Geðheilbrigði, brauðfætur og göngutúr

Sálfræðingur sem starfar á Barna- og unglingageðdeild Landspítalans með vangaveltur um geðheilsu barna og unglinga.

Auglýsing

Nán­ast viku­lega lesum við fréttir um versn­andi líðan ung­menna, aukna notkun geð­lyfja og bágri stöðu heil­brigð­is­kerf­is­ins almennt. Mikið hefur verið fjallað um hækk­andi tíðni kvíða- og til­finn­inga­vanda barna og ung­linga, sér­stak­lega stúlkna á fram­halds­skóla­aldri. Auð­vitað er þetta áhyggju­efni sem við þurfum að taka alvar­lega og vinna að úrbótum á. 

Heitt umræðu­efni 

Það hefur eflaust ekki farið fram hjá mörgum að umbætur í heil­brigð­is­kerf­inu eru ofar­lega á baugi hjá fram­bjóð­endum til Alþing­is­kosn­inga 2017. Núna, korter í kosn­ing­ar, virð­ist geð­heil­brigði barna og ung­linga sér­stak­lega vera í deigl­unni. 

Þverpóli­tísk sátt virð­ist ríkja um að gera þurfi betur í mál­efnum sem snúa að geð­heilsu barna og ung­linga, sem auð­vitað er mjög jákvætt! Skiptar skoð­anir eru þó um útfærslu á þessum mál­efn­um. For­ystu­menn flokk­anna takast meðal ann­ars á um mál­efni sem snúa að mis­mun­andi áherslum á opin­bert eða einka­rekið heil­brigð­is­kerfi. Sýn fram­bjóð­enda á alvar­leika geð­heil­brigð­is­vand­ans er ólík og þar af leið­andi mis­mun­andi skoð­anir á því hvernig og hversu miklu rík­isfé eigi að ráð­stafa í þessum til­gangi.

Auglýsing

Heil­brigð­is­kerfi á brauð­fótum

Logi Ein­ars­son, for­maður Sam­fylk­ing­ar­inn­ar, tók það sterkt til orða í leið­togaum­ræðum á RÚV að  hann teldi að heil­brigð­is­kerfi okkar Íslend­inga stæði á brauð­fót­um. Katrín Jak­obs­dótt­ir, for­maður Vinstri Grænna, hefur einnig tjáð sig opin­ber­lega um óánægju sína með fyr­ir­hug­uðum útgjöldum til  heil­brigð­is­kerf­is­ins í frum­varpi sitj­andi rík­is­stjórnar til fjár­laga og veltir því fyrir sér hvers vegna ekki sé brugð­ist sterkara við fjársvelti innan þess. Bjarni Bene­dikts­son, sitj­andi for­sæt­is­ráð­herra, vill sömu­leiðis auka við fjár­fram­lögum til heil­brigð­is­kerf­is­ins en lagði áherslu á að bera þurfi saman opin­bera og einka­rekna heil­brigð­is­þjón­ustu í For­ystu­sæt­inu á RÚV fyrr í mán­uð­in­um. Hann taldi mik­il­vægt að hið opin­bera heil­brigð­is­kerfi tæki við þeim allra veik­ustu og að á rík­is­rek­inni stofnun eins og Land­spít­al­anum yrðu fram­kvæmdar allar stærri og flókn­ari aðgerðir meðal ann­ars þegar líf fólks væri í hættu. Út frá þeirri stað­hæf­ingu tel ég ein­falt að færa rök fyrir því að barn eða ung­lingur í sjálfs­vígs­hættu ætti einnig að hafa greiðan aðgang að fag­að­ila, eins og t.a.m. sál­fræð­ingi, óháð fjár­hag for­eldra. Þannig er það ekki fyrir þessar kosn­ingar og í raun þurfa mörg börn með alvarlegan geð­rænan vanda enn að bíða eftir þjón­ustu þess­ara fag­að­ila.

Hvað getum við gert bet­ur?

Við berum öll ábyrgð á því að halda umræð­unni um betra geð­heil­brigði á lofti. Rann­sóknir hafa sýnt að for­varnir eru mik­il­vægur liður í því að bæta geð­heilsu ungs fólks. Vafa­laust þarf að efla til­finn­inga­fræðslu og aðra fræðslu í skólum um gagn­legar leiðir til að takast á við mót­læti í líf­inu. 

Mikl­vægt er að heil­brigð­is­starfs­fólki sé gert kleift að við­halda og efla sér­þekk­ingu sína innan heil­brigð­is­kerf­is­ins. 

Einnig þarf að bæta aðgengi að fag­að­ilum í geð­heil­brigð­is­þjón­ustu. Börn og ung­lingar eiga ekki að þurfa að bíða eftir því að kom­ast að hjá sál­fræð­ingi og eiga að geta sótt slíka þjón­ustu óháð fjár­hag for­eldra.

