Ein pilla á dag kemur skapinu í ólag

Getnaðarvarnarpilla
Auglýsing

Mig langar að vekja athygli á mál­efni sem ég tel að sé of lítið til umræðu, en það varðar getn­að­ar­varn­arpill­una og áhrif hennar á líf ótal margra og á sam­fé­lagið í heild sinni. Flest vitum við af þeim auka­verk­unum sem fylgja getn­að­ar­varn­arpill­unni sem ætluð er kon­um, eða við erum alla­vega vöruð við þeim á lyf­seðl­inum sem fylgir, en erfitt er að segja til um hversu mikið mark ein­stak­lingar taka á slíkum seðl­um. Inn­taka hennar er þó orðin svo normaliseruð í sam­fé­lags­gerð­inni að oft er erfitt að gera sér grein fyrir því hversu mik­ill skað­valdur hún getur orðið bæði í einka­lífi og í sam­bönd­um. Getn­að­ar­varn­arpillan er vissu­lega auð­veld lausn sem vörn gegn þung­un­um, þá sér­stak­lega í föstum sam­böndum milli gagn­stæðra kynj­anna en margar dökkar hliðar pill­unnar gera hana að eins kon­ar draug ­sem vofir yfir sam­skiptum para en hún hefur djúp­stæð­ari áhrif á skap­lyndi og heila­starf­semi en halda mætti í fyrst­u. 

Margar gerðir eru til af getn­að­ar­varn­arpill­unni og mis­mun­andi hversu mikil áhrif hún hefur á hvern ein­stak­ling fyrir sig. Allar eru þær þó með til­búnar útgáfur af kven­horm­ón­un­um estró­geni og pró­gesteróni. Þessi hormón fyr­ir­finn­ast í eggja­stokk­unum en með því að taka inn auka magn af horm­ón­unum verða þeir óvirkir og kemur þar með í veg fyrir að kona verði þunguð við sam­far­ir. 

Ég sjálf er núna búin að vera á pill­unni í tals­verðan tíma, og er einnig til­tölu­lega nýbyrjuð í sam­bandi, en þessi litli hlutur sem ég gleypi á hverjum degi með góðri sam­visku til að verja mig gegn ótíma­bærri þungun hefur breytt mér í eitt­hvað sem ég þekki ekki. Margar konur kann­ast mögu­lega við eitt­hvað af því sem ég mun telja upp en þetta eru hlutir sem hafa hrjáð mig í ein­hvern tíma, en ég er bara fyrst núna að upp­götva orsök vand­ans. Til­finn­ingar sveifla á undra­verðan hátt frá einni til ann­arrar án nokk­urrar ástæðu. Ég er viðut­an, rugl­ast á dögum og klessi á bíla því heil­inn minn dettur út úr sam­hengi en um leið og ég upp­götva mis­tökin skil ég ekki hvað fór í gegnum huga minn sek­úndu áður. Ég er við­kvæm fyrir ótrú­leg­ustu hlutum og dag­ur­inn getur byrjað á hlátri en endað á grát­kasti aðeins nokkrum stundum síðar án þess að til­efni sé til. Ég fer í fýlu út í maka minn af óút­skýr­an­legum ástæðum og ég get varla skýrt þær sjálf á þeirri stundum sem pirr­ing­ur­inn stendur yfir. 

Auglýsing

Atvik eins og verða fúl út í kærast­ann fyrir að hafa í svefni snúið sér á hina hlið­ina, farið nán­ast að skæla um miðja nótt og ákveðið síðan að klípa hann í lærið fyrir ósvífn­ina er það sem mark­aði það að vera djúpt sokkin í óráðs­fen, og er hegðun sem ég tengi ekki við minn eigin per­sónu­leika eða skap­gerð. Svona stundir kalla á virki­lega sterkt sam­band. Þetta er ástand sem hefur varað í um tvo mán­uði eftir að læknir ráð­lagði mér að taka þrjú pillu­spjöld í röð. Þar sem mér þótti það með ein­dæmum huggu­leg og skemmti­leg hug­mynd til að fresta því að fara á hvim­leiðar blæð­ingar hef ég verið með­vitað að dæla í mig of stórum skammti af horm­ón­um ­sem eitra hug minn.

Þetta er að mér vit­andi ekk­ert eins­dæmi, en margar kyn­systur mínar og vin­kon­ur glíma eða hafa á ein­hverjum tíma­punkti glímt við svip­aðar aðstæð­ur. Óræður til­finn­inga­rús­sí­ban­inn sem hefur áhrif á and­lega heilsu og hegðun kvenna og sú normalís­er­ing ­sem hefur ein­kennt skað­vald­inn er eitt­hvað sem ætti að ræða betur í sam­fé­lag­inu. Enda þykir oft­ast sjálf­sagt að konan axli þá ábyrgð að setja upp getn­að­ar­vörn í sam­böndum og oft jafn­vel líka í kæru­leys­is­legra kyn­líf­i. Þetta ein­skorð­ast heldur ekki við getn­að­ar­varn­arpill­una, enda inni­halda flestar getn­að­ar­varnir sem ætl­aðar eru konum horm­ón, þó það sé mis­mun­andi í hversu miklu magni eftir teg­und­um. Þung­lyndi er einnig stór þáttur í auka­verk­unum pill­unnar og er oft erfitt að greina á milli hvað sé afleið­ing ­skamm­deg­is­þung­lynd­is­ins og hvað sé hægt að bein­tengja við horm­óna-inn­spýt­ing­una. Samt halda konur áfram að taka pill­una, oft vit­andi um hvaða áhrif hún hefur á líf þeirra. 

Nýverið fóru af stað til­raunir með getn­að­ar­varn­arpillu ætl­aða til inn­töku af karl­mönn­um. Próf­unum á til­rauna­hópi var fljótt aflýst vegna þess hversu mikið af auka­verk­unum fóru að láta á sér kræla meðal karl­kyns við­fang­anna. Auka­verk­anir voru flestar, ef ekki all­ar, þær sömu og finn­ast í getn­að­ar­varn­arpill­unni sem hefur verið notuð af konum frá árinu 1960. Flestir karl­menn upp­lifðu miklar breyt­ingar í skap­sveiflum við próf­anir og reyndi eitt við­fangið jafn­vel að fremja sjálfs­morð. Þar með var próf­unum á getn­að­ar­varn­arpillu karla hætt með öllu.   

Margar rann­sóknir hafa sýnt fram á aukin þung­lynd­is­ein­kenni og kvíða hjá þeim konum sem nota getn­að­ar­varn­arpill­una. Talið er að hún gæti jafn­vel haft áhrif á heila­starf­semi og þá sér­stak­lega á þá hluta heil­ans sem snerta skynj­un, tauga­boð og til­finn­ing­ar. Margar aðrar auka­verk­anir eru einnig í boði pill­unnar en þar má meðal ann­ars telja þyngd­ar­aukn­ingu, höf­uð­verki, ógleði og eymsli í brjóst­um. Margar konur skipta yfir í aðrar teg­undir ef auka­verk­anir verða of miklar og getur oft önnur teg­und hentað bet­ur. Hins vegar má spyrja sig hvort að þessi drag­bítur kvenna sé þess virði fyrir and­lega heilsu þeirra, hver kona dæmir auð­vitað fyrir sig en það er ekki nægi­leg umræða um þetta mál­efni í sam­fé­lag­inu og hversu mikil áhrif pillan hefur á lund kvenna, þeirra eigið líf og aðstand­enda. 

Getn­að­ar­varn­arpillan hefur þró­ast í að vera svo sjálf­sagður hlutur fyrir konur til að inn­byrða að margar hverjar spyrja sig ekki einu sinni út í hversu mik­ill áhrifa­valdur þessi litli hlutur getur orð­ið, og ein­hverjar hafa jafn­vel talið sér trú um að skap­sveifl­urnar séu eðli­legur hlut­ur. Þegar þær í raun eru inn­byggðar og mót­aðar af eigin hendi með inn­töku af efna­fræði­legum efnum sem bera oft fleiri galla en kost­i. 

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kristrún í formannsframboð: „Samfylkingin þarf að ná virkari tengingu við venjulegt fólk“
Kristrún Frostadóttir ætlar sér að verða næsti formaður Samfylkingarinnar. Hún ætlar að leggja áherslu á kjarnamál jafnaðarmanna, jákvæða pólitík, meiri samkennd og minni einstaklingshyggju. „Ég veit að það er hægt að stjórna landinu betur.“
Kjarninn 19. ágúst 2022
Í könnuninni var spurt hvaða verkalýðsleiðtoga fólk treysti helst til að leiða ASÍ. Auk þessara fjögurra var nafn Kristjáns Þórðar Snæbjarnarsonar á listanum.
Reykvíkingar, háskólamenntaðir og kjósendur Vinstri grænna báru mest traust til Drífu
Drífa Snædal naut mests trausts kjósenda allra flokka nema Sósíalistaflokks Íslands til þess að leiða Alþýðusamband áfram næstu tvö árin, samkvæmt niðurstöðum nýlegrar könnunar sem Gallup var falið að framkvæma.
Kjarninn 19. ágúst 2022
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið - Húðtóna heyrnartól frá Kardashian
Kjarninn 19. ágúst 2022
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Nýr íslenskur „banki“
Kjarninn 19. ágúst 2022
Sjúklingar þurfa ekki að eiga snjallsíma til að nýta sér þjónustu Uber Health.
Uber haslar sér völl í heilbrigðisþjónustu
Ástralskir læknar geta nú bókað akstur fyrir sjúklinga sína á læknastofur og sjúkrahús hjá farveitunni Uber. Margir hafa lýst yfir efasemdum um að fyrirtækinu sé treystandi fyrir heilbrigðisupplýsingum fólks.
Kjarninn 19. ágúst 2022
Björk um Katrínu Jakobsdóttur: „Hún hefur ekki gert neitt fyrir umhverfið“
Þekktasta tónlistarkona Íslandssögunnar segir að forsætisráðherra hafi gert sig fokreiða árið 2019 með því að draga sig út úr því að lýsa yfir neyðarástandi í loftslagsmálum með henni og Gretu Thunberg.
Kjarninn 19. ágúst 2022
Þorsteinn Víglundsson
Vinnumarkaður í úlfakreppu
Kjarninn 19. ágúst 2022
Kristrún Frostadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar.
Kristrún boðar til fundar– Telur að Samfylkingin geti náð aftur vopnum sínum
Kristrún Frostadóttir mun tilkynna um framboð sitt til formann Samfylkingarinnar á fundi í dag. Þar ætlar hún að segja frá því hvernig hún telur að endurvekja megi „von og trú fólks á að það sé hægt að breyta og reka samfélagið okkar betur.“
Kjarninn 19. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None