VÍ og VR ósammála um hlut heimila í efnahagsviðbrögðum ríkisins

VR hefur haldið því fram að stuðningsaðgerðir ríkisstjórnarinnar í kreppunni hafi fyrst og fremst verið fyrir atvinnulífið, á meðan Viðskiptaráð segir heimilin í landinu vera þungamiðja úrræðana. Hvort er það?

Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, og Svanhildur Hólm Valsdóttir, framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs Íslands
Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, og Svanhildur Hólm Valsdóttir, framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs Íslands
Auglýsing

Sam­kvæmt nýjum útreikn­ingum Við­skipta­ráðs hafa 70 pró­sent fjár­magns­ins sem rík­is­stjórnin hefur varið í efna­hagsúr­ræði til að sporna gegn áhrifum yfir­stand­andi kreppu runnið að ein­hverju leyti til heim­il­anna. Þetta er langtum hærra hlut­fall en VR fékk í útreikn­ingum sínum í nóv­em­ber á síð­asta ári, en sam­kvæmt þeim myndu ein­ungis 13 pró­sent af fjár­magn­inu renna til heim­il­anna.

Mun­ur­inn á útreikn­ingum VR og Við­skipta­ráðs felst í mis­mun­andi skil­grein­ingu því hvaða útgjalda­liðir rík­is­sjóðs telj­ast til sér­stakra úrræða rík­is­stjórn­ar­inn­ar. Einnig eru stofn­an­irnar ósam­mála um það hvort ein­stök úrræði renni til heim­ila eða fyr­ir­tækja.

Hluta­bóta­leiðin talin gagn­ast báðum

Í útreikn­ingum VR eru fjár­munir sem fóru í hluta­bóta­leið rík­is­stjórn­ar­inn­ar, sem fól í sér launa­greiðslur starfs­manna í skertu starfs­hlut­falli, flokk­aðir sem stuðn­ingur við fyr­ir­tæki.

Auglýsing

Sam­kvæmt Við­skipta­ráði fellur hluta­bóta­leiðin hins vegar í flokk úrræða sem gagn­ast bæði fyr­ir­tækjum og heim­il­um, þar sem hún gerir fyr­ir­tækjum kleift að við­halda ráðn­ing­ar­sam­bandi með sem minnstri skerð­ingu á tekjum ein­stak­linga. Sömu sögu er að segja um nið­ur­greiðslur launa á upp­sagn­ar­fresti, sem VR flokkar sem styrkur til fyr­ir­tækja, en Við­skipta­ráð flokkar sem styrkur til bæði heim­ila og fyr­ir­tækja.

Mis­ræmi í aðgerðum til að greiða fyrir inn­flutn­ingi

Sam­kvæmt Við­skipta­ráði eru úrræði stjórn­valda til stuðn­ings fyr­ir­tækjum skipt í þrjá flokka: Í fyrsta flokknum eru greiðslu­hlé lána, en sam­tökin telja að þau séu ígildi 27 millj­arða króna stuðn­ings. Í öðrum flokki eru svo brú­ar- og stuðn­ings­lán, og í þeim þriðja eru tekju­falls- og lok­un­ar­styrkir, auk frestun gjalda. Þessir liðir eru hvor um sig taldir nema 12 millj­örðum króna.

Sam­kvæmt útreikn­ingum VR höfðu aðgerðir rík­is­stjórn­ar­innar til að greiða fyrir inn­flutn­ingi. kostað rík­is­sjóð rúm­lega 20 millj­arða króna í nóv­em­ber síð­ast­liðn­um. Þessar aðgerðir fela í sér nið­ur­fell­ingu toll­af­greiðslu­gjalds vegna flug­véla og skipa og frestun gjald­daga aðflutn­ings­gjalda, en Við­skipta­ráð greinir ekki sér­stak­lega frá þeim í sínum útreikn­ing­um.

Atvinnu­leys­is­bætur taldar með, en ekki minni tekju­skattur

Stærsta mis­ræmið milli útreikn­inga Við­skipta­ráðs og VR er þó vegna þess að Við­skipta­ráð telur aukin útgjöld atvinnu­leys­is­bóta með í úrræðum rík­is­ins í krepp­unni. Sam­tökin bæta þó við að þessi útgjöld, sem talin eru hafa styrkt heim­ili um 34 millj­arða króna, köll­uðu ekki á sér­stakar ákvarð­anir rík­is­stjórn­ar­inn­ar, heldur séu þau svokölluð sjálf­virk sveiflu­jöfn­unar­úr­ræði, sem hafi komið heim­ilum til góðra nota.

Sam­kvæmt Við­skipta­ráði voru ekki til staðar sam­bæri­leg sveiflu­jafn­andi úrræði fyrir fyr­ir­tæki þegar far­ald­ur­inn hófst. Ef litið er hins vegar á skýrslu fjár­mála­ráðu­neyt­is­ins um aðgerðir rík­is­stjórn­ar­innar í krepp­unni sést að sjálf­virkir sveiflu­jafn­arar fela bæði í sér aukin útgjöld vegna atvinnu­leys­is­bóta og lægri inn­heimtu tekju­skatta og trygg­inga­gjalds.

Ætla má að fyr­ir­tæki hafi borgað umtals­vert minna í tekju­skatt á síð­asta ári vegna krepp­unn­ar, en sam­kvæmt nýjum tölum Hag­stofu minnk­uðu heild­ar­tekjur rík­is­sjóðs um 44,6 millj­arða króna í fyrra, miðað við árið 2019.

Hvað með sér­eign­ar­sparn­að­inn?

Annað mis­ræmi milli útreikn­ing­anna sam­tak­anna tveggja var að Við­skipta­ráð tekur með útgreiðslu sér­eign­ar­sparn­aðs ein­stak­linga sem stuðn­ings­úr­ræði stjórn­valda til heim­ila. Þennan lið, nemur 26 millj­örðum króna, tekur VR hins vegar ekki með í reikn­ing­inn sem úrræði stjórn­valda, þar sem sparn­að­ur­inn sem tek­inn er út sé í eigu heim­il­anna.

Aftur á móti telur VR að útgreiðsla sér­eign­ar­sparn­aðar hafi falið í sér nei­kvætt fram­lag hins opin­bera til heim­il­anna, þar sem sparn­að­ur­inn hafi verið stað­greiðslu­skyld­ur, og að úttekt hans hafi leitt til 7,5 millj­arða króna tekju­aukn­ingar ríkis og sveit­ar­fé­laga.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri er formaður peningastefnunefndar.
Stýrivextir hækka í níunda skiptið í röð – Nú upp í 5,75 prósent
Stýrivextir hafa verið hækkaðir upp í 5,75 prósent. Greiðslubyrði margra heimila mun fyrir vikið þyngjast. Ákvarðanir í atvinnulífi, á vinnumarkaði og í ríkisfjármálum munu skipta miklu um þróun vaxta á næstu misserum, að sögn peningastefnunefndar.
Kjarninn 5. október 2022
Bjarni Benediktsson, Katrín Jakobsdóttir og Sigurður Ingi Jóhannsson, formenn ríkissjórnarflokkanna, sendu frá sér yfirlýsingu í apríl þar sem segir að ekki verði ráðist í frekari sölu á hlutum ríkissin í Íslandsbanka að sinni. Sú yfirlýsing stendur enn.
Standa enn við að ekki verði ráðist í frekari sölu á hlutum í Íslandsbanka
Fjármálaráðherra sagði mikilvægt að halda áfram að selja hlut ríkisins í Íslandsbanka við kynningu fjárlagafrumvarpsins. Í yfirlýsingu stjórnarflokkanna frá því í vor segir að ekki verði ráðist í sölu á frekari hlutum bankans að sinni. Hún gildir enn.
Kjarninn 5. október 2022
Eyþór Arnalds var oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Félag Eyþórs hagnaðist um 388,4 milljónir vegna afskriftar á láni frá Samherja
Eigið fé félags Eyþórs Arnalds fór úr því að vera neikvætt um 305 milljónir í að vera jákvætt um 83,9 milljónir í fyrra. Félag í eigu Samherja afskrifaði seljendalán sem veitt var vegna kaupa í útgáfufélagi Morgunblaðsins.
Kjarninn 4. október 2022
Neyðarúrræði en ekki neyðarástand
Fjöldahjálparstöð fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd hefur verið opnuð í skrifstofuhúsnæði í Borgartúni þar sem Vegagerðin var áður til húsa. Hægt verður að taka á móti 150 manns að hámarki og miðað er við að fólk dvelji ekki lengur en þrjár nætur.
Kjarninn 4. október 2022
Örn Bárður Jónsson
Um skjálífi og skjána
Kjarninn 4. október 2022
Þrjú félög voru skráð á markað í sumar. Þeirra stærst er Alvotech, sem var skráð á First North markaðinn í júní. Hér sést Róbert Wessman, stofnandi og stjórnarformaður félagsins, hringja inn fyrstu viðskipti með bréfin.
Virði skráðra félaga í Kauphöllinni lækkað um 254 milljarða króna á tveimur mánuðum
Það sem af er ári hefur Úrvalsvísitala Kauphallarinnar lækkað um 28,3 prósent. Hún hækkaði um rúmlega 20 prósent árið 2020 og 33 prósent í fyrra. Leiðrétting er að eiga sér stað á virði skráðra félaga.
Kjarninn 4. október 2022
Steingrímur J. Sigfússon
Einu sinni var Póstur og Sími
Kjarninn 4. október 2022
Svandís Svavarsdóttir er matvælaráðherra og fer með málefni sjávarútvegs.
Svandís boðar frumvarp um tengda aðila í sjávarútvegi á næsta ári
Samkvæmt lögum mega tengdir aðilar í sjávarútvegi ekki halda á meira en tólf prósent af úthlutuðum kvóta á hverjum tíma. Skiptar skoðanir eru um hvort mikil samþjöppun í sjávarútvegi sé í samræmi við þetta þak.
Kjarninn 4. október 2022
Meira úr sama flokkiInnlent