Kvennabylting í fríverslunarmálum

Hanna Katrín Friðriksson, þingflokksformaður Viðreisnar, segist sannfærð um að innan ekki svo margra ára verði sérstakar jafnréttisáherslur í fríverslunarsamningum jafn sjálfsagðar og áhersla á umhverfis- og mannréttindamál eru nú.

Auglýsing

Það hefur verið ríkj­andi við­horf í ára­tugi að frjáls versl­un, m.a. með frí­versl­un­ar­samn­ingum milli þjóða, leiði sjálf­krafa til jafnra tæki­færa fyrir alla. Smám saman hafa menn hins vegar áttað sig á því að sú stað­reynd að konur eru um 70% þeirra jarð­ar­búa sem búa við mikla fátækt,  kalli á hressi­lega við­horfs­bylt­ingu. Öðru­vísi breyt­ist hlut­irnir ekki.

Á fundi þing­manna­nefndar og ráð­herra EFTA ríkj­anna á Sval­barða í júní síð­ast­liðnum beindi ég því til ráð­herr­anna fjög­urra; Íslands, Nor­egs, Sviss og Liechten­stein, að skoða að fella jafn­rétt­is- og kynja­sjón­ar­mið inn í frí­versl­un­ar­samn­inga EFTA rétt eins og þar er kveðið á um mann­rétt­indi, vinnu­vernd og sjálf­bæra þró­un, a.m.k. í nýlegri samn­ing­um.  Ég benti m.a. á nýlega fyr­ir­mynd í frí­versl­un­ar­samn­ingi Kanada og Chile þar sem sér­stak­lega er fjallað um jafn­rétt­is­mál. Kanada­menn hafa lýst því yfir að stefna þeirra sé að hafa slíka jafn­réttiskafla í öllum sínum frí­versl­un­ar­samn­ingum hér eftir og þeir vinna nú að því að sann­færa kollega sína frá Banda­ríkj­unum og Mexíkó um að festa þessa nálgun í frí­versl­un­ar­samn­inga Norð­ur­-Am­er­íku­ríkj­anna þriggja (NAFTA). Það verður áhuga­vert að fylgj­ast með málum þar.

Á Sval­barða­fund­inum tóku utan­rík­is­ráð­herrar Íslands, Nor­egs og Liechten­stein vel í til­lögu mína og var ákveðið að taka hana til frek­ari skoð­un­ar. Utan­rík­is­ráð­herra Sviss tjáði sig ekki um málið á fund­in­um. Utan­rík­is­ráð­herra Liechten­stein lýsti því yfir að málið yrði sett í for­gang í for­mennsku­tíð henn­ar, en Liechten­stein tók við for­mennsku í ráð­herra­ráði EFTA um mitt þetta ár.

Auglýsing

Þátt­taka kvenna for­senda efna­hags­bata

Jafn­rétt­is­sjón­ar­mið í frí­versl­un­ar­samn­ingum EFTA voru aftur til umfjöll­unar á fundi þing­manna­nefndar og ráð­herra­ráðs EFTA í Genf á dög­un­um.  Þar var ég fram­sögu­maður skýrslu sem tekin hafði verið saman um málið í kjöl­far til­lögu minnar frá Sval­barða.  Í skýrsl­unni er bent á að frá árinu 2010 hefði EFTA tekið sér­staka kafla um sjálf­bæra þróun og vinnu­vernd upp í frí­versl­un­ar­samn­inga og jafn­framt að í for­máls­orðum samn­inga væri vísun í lýð­ræði, mann­rétt­indi og rétt­ar­rík­ið. Tími væri kom­inn til að taka upp ákvæði um kynja­jafn­rétti í takt við alþjóð­lega þróun í þá átt. 

Mikil sam­staða er á alþjóð­legum vett­vangi um að efna­hags­legur ávinn­ingur milli­ríkja­við­skipta eigi að gagn­ast sem best, ann­ars vegar með að tryggja að heild­ar­á­vinn­ing­ur­inn verði sem mestur og hins vegar með því að tryggja að allir njóti góðs af.  Með auknum skiln­ingi á því að slík mark­mið nást ekki án þátt­töku kvenna í atvinnu­líf­inu hefur aukin umræða átt sér stað um nauð­syn kynja­jafn­réttis í við­skiptum á vett­vangi Evr­ópu­sam­bands­ins, Sam­ein­uðu þjóð­anna, OECD og Alþjóða­við­skipta­stofn­un­ar­inn­ar. Fram­kvæmda­stjóri ESB á sviði við­skipta­mála, Cecilia Malm­ström, hefur t.d. lýst því yfir að til skoð­unar sé að bæta ákvæðum um kynja­jafn­rétti inn í frí­versl­un­ar­samn­inga sam­bands­ins. 

Arancha Gonzá­lez, for­stjóri Alþjóða­við­skipta­mið­stöðv­ar­innar (e. International Trade Center), var gestur á fundi þing­manna­nefnd­ar­innar í Genf þar sem hún fór yfir horfur í alþjóða­við­skipt­u­m. Gonzá­lez, sem er einmitt meðal þátt­tak­enda á WLP hér í Reykja­vík, greindi m.a. frá vinnu við drög að ályktun um kynja­jafn­rétti og frí­verslun sem hópur ríkja, þar á meðal Ísland, hafa unnið að.  Gonzá­lez var ómyrk í máli þegar kom að stöðu kvenna og ávinn­ingi af frí­verslun og taldi bætta stöðu þar eina helstu for­sendu efna­hags­bata hjá þeim ríkjum sem standa höllum fæti.

Frí­versl­un­ar­samn­ingar EFTA eru nú 27 tals­ins við 38 ríki og ná yfir 14,3% af vöru­skiptum EFTA-­ríkj­anna. EFTA á í virkum við­ræðum við Indónesíu, Malasíu, Víetnam, Ind­land og Mercosur sem er tolla­banda­lag fjög­urra Suð­ur­-Am­er­íku­ríkja, Argent­ínu, Bras­il­íu, Paragvæ og Úrugvæ. Þá á EFTA í við­ræðum um upp­færslu samn­inga við Tyrk­land frá árinu 1992 og Mexíkó frá árinu 2000 en slíkar upp­færslur snúa einkum að því að samn­ingar sem áður tóku ein­ungis til vöru­við­skipta taki einnig til þjón­ustu­við­skipta, fjár­fest­inga, opin­berra inn­kaupa og hug­verka­rétt­inda. Þessar við­ræður og samn­ingar sem þær munu von­andi leiða af sér, bjóða EFTA upp á kjörið tæki­færi til að vera leið­andi í þeirri bylt­ingu sem er að hefj­ast varð­andi frí­verslun í heim­in­um. Málið snýst ekki ein­göngu um að jafna kjör kvenna (og þar með barna eins og dæmin sýna) þó að það sé eitt og sér eðli­legt for­gangs­mark­mið stjórn­valda hvar sem er í heim­in­um. Mark­miðið er að stækka kök­una, auka hag­vöxt og bæta lífs­kjör. Og já, fyrir alla. 

Óþarfi eða óþægi­legt ves­en?

Þeir fyr­ir­finn­ast enn sem telja óþarfi að fella jafn­rétt­is- og kynja­sjón­ar­mið inn í frí­versl­un­ar­samn­inga. Frí­verslun gagn­ist öll­um, punkt­ur.  Þegar það hefur verið hrakið með tölu­legum gögnum taka næstu mót­mæli við. Það sé ekki gott að hafa of mikið af skil­yrðum inn í svona samn­ing­um, það hægi á ferl­inu og leiði til þess að færri samn­ingar séu gerð­ir. Og það sé mjög slæmt fyrir kon­ur. Þegar spurt er af hverju sömu rök eigi ekki við um t.a.m. umhverf­is- og mann­rétt­inda­sjón­ar­miðin í frí­versl­un­ar­samn­ing­unum verður fátt um svör. 

Ég er sann­færð um að innan ekki svo margra ára verði sér­stakar jafn­rétt­is­á­herslur í frí­versl­un­ar­samn­ingum jafn sjálf­sagðar og áhersla á umhverf­is- og mann­rétt­inda­mál eru nú. Auð­vitað eiga EFTA ríkin fjögur að vera í far­ar­broddi í þess­ari bylt­ingu en ekki spor­göngu­menn. 

Á fundi þing­manna­nefnd­ar­innar í Genf lagði ég fram drög að ályktun um mál­ið, en það er skemmst frá því að segja að um hana voru skiptar skoð­an­ir. Auk íslensku þing­manna­nefnd­ar­inn­ar, var þverpóli­tísk sam­staða í norsku þing­manna­nefnd­inni um að styðja til­lög­una. Þing­menn Sviss og Liechten­stein voru á móti. Það var því ákveðið að fresta afgreiðslu álykt­un­ar­innar og nota tím­ann fram að næsta fundi til að reyna að vinna málið áfram.  Ég hvet þá rík­is­stjórn sem nú er að taka við völdum á Íslandi til að halda þessu máli til haga og vinna því for­gang. 

Höf­undur er þing­flokks­for­maður Við­reisnar og frá­far­andi for­maður þing­manna­nefndar Íslands­deildar EFTA.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Viðræðum BÍ og SA slitið
Verkfall er framundan hjá blaðamönnum, þar sem upp úr slitnaði í kjaradeilum Blaðamannafélags Íslands og Samtökum atvinnulífsins í dag.
Kjarninn 21. nóvember 2019
Ákærðir vegna viðskipta með bílastæðamiða á Keflavíkurflugvelli
Héraðssaksóknari hefur birt ákæru, en meint brot snúa að mútugreiðslum og umboðssvikum.
Kjarninn 21. nóvember 2019
Skipstjóri Samherja: Kemur á óvart að vera sakaður um brot
Arngrímur Brynjólfsson var handtekinn í Namibíu. Hann segist ekki vita til þess að skipið sem hann stýrir hafi veitt ólöglega.
Kjarninn 21. nóvember 2019
Kalla eftir hugmyndum frá almenningi um vannýtt matvæli
Verkefni á vegum sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra óskar eftir hugmyndum frá almenningi og framleiðendum um hvernig megi skapa verðmæti úr vannýtum matvælum. Nemendur við Hótel- og matvælaskólanum munu síðan nýta hugmyndirnar við gerð nýrra rétta.
Kjarninn 21. nóvember 2019
Ilia Shuma­nov, aðstoð­ar­fram­kvæmda­stjóri Rúss­lands­deildar Tran­sparency International
Umræðufundur um rússneskt samhengi Samherjamálsins
Á morgun fer fram umræðufundur um baráttuna gegn alþjóðlegu peningaþvætti á Sólon. Aðstoðarframkvæmdastjóri Rússlandsdeildar Transparency International mun halda fyrirlestur um helstu áskoranir peningaþvættis og leiðir til að rannsaka það.
Kjarninn 21. nóvember 2019
Jón Sigurðsson, stjórnarformaður Stoða.
Jón Sigurðsson kominn í stjórn Símans – Verður stjórnarformaður
Sitjandi stjórnarformaður Símans, Betrand Kan, var felldur í stjórnarkjöri í dag. Stoðir, stærsti hluthafi Símans, eru komin með mann inn í stjórn.
Kjarninn 21. nóvember 2019
Fimmta hvert heimili á leigumarkaði undir lágtekjumörkum
Rúmlega 31 þúsund einstaklingar voru undir lágtekjumörkum í fyrra eða um 9 prósent íbúa á Íslandi. Hlutfall leigjenda undir lágtekjumörkum er mun hærra en á meðal þeirra sem eiga húsnæði.
Kjarninn 21. nóvember 2019
Íslenskur skipstjóri í haldi í Namibíu
Skipstjóri sem starfaði árum saman hjá Samherja er í gæsluvarðhaldi í Namibíu eftir að hafa verið handtekinn fyrir ólöglegar veiðar.
Kjarninn 21. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar