Veraldarhyggjan stendur sterkum fótum á Íslandi

Auglýsing

Sið­mennt hefur látið fyr­ir­tækið Mask­ínu fram­kvæma könnun um lífs­skoð­an­ir Ís­lend­inga. Svar­endur voru 821 manns og vigtuð með til­lit til kyns, ald­urs og ­bú­setu. Helstu nið­ur­stöður hennar stað­festa að ver­ald­ar­hyggja (e. secul­aris­m) stendur sterkum fótum í íslensku sam­fé­lagi. Trú og stuðn­ingur við Þjóð­kirkj­una hefur farið hratt minnk­andi á síð­ustu 20 árum. Hér skal í örstuttu máli reynt að gera grein fyrir helstu nið­ur­stöð­um.

Minni­hluti þjóð­ar­innar trú­að­ur!

Árið 1996 voru 87% þjóð­ar­innar trúuð en í dag eru þeir 46%. Þeir sem eru ­trú­lausir eða gefa ekki upp trú eru 54% þjóð­ar­inn­ar. Þetta er í fyrsta skipt­i ­sem kann­anir sýna að minni­hluti þjóð­ar­innar sé trú­uð. Einnig kemur í ljós að 36% trúa helstu kenn­ingum kirkj­unnar um guð, eilíft líf og upp­ris­una. Í yngsta ald­urs­hópnum eru yfir 80% sem eru trú­laus eða telja enga vissu fyrir til­vist guðs. Fjórð­ungur þjóð­ar­innar eiga sam­leið með Þjóð­kirkj­unni sam­kvæmt könn­un­inni.

Við spurn­ing­unni um þjóð­kirkju­á­kvæði í stjórn­ar­skrá telja yfir 61% af þeim ­sem taka afstöðu að það eigi ekki að vera. Spurn­ingin er sett fram með­ hlut­laus­ari hætti en gert var í þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­unni árið 2012.

Auglýsing

Sýnd­ar­veru­leiki skrán­inga í trú­fé­lög

Nið­ur­stöður stang­ast á við þann sýnd­ar­veru­leika sem er við skrán­ingu fólks í trú- og lífs­skoð­un­ar­fé­lög. Sjálf­krafa skrán­ing hvít­voð­unga fram til 2013 hefur skapað þá blekk­ingu að „við séum kristin þjóð“, „allir eru í kirkj­unn­i“ og að „meiri­hlut­inn til­heyri kristnum söfn­uð­u­m“. Sú breyt­ing varð á skrán­ing­u ­barna árið 2013 að nú þurfa báðir for­eldrar að til­heyra sama trú- og lífs­skoð­un­ar­fé­lagi til að barnið sé skráð í félag, ann­ars skrá­ist barnið utan­ ­trú­fé­laga.

60% vilja breyt­ingu á fyr­ir­komu­lagi skrán­ingu barna í trú­fé­lög, t.d. að ­for­eldrar skrái börn sín eða þau geri það sjálf síðar á ævinni þegar þau hafa ald­ur og þroska til.

Þessi blekk­ing og skekkja hefur leitt til þess að ýmsar ólýð­ræð­is­leg­ar hug­myndir og kröfur hafa verið settar fram. T.d. að í krafti „meiri­hlut­ans“ eigi börn að læra krist­in­fræði í stað trú­ar­bragða­fræði. Kraf­ist hefur ver­ið ó­hefts aðgangs presta Þjóð­kirkj­unnar að leik- og grunn­skólum til þess að veiða sálir auk ann­ars trú­boðs með dreif­ingu á efni. Jafn­vel kirkju­ferðir á aðvent­u eru rök­studdar með þessum „stað­reynd­um“.

Íslend­ingar vilja ver­ald­legt sam­fé­lag

Könn­unin stað­festir enn eina ferð­ina að þjóðin vill aðskilnað ríkis og ­kirkju en 72% þeirra sem taka afstöðu eru þeirrar skoð­un­ar. Reynt er að af­vega­leiða umræð­una með frösum eins og „hvað þýðir eig­in­lega þessi spurn­ing?“. Svarið er ein­falt í hugum fólks. Þjóðin er búin að aðskilja sig frá kirkj­unn­i. Það vantar bara form­legu ákvörð­un­ina.

Það kemur fram að 46% telja að ríkið eigi EKKI að ann­ast skrán­ingu á trú- eða lífs­skoðun fólks, hvað þá að skatt­borg­arar eigi að borga millj­arða til­ þess­ara félaga í stað þess að þau inn­heimti tíund eða ein­fald­lega félags­gjöld. ­Sam­tals telja 60% að breyta þurfi kerf­inu en 40% styðja óbreytt kerfi þar sem fjár­hags­leg mis­munun er inn­byggð í það.

Talandi um skóla og trú­boð kirkj­unnar þá er afstaða Íslend­inga afar skýr. 69% sem taka afstöðu telja að skólar eigi að halda trú­ar­legu hlut­leysi.

Yfir 91% Íslend­inga styðja líkn­andi dauða

Í loka­spurn­ingu könn­un­ar­innar er spurt: „Ertu hlynntur eða and­vígur því að ein­stak­lingur geti fengið aðstoð við að binda endi á eigið líf ef hann er hald­inn ólækn­andi sjúk­dómi (líkn­andi dauð­i)?“

Svarið er ótví­rætt. Yfir 91% þeirra sem taka afstöðu styðja líkn­ar­dauða. Vissu­lega er umræðan hér á landi ekki komin langt á veg en samt hefur hún ver­ið nokkur á und­an­förnum árum. Greini­legt er að sjálfs­á­kvörð­un­ar­rétt­ur ein­stak­lings­ins um eigið líf er mönnum hug­leik­ið. Mannúð ræður þarna einnig ­miklu.

Þjóðin er sam­mála Sið­mennt

Sið­mennt hefur und­an­farna ára­tugi barist fyrir breyt­ingum á þeim málum sem könn­unin tekur yfir. Trú­ar­bragða­fræði í stað krist­in­fræði, hlut­leysi skóla í t­rú­mál­um, úthýs­ing trú­boðs úr leik- og grunn­skól­um, breyt­ingu á sjálf­krafa ­skrán­ingu hvít­voð­unga í trú­fé­lög og breyt­ingum á að ríkið skrái þá lífs­skoð­un ­fólks og greiði trú­fé­lögum millj­arða í félags­gjöld. Ekki má gleyma kröf­unni um að­skilnað ríkis og kirkju sem er grund­vall­ar­at­riði trú­frels­is.

Nið­ur­staða könn­un­ar­innar stað­festir að mál­flutn­ingur Sið­menntar fellur að ­skoð­unum Íslend­inga. Krafa Sið­menntar er: Ver­ald­legt sam­fé­lag. Hvað þýðir það? Í stuttu máli allt það sem kemur fram í könn­un­inni. Ver­ald­legt sam­fé­lag tryggir hlut­leysi rík­is­valds og ann­arra opin­bera aðila þegar kemur að trú­málum og mis­munar ekki á grund­velli trú­ar. Tryggt er að allir geti iðkað trú sína og ­trú­leysi.

Ver­ald­legt sam­fé­lag er fjöl­breyti­legt, lýð­ræð­is­legt sam­fé­lag byggt á mann­rétt­ind­um.

Höf­undur er fram­kvæmda­stjóri Sið­mennt­ar. 

Fjöldi tilkynntra kynferðisafbrota mun hærri en vanalega
Tilkynningum um kynferðisbrot til lögreglunnar fjölgar. Fjölgunin nemur 18 prósentum á tímabilinu.
Kjarninn 18. júlí 2019
Stjórn HB Granda samþykkir kaup á sölufélögum í Asíu og breytir nafninu í Brim
Félagið gerði kauptilboð í asísku félögin fyrir 4,4 milljarð króna. Nýtt nafn á að markaðssetja félagið á alþjóðamörkuðum.
Kjarninn 18. júlí 2019
Útganga án Brexit-samnings myndi valda efnahagslægð í Bretlandi
Efnahagslægð Breta mun hefjast á næsta ári verði enginn samningur gerður um útgöngu Breta úr Evrópusambandinu samkvæmt Skrifstofu Bretlands um ábyrg fjárlög. Spá Seðlabanka Bretlands er þó mun svartsýnni.
Kjarninn 18. júlí 2019
Ólafur Margeirsson
Hvaða lausafjárskortur?
Kjarninn 18. júlí 2019
Lækka skerðingu örorkubóta
Ný lagabreyting breytir tekjuviðmiði örorku- og endurhæfingarlífeyrisþega. Formaður Öryrkjabandalags Íslands segir hópinn nú fá 35 aura afslátt af krónu á móti krónu skerðingunni og hún nemi 65 prósentum í stað hundrað.
Kjarninn 18. júlí 2019
Sigurður Ingi Jóhannsson, samgöngu- og sveitastjórnarráðherra.
Sigurður Ingi vill ganga eins langt og hægt er í nýrri löggjöf um jarðakaup
Sigurður Ingi Jóhannsson, samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra, segist binda vonir við að frumvarp um jarðakaup útlendinga hér á landi verði tilbúið snemma í haust.
Kjarninn 18. júlí 2019
Óskammfeilnir stjórnmálamenn koma ítrekað fram með blekkingar
Hagfræðiprófessor segir að stjórnmál samtímans gangi nú í gegnum mikla erfiðleika, vegna veikara lýðræðis og uppgangs blekkinga óskammfeilinna stjórnmálamanna. Hann segir fjármálakreppuna hafa haft mikil áhrif um allan heim á uppgang popúlisma.
Kjarninn 17. júlí 2019
Katrín Jakobsdóttir segir ummæli Trump dæma sig sjálf
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra, segir ummæli Donalds Trump, Bandaríkjaforseta, um þingkonur Demókrataflokksins óboðleg og segir ummælin dæma sig sjálf.
Kjarninn 17. júlí 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None