Sátt og sóknartækifæri

Auglýsing

Heilbrigðismálin eru oftar en ekki ofarlega í huga fólks. Nýlega var skorað á stjórnmálamenn að lækka kostnaðarþátttöku almennings úr 18% niður í 9% strax á þessu ári. Samkvæmt fjármálaáætlun munu framlög aukast um ríflega 30 milljarða næstu 5 árin. Þó þessi áætlun sé gerð í kosningaskyni, þá er þetta svar við rúmlega 87 þúsund undirskriftum fólks, sem vill efla heilbrigðiskerfið. Það hefði mátt koma fyrr, en gott og vel engu að síður.

 

Umræðan um hið svokallaða vinstri og hægri í stjórnmálum snýst oftast um hversu miklu eigi að eyða í samneyslu, hversu háir skattar eigi að vera og svo framvegis. Við þetta skapast miklar deilur, lítil sátt og þar af leiðandi ekki góð samvinna á þingi. Í raun eru flestir hér sammála um að hér eigi að vera öflugar grunnstoðir samhliða frjálsum markaði, kannski mismikil sátt, en að mestu leyti eru stjórnmálamenn sammála um helstu atriðin. Þeir eru fáir, sem vilja einkarekstur í einu og öllu og sömuleiðis eru þeir fáir, sem vilja ríkisrekstur í einu og öllu. Aðalatriðið er að finna réttu blönduna - og því snýst deilan oftast um örfá prósentustig.

Auglýsing

 

Það er þó ýmislegt hægt að gera til að tryggja velmegun allra og sátt sem flestra. Til að mynda má spara töluverða fjármuni með ábyrgum rekstri ríkis og sveitarfélaga, sem einkennir þó sjaldan stjórnarhætti á Íslandi. Nú á dögunum gagnrýndi eftirlitsstofnun EFTA það að hér séu gjarnan gerðir samningar um sölu raforku vel undir markaðsvirði. Mikilvægt er að markaðsgjald sé greitt í samræmi við markaðsvirði auðlindar. Þetta hljóta nær allir að vera sammála um. Með breyttu fyrirkomulagi hvað þetta varðar má auka tekjur töluvert. Auk þess þarf að uppræta mikla ósanngirni, sem felst í því að mismuna svona á markaði. Sérhagsmunagæsla og kjördæmapot virðist ráða hér för, fremur en almannahagsmunir eða markaðslögmál.

 

Þegar um er að ræða ríkisinnkaup, þá skortir alla yfirsýn, sem verður til þess að milljörðum er sóað á ári hverju í óhagkvæm innkaup. Að auki er núverandi kerfi gróðarstía sérhagsmuna, þar sem það skortir allt aðhald og eftirlit, en um 40% af innkaupum ríkisins eru gerð utan laga eða reglna sem ríkið setur fram. Þetta eru viðskipti sem nema tugum milljarða króna. Áætla má að hægt sé að spara um 10-20% með réttum innkaupaaðferðum og reynsla Dana og Breta sýnir okkur að slíkt sé engin óskhyggja, heldur öllu fremur raunhæf leið til að spara töluverða fjármuni. Mikilvægt er að eyða ekki að óþörfu úr sameiginlegum sjóði landsmanna, líkt og er gert núna. Þess vegna er það eðlileg krafa að breytingar séu gerðar á núverandi kerfi.

 

Ef tekið væri á þessu tvennu og einnig komið í veg fyrir að ríkiseignir séu seldar á afslætti, sem því miður þó nokkur dæmi eru um, þá má spara marga milljarða, sem væru betur nýttir í að efla grunnstoðir samfélagsins eða lækka matarkostnað neytenda með lækkun tolla. Jafnvel væri hægt að gera bæði eða meira til. Hér snýst deilan ekki lengur um það hvort skattheimta eða ríkisútgjöld séu ákv. mikil eða lítil. Sú umræða er tímafrek og sveiflast til og frá eftir því hvað hentar stjórnmálamönnum hverju sinni. Það væri kannski ráðlagt að byrja fyrst á því að reka ríkissjóð með ábyrgum hætti. Fólk til hægri og vinstri ætti að geta komið sér saman um það.


Höfundur er á meðal stofnenda Viðreisnar.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Losun koldíoxíðs út í andrúmsloftið á stóran þátt í því að þolmarkadagur jarðar er jafn snemma á árinu og raun ber vitni.
Þolmarkadagur jarðarinnar er runninn upp
Mannkynið hefur frá upphafi árs notað þær auðlindir sem jörðin er fær um að endurnýja á heilu ári. Til þess að viðhalda neyslunni þyrfti 1,7 jörð.
Kjarninn 29. júlí 2021
Örn Bárður Jónsson
Ný stjórnarskrá í 10 ár – Viska almennings og máttur kvenna
Kjarninn 29. júlí 2021
Til að fá að fljúga með flugfélaginu Play verða farþegar að skila inn vottorði um neikvæða niðurstöðu úr PCR-prófi eða hraðprófi.
Hafa þurft að vísa vottorðalausum farþegum frá
Flugfélagið Play hefur fengið jákvæð viðbrögð við þeirri ákvörðun að meina farþegum um flug sem ekki hafa vottorð um neikvætt COVID próf. Fyrirkomulagið verður enn í gildi hjá Play þrátt fyrir að vottorðalausum muni bjóðast sýnataka á landamærunum.
Kjarninn 29. júlí 2021
Kamilla Jósefsdóttir og Alma Möller landlæknir.
Sértæk bóluefni gegn delta-afbrigði „okkar helsta von“
Frá því að fjórða bylgja faraldursins hófst hér á landi hafa sextán sjúklingar legið á Landspítala með COVID-19. Tíu eru inniliggjandi í dag, þar af tveir á gjörgæslu.
Kjarninn 29. júlí 2021
Kort Sóttvarnastofnunar Evrópu sem uppfært var í dag.
Ísland orðið appelsínugult á korti Sóttvarnastofnunar Evrópu
Mikil fjölgun greindra smita hér á landi hefur haft það í för með sér að Ísland er ekki lengur grænt á korti Sóttvarnastofnunar Evrópu. Væru nýjustu upplýsingar um faraldurinn notaðar yrði Ísland rautt á kortinu.
Kjarninn 29. júlí 2021
Jóhann Björn Skúlason, yfirmaður smitrakningateymis almannavarna.
Smitrakningunni „sjálfhætt“ ef fjöldi smita vex gríðarlega úr þessu
Miklar annir eru nú hjá smitrakningarteymi almannavarna. Á bilinu 180-200 þúsund notendur eru með smitrakningarforrit yfirvalda í símum sínum og það gæti reynst vel ef álagið verður svo mikið að rakningarteymið hafi ekki undan. Sem gæti gerst.
Kjarninn 29. júlí 2021
Ari Trausti Guðmundsson
Faraldur er ekki fyrirsjáanlegur
Kjarninn 29. júlí 2021
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra.
„Ekki má hringla með marklínuna“
Dómsmálaráðherra vonar að stjórnarandstöðunni „auðnist ekki að slíta í sundur þá einingu sem ríkt hefur meðal landsmanna í baráttunni gegn veirunni“. Samhliða útbreiddri bólusetningu þurfi að slá nýjan takt og „leggja grunn að eðlilegu lífi á ný“.
Kjarninn 29. júlí 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None