Göngutúr í átt að breyt­ingum

Aukin vit­und­ar­vakn­ing í sam­fé­lag­inu og umræða fram­bjóð­enda um geð­heil­brigði er eitt skref. Við sem sam­fé­lag eigum þó mörg skref ógengin enn. Mik­il­vægt er, hvernig sem úrslit ráð­ast í Alþing­is­kosn­ing­unum 2017, að ólíkir flokkar geti sam­ein­ast um heilla­væn­lega stefnu í geð­heil­brigð­is­mál­unum og gengið sama veg. Ekki er gerð krafa um að hinir verð­andi kjörnu full­túrar leið­ist í hendur heldur skulu þeir ein­beita sér að því að ganga í sömu átt. Göngu­hrað­inn þarf að vera þokka­lega góður og jafn í stað þess að byrja á sprett­hlaupi sem endar óneit­an­lega á því að menn verða á stuttri stundu uppi­skroppa með ork­una. 

Hugsum og ræðum vand­lega um það hvaða þjón­ustu við viljum að börn okkar hafi aðgang að og hvernig við ætlum raun­veru­lega að láta það verða að veru­leika. 

Höf­undur er sál­fræð­ingur og starfar á Barna- og ung­linga­geð­deild Land­spít­al­ans.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Áfengi spilar afar stjórt hlutverk í danskri unglingamenningu.
Danskir menntaskólar endurhugsi drykkjumenninguna
Danska heilbrigðisstofnunin hefur sent menntaskólum landsins bréf þar sem óskað er eftir því að hætt verði að gera áfengi hátt undir höfði á viðburðum á vegum skólanna.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Vilja gera óperuna aðgengilega fyrir Íslendinga
Kammeróperan ætlar að flytja meistarverkið Così fan tutte eftir Mozart íslensku á óperukvöldverði í Iðnó. Safnað er fyrir verkefninu á Karolina fund.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Korn frá Úkraínu loks á leið til Afríku á barmi hungursneyðar
Flutningaskip á vegum Sameinuðu þjóðanna er á leið til Afríku með fullan farm af korni frá Úkraínu. Um er að ræða fyrstu kornflutninga frá Úkraínu til Afríku síðan Rússland réðst inn í Úkraínu.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Vindmyllurnar sem yrðu notaðar í vindorkuverið í Hvalfirði yrðu um 250 metrar á hæð. Þær yrðu á fjalli sem er 647 metrar á hæð og því sjást mjög víða að.
Vindorkuverið hefði „veruleg áhrif á ásýnd“ Hvalfjarðar og nágrennis
Hvalfjörður er þekktur fyrir fjölbreytt og fallegt landslag. Stofnanir segja „mjög vandasamt“ að skipuleggja svo stórt inngrip sem vindorkuver er á slíku svæði og að það yrði „mikil áskorun“ að ná sátt um byggingu þess.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Mikið var látið með HBO Max þegar streymisþjónustan var kynnt til leiks vorið 2020 og hún auglýst gríðarlega.
Bylting á HBO Max veldur því að veitan kemur seinna til Íslands og efnisframboð minnkar
Bið Íslendinga eftir HBO Max mun lengjast um rúm tvö ár. Ástæðan er sameining móðurfélags HBO við fjölmiðlarisann Discovery. Ný stjórn er í brúnni og allt virðist vera gert til að spara pening.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Kristjanía er eins konar undraland í miðri Kaupmannahöfn.
Kristjaníubúar fá tilboð
Danska ríkið hefur gert íbúum Kristjaníu tilboð sem felur í sér umtalsverðar breytingar frá núverandi skipulagi. Íbúum „fríríkisins“ myndi fjölga talsvert ef breytingarnar ganga eftir. Samningaviðræður milli íbúanna og ríkisins standa yfir.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Fjármálaeftirlit Seðlabanka Íslands birti samkomulag um sátt við FX Iceland í liðinni viku.
Fékk 2,7 milljóna króna sekt fyrir margháttuð og alvarleg brot á peningaþvættislögum
Annmarkar voru á flestum þáttum starfsemi gjaldeyrisskiptamiðstöðvar sem hóf starfsemi snemma árs 2020. Fyrirtækið stundaði meðal annars áfram viðskipti við aðila eftir að peningaþvættiseftirlitið hafði sent tilkynningu um grunsamleg viðskipti þeirra.
Kjarninn 13. ágúst 2022
Um er að ræða enn eitt skrefið í margþættri rannsókn á tilraunum Trump til þess að halda völdum.
Geymdi háleynileg gögn heima hjá sér
Meðal þess sem alríkislögreglan lagði hald á í húsleit á heimili Donalds Trump voru háleynileg gögn sem ekki má opna nema undir öryggisgæslu innan ríkisstofnana Bandaríkjanna.
Kjarninn 13. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar