Viðunandi samgöngur fyrir alla

Christer Magnusson segir að áður en við gleymum okkur í framtíðardraumum í samgöngumálum þurfi við að gera allt sem hægt sé til þess að bjarga brothættri byggð á Borgarfirði eystri og eitt af því sem gera þarf sé að nútímavæða veginn þangað.

Christer Magnusson.
Christer Magnusson.
Auglýsing

Undanfarið hefur talsvert verið fjallað um ástand innviða á Íslandi og meðal annars er mikil þörf á að endurnýja bundið slitlag víða kringum landið. Við þessar aðstæður er erfitt að krefjast nýs bundins slitlags á malarvegum en það er samt mikilvægt að halda því á lofti þar sem lífsviðurværi fólks er í húfi. Til dæmis hafa þeir sem búa innst í Berufirði, og þeir sem þurfa að aka veg 1 á þessu svæði, lengi barist fyrir því að vegurinn þar verði endurbyggður og malbikaður. Það er nú komið í framkvæmd. Einn af síðustu þéttbýliskjörnum landsins sem enn þarf að lifa með malarvegi er Borgarfjörður eystri. 


Heimamenn þurfa að sækja alla þjónustu til Egilsstaða því á Borgarfirði er engin búð, engin staðbundin heilbrigðisþjónusta, ekkert bílaverkstæði, messuhald er lítið og svo framvegis. Hins vegar eru hér þrir gististaðir (og tveir í Njarðvík) ásamt góðu tjaldstæði og blómleg ferðamennska sem til stendur að stórauka næstu árin. Yfir sumarið eru reknir fjórir veitingastaðir en það má teljast einstætt í hundrað manna þorpi. Póstbíll, sem einnig sinnir rútuþjónustu, fer á milli fimm sinnum í viku. Í firðinum er fiskvinnsla og er fiskur fluttur með vörubíl til Egilsstaða og Reyðarfjarðar. Til stendur að reisa átöppunarverksmiðju sem mun flytja mörg tonn af glerflöskum með íslensku vatni sömu leið. Erfitt er að gera það á holóttum malarvegi. 

Auglýsing


Leiðin frá Egilsstöðum niður á Borgarfjörð er 71 km og þar af eru 28 km eða 40% malarvegur. Þetta eru 28 erfiðir kílómetrar, oft holóttir, með kröppum beygjum og blindhæðum. