eld­is­sjóðs var lagt fram í mars 2019 af Krist­jáni Þór Júl­í­us­syni, þáver­andi sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra, var skrifað að fjár­hæð gjalds­ins ætti að vera 3,5 pró­sent af  nýjasta 12 mán­aða með­al­tali alþjóð­legs mark­aðs­verðs á Atl­ants­haf­s­laxi fyrir ákvörð­un­ar­dag.

Auglýsing
Þegar meiri­hluti atvinnu­vega­nefndar skil­aði nefnd­ar­á­liti sínu um frum­varpið lagði hann til breyt­ing­ar­til­lögu sem í fólst að við­mið­un­ar­tími gjalds­ins ætti ekki lengur að vera nýj­ustu 12 mán­aða með­al­tal alþjóð­legs mark­aðs­verð, heldur að hann ætti að vera „frá ágúst til októ­ber“. 

Í nefnd­ar­á­lit­inu er þessi breyt­ing ekk­ert útskýrð, en heims­mark­aðs­verð á eld­is­fiski er að jafn­aði lágt á því tíma­bili sem not­ast var við til að ákvarða gjaldið sem greiða átti í rík­is­sjóð. Breyt­ingin sem atvinnu­vega­nefnd lagði til lækk­aði því greiðslur þeirra fyr­ir­tækja sem stunda sjó­kvía­eldi í rík­is­sjóð. 

Meiri­hlut­ann í nefnd­inni mynd­uðu þing­menn stjórn­ar­flokk­anna þriggja ásamt þing­mönnum Mið­flokks­ins.

Gjald­takan dug­aði ekki fyrir kostn­aði

Sam­tök fyr­ir­tækja í sjáv­ar­út­vegi (SFS) lögð­ust hart gegn sam­þykkt frum­varps­ins. Í umsögn þeirra sagði meðal ann­ars að hug­myndir um skatt­lagn­ingu væru ótíma­bærar og að ætla mætti „að mark­mið stjórn­valda um auknar tekjur af lax­eldi náist fyrst og fremst með því að gæta að svig­rúmi grein­ar­innar til fjár­fest­ingar svo hún geti haldið áfram að vaxa og verði arð­bær. Það er eina rétt­láta og skyn­sam­lega leiðin að settu marki. Van­hugsuð laga­setn­ing sem hér er boðuð getur haft mjög nei­kvæðar afleið­ingar í för með sér - sér í lagi þegar um er að ræða atvinnu­grein á við­kvæmu stigi upp­bygg­ing­ar.“

Frum­varpið var samt sem áður sam­þykkt og álagn­ingin lagð­ist á frá 1. jan­úar 2020. Sam­kvæmt fjár­laga­frum­varpi þess árs var reiknað með að gjaldið myndi skila 134 millj­ónum króna í rík­is­sjóð á árinu 2020. Þar kom einnig fram að til stæði að leggja 175 millj­ónir króna í að bæta stjórn­­­sýslu, eft­ir­lit og heil­brigð­is­­kröfur í fisk­eldi á því ári, eða 41 millj­ónum króna minna en lög­fest gjald­taka vegna fisk­eldis átti að skila í rík­is­kass­ann.

Mun skila mörg hund­ruð millj­ónum í við­bót­ar­tekjur

Gjaldið leggst á þá rekstr­ar­að­ila sem stunda sjó­kvía­eldi. Aðrir sem stunda fisk­eldi, t.d. á landi, eru und­an­þegnir gjald­inu. Þegar lögin um gjald­tök­una voru sett var sam­þykkt að veita þessum aðilum aðlögun að því að greiða fullt gjald. Á næsta ári munu sjó­eld­is­fyr­ir­tækin greiða 4/7 af því hlut­falli reikni­stofns­ins sem þeim mun frá árinu 2026 vera gert að greiða að fullu. 

Í fjár­laga­frum­varpi árs­ins 2023, sem lagt var fram fyrr í þessum mán­uði, eru til­teknar breyt­ingar á verð­mæta­gjaldi vegna sjó­kvía­eld­is. Ann­ars vegar er gjald­hlut­fallið hækkað úr 3,5 í fimm pró­sent og hins vegar er við­mið­un­ar­tíma­bil gjalds­ins fært nær í tíma. Nánar til­tekið er því breytt þannig að nú er miðað við alm­an­aks­árið, en ekki ágúst, sept­em­ber og októ­ber. Báðar breyt­ing­arnar munu gera það að verkum að inn­heimt gjald mun hækk­a. 

Nú er búist við að gjaldið skili 1,5 millj­arði króna á næsta ári. Það er um 450 millj­ónum krónum meira en sjó­eld­is­fyr­ir­tækin hefðu ann­ars greitt í rík­is­sjóð á næsta ári. Tekju­auki rík­is­sjóðs verður 650 millj­ónir króna á árinu 2024 og 760 millj­ónir króna árið 2025. Þegar aðlögun fyr­ir­tækj­anna að gjald­tök­unni verður lokið árið 2026 mun fisk­eld­is­gjaldið verða um 800 millj­ónum krónum hærra en ef gjald­hlut­fallið hefði ekki verið hækkað og við­mið­un­ar­tíma­bil­inu ekki verið breytt. 

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri er formaður peningastefnunefndar.
Stýrivextir hækka í níunda skiptið í röð – Nú upp í 5,75 prósent
Stýrivextir hafa verið hækkaðir upp í 5,75 prósent. Greiðslubyrði margra heimila mun fyrir vikið þyngjast. Ákvarðanir í atvinnulífi, á vinnumarkaði og í ríkisfjármálum munu skipta miklu um þróun vaxta á næstu misserum, að sögn peningastefnunefndar.
Kjarninn 5. október 2022
Bjarni Benediktsson, Katrín Jakobsdóttir og Sigurður Ingi Jóhannsson, formenn ríkissjórnarflokkanna, sendu frá sér yfirlýsingu í apríl þar sem segir að ekki verði ráðist í frekari sölu á hlutum ríkissin í Íslandsbanka að sinni. Sú yfirlýsing stendur enn.
Standa enn við að ekki verði ráðist í frekari sölu á hlutum í Íslandsbanka
Fjármálaráðherra sagði mikilvægt að halda áfram að selja hlut ríkisins í Íslandsbanka við kynningu fjárlagafrumvarpsins. Í yfirlýsingu stjórnarflokkanna frá því í vor segir að ekki verði ráðist í sölu á frekari hlutum bankans að sinni. Hún gildir enn.
Kjarninn 5. október 2022
Eyþór Arnalds var oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Félag Eyþórs hagnaðist um 388,4 milljónir vegna afskriftar á láni frá Samherja
Eigið fé félags Eyþórs Arnalds fór úr því að vera neikvætt um 305 milljónir í að vera jákvætt um 83,9 milljónir í fyrra. Félag í eigu Samherja afskrifaði seljendalán sem veitt var vegna kaupa í útgáfufélagi Morgunblaðsins.
Kjarninn 4. október 2022
Neyðarúrræði en ekki neyðarástand
Fjöldahjálparstöð fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd hefur verið opnuð í skrifstofuhúsnæði í Borgartúni þar sem Vegagerðin var áður til húsa. Hægt verður að taka á móti 150 manns að hámarki og miðað er við að fólk dvelji ekki lengur en þrjár nætur.
Kjarninn 4. október 2022
Örn Bárður Jónsson
Um skjálífi og skjána
Kjarninn 4. október 2022
Þrjú félög voru skráð á markað í sumar. Þeirra stærst er Alvotech, sem var skráð á First North markaðinn í júní. Hér sést Róbert Wessman, stofnandi og stjórnarformaður félagsins, hringja inn fyrstu viðskipti með bréfin.
Virði skráðra félaga í Kauphöllinni lækkað um 254 milljarða króna á tveimur mánuðum
Það sem af er ári hefur Úrvalsvísitala Kauphallarinnar lækkað um 28,3 prósent. Hún hækkaði um rúmlega 20 prósent árið 2020 og 33 prósent í fyrra. Leiðrétting er að eiga sér stað á virði skráðra félaga.
Kjarninn 4. október 2022
Steingrímur J. Sigfússon
Einu sinni var Póstur og Sími
Kjarninn 4. október 2022
Svandís Svavarsdóttir er matvælaráðherra og fer með málefni sjávarútvegs.
Svandís boðar frumvarp um tengda aðila í sjávarútvegi á næsta ári
Samkvæmt lögum mega tengdir aðilar í sjávarútvegi ekki halda á meira en tólf prósent af úthlutuðum kvóta á hverjum tíma. Skiptar skoðanir eru um hvort mikil samþjöppun í sjávarútvegi sé í samræmi við þetta þak.
Kjarninn 4. október 2022
Meira úr sama flokkiInnlent