Sparkvarpið – Hin vonlausa rómantík – Mútur í Marseille

Í þessum þætti var fjallað um gull­ald­ar­skeið Olymp­ique de Marseille frá árunum 1986-1993. Liðið vann frönsku deild­ina fimm ár í röð ásamt því að vinna Meist­ara­deild Evr­ópu árið 1993. Upp­gang liðs­ins má rekja til for­set­ans Bern­ard Tapie sem átti síðan eftir að verða lið­inu að falli. Tapie gerð­ist sekur um mútur á leið sinni að titl­inum 1993 og var liðið dæmt niður um deild í kjöl­far­ið.

Sparkvarpið ræddi við þá Declan Hill, rann­sókn­ar­blaða­mann og sér­fræð­ing í mút­ur­málum innan fót­bolta og Tom Scho­les blaða­mann hjá Get­foot­ball­news. Auk þess að ræða um Marseille velti Sparkvarpið því fyrir sér hvernig mútur hafa þró­ast innan knatt­spyrnu.

Olymp­ique de Marseil­le(OM) er eitt sig­ur­sælasta lið Frakk­lands. Liðið hefur unnið 9 deild­ar­titla, kom­ist í úrslit Evr­ópu­keppni félags­liða og unnið Meist­ara­deild­ina en liðið er eina franska liðið sem hefur náð þeim árangri. Á árunum 1989-1993 vann liðið fimm Frakk­lands titla í röð. Liðið hafði verið í tals­verðri krísu nokkru áður og var meðal ann­ars í Ligue 2 (næstefsta deild í Frakk­landi) árið 1983. Engu mun­aði að liðið hafði dregið sig úr frönsku deild­inni í mót­mæla­skyni gegn útlend­inga­reglum deild­ar­inn­ar. Í stað þess að draga sig úr keppni rak liðið þáver­andi for­seta þess Marcel Leclerc en Leclerc náði að skila Marseille tveimur deild­ar­titlum og tveimur bik­artitlum á skömmum tíma. Árið 1986 urðu mikil stakka­skipti hjá félag­inu. Þá  réð Marseille til sín nýjan for­seta, Bern­ard Tapie. Tapie  kom inn með miklum látum hjá Marseille og vann hart í því að sanka að sér góðum leik­mönnum til liðsins. Liðið náði að laða til sín leik­menn á borð við Eric Cant­ona, Abidi Pele, Didier Deschamps, Fabien Barthez, Jean-Pi­erre Papín svo nokkrir séu nefndir.



7 árum síð­ar, þegar Marseille hafði unnið fimm Frakk­landstitla í röð  var orðið fimm­faldur Frakk­lands­meist­ari mættu þeir AC Milan, einu öfl­ug­asta fót­boltaliði í heimi, í úrslita­leik Meist­ara­deild­ar­inn­ar. Þetta var önnur til­raun Marseille til þess að sigra deild­ina en liðið hafði áður mætt Rauðu stjörn­unni í úrslita­leik Evr­ópu­keppni félags­liða árið 1991. Í þetta sinn fór Marseille fór með ótru­legan 1-0 sigur af hólmi, mark leiks­ins skor­aði mið­vörð­ur­inn Basile Boli

En allt tók þetta skjótan endi. Rétt fyrir leik liðs­ins gegn AC Milan í úrslitum mætti liðið slöku liði Val­enciennes í leik sem myndi tryggja fimmta titil Marseille á fimm árum. Títt­nefndur Tapie vildi að sínir menn myndu vera heilir og með fullan fókus á úrslita­leik­inn gegn Milan og sá ástæðu til þess að múta leik­mönnum Val­enciennes til þess að “taka því rólega”. Tapie skip­aði leik­mann­inum Jean Jacques Eydelie að vera milli­liður í mút­ur­mál­inu og hafa sam­band við fyrrum liðs­fé­laga sína þá Jorge Bar­rechunga og Jacques Glass­mann hjá Val­encienn­es. Þegar upp komst um mútur Tapie var fimmti tit­ill­inn tek­inn af lið­inu, liðið sent niður um deild.og Tapie settur í fang­elsi. Í kjöl­farið missti OM alla sína bestu leik­menn

AS Monakó var það lið sem veitti Marseille hvað mestu mót­spyrn­una í upp­hafi 10.ára­tug­ar. Við stjórn­völin þar sat maður sem átti síðar eftir að láta til sín taka í knatt­spyrnu­heim­in­um, maður að nafni Arsene Wen­ger. Wen­ger var einn af þeim sem tal­aði hvað mest um vafa­samt stjórn­ar­far hjá and­stæð­ing sínum í Marseille en jafn­vel þótt að rúm 25 ár séu liðin frá stjórn­ar­tíð Tapie seg­ist Wen­ger ennþá ekki geta sætt sig við spill­ing­una sem átti sér stað. En Wen­ger er vissu­lega djarfur mað­ur, ári eftir atvikið þegar hann hafði snúið sér að þjálfun í Japan gerði hann óvænta ráðn­ingu með því að ráða Boro Primovac sem aðstoð­ar­mann sinn, en Primovac þessi var stjóri Val­enciennes í umræddum mút­ur­máls leik þeirra gegn Marseille. Primovac gat stað­fest ásak­anir Wen­gers og saman áttu þeir eftir að starfa til enda­loka Arsene Wen­gers hjá Arsenal.

Einn af gestum þátt­ar­ins Declan Hill sagði í sam­tali við Sparkvarpið að spill­ingin í frönsku deild­inni hafi ekki bara verið bundin við Marseille á þessum til­tekna tíma. Girod­ins Bor­deaux og mút­ur­mál í belgísku deild­inni hafa einnig komið á yfir­borðið síðan upp komst um mútur Olymp­ique Marseille. Í milli­tíð­inni hafa komið upp nokkuð alvar­leg mút­ur­mál, flest þekkjum við Calci­opoli málið árið 2006 þegar Juventus, Fior­ent­ina og fleiri lið voru dæmd niður um deild, þá var einnig Luci­ano Moggi stjórn­ar­for­maður Juventus dæmdur í bann fyrir að end­ur­tektar til­raunir til þess að raða dóm­urum niður á leiki gömlu frú­ar­innar (Ju­ventu­s). Þá var einnig frægt þegar Robert Hoyzer gerð­ist sekur um að hafa þegið mútur frá HSV í þýsku Bundeslig­unni. Sparkvarpið mælir ein­dregið með því að fólk kynni sér bækur Decl­an. Í bók­inni the Fix fer Declan á bak­við tjöldin og skyggn­ist inn í dökkan heim veð­mála í Asíu. Í seinni bók sinni How to fix a foot­ball match listir hann niður þau atriði sem “fix­ar­ar” eins og hann kallar þá þurfa að gera til þess að hafa áhrif á úrslit fót­bolt­ans.



Maria Witteman og kollegar að störfum í skógum Rúanda.
Regnskógar gætu illa ráðið við loftslagsbreytingar
Það getur verið heitt og rakt í regnskógunum en þeir þola þó ekki langvarandi hátt hitastig og þurrka. Þannig gætu loftslagsbreytingar haft áhrif á hina náttúrulegu kolefnisbindingu þeirra.
Kjarninn 1. október 2022
Jina Amini, 22 ára Kúrdi, lést í haldi írönsku siðgæðislögreglunnar í síðasta mánuði. Mótmæli hafa staðið yfir í Íran, og víðar, frá því að hún lést.
Kona, líf, frelsi
Mannréttindasamtök segja að minnsta kosti 83 látna í mótmælum í Íran. Yfirvöld segja töluna mun lægri, 41 í mesta lagi. Þingmaður Pírata hvetur fólk til að segja nafn konunnar sem kom mómæltunum af stað: Jina Amini.
Kjarninn 1. október 2022
Tækninni á sviði snjallgreiðslna fleygir fram og Íslendingar hafa tileinkað sér það hratt að nota síma og önnur snjalltæki til þess að greiða fyrir verslun og þjónustu.
Plastkort enn mest notaða greiðslulausnin en snjallgreiðslur sækja á
Í hópi þess þorra fólks sem greiðir fyrir vörur eða þjónustu einu sinni í viku að lágmarki eru nú hátt í fjörutíu prósent byrjuð að nota snjalltæki af einhverju tagi til þess að inna greiðslur að hendi, að jafnaði. Vægi reiðufjár minnkar sífellt.
Kjarninn 1. október 2022
Sjö molar um efnahags- og stjórnmálastorm í Bretlandi
Er Bretar leyfðu sér loks að líta upp úr langdreginni erfidrykkju Elísabetar drottningar tók ekki skárra við. Ný ríkisstjórn Liz Truss virðist búin að skapa sér djúpa efnahagslega og pólitíska krísu, ofan á orkukrísuna.
Kjarninn 1. október 2022
Líffræðileg fjölbreytni er grunnþáttur í viðhaldi vistkerfa í sjó, á landi, í vatni og lofti.
Landeigendur fái meiri hvata til endurheimtar vistkerfa
Loftslagsbreytingar, mengun, ágengar tegundir, eyðing búsvæða og bein nýting mannsins eru helstu áskoranir varðandi hnignun líffræðilegrar fjölbreytni á Íslandi. Neysla er t.d. drifkraftur framleiðslu sem oft leiðir til ósjálfbærrar nýtingar auðlinda.
Kjarninn 1. október 2022
Þeir skipta þúsundum, tannburstarnir í norska skóginum.
Tannburstarnir í skóginum
Jordan, tannburstaframleiðandinn þekkti, hefur auglýst eftir notuðum tannburstum sem áhugi er á að reyna að endurvinna. Í norskum skógi hafa fleiri þúsund tannburstar frá Jordan legið í áratugi og rifist er um hver beri ábyrgð á að tína þá upp.
Kjarninn 30. september 2022
Orri Hauksson, forstjóri Símans.
Síminn vill greiða hluthöfum 31,5 milljarða vegna sölunnar á Mílu – og svo sennilega meira
Franska fyrirtækið Ardian er búið að gera upp við Símann vegna kaupanna á Mílu. Síminn ætlar að leggja tillögu um að greiða hluthöfum 31,5 milljarða króna af söluandvirðinu fyrir hluthafafund í lok október.
Kjarninn 30. september 2022
Á fjórum stöðum streymir gas upp af leiðslunni í Eystrasalti.
„Um viljaverk var að ræða“
Götin á Nord Stream-gasleiðslunum er mjög stór og gríðarlegt magn metans streymir enn út í andrúmsloftið. Danir og Svíar ætla að gæta þess að á fundi öryggisráðs Sþ í kvöld verði fjallað um staðreyndir, „nefnilega þær að um viljaverk var að ræða“.
Kjarninn 30. september 2022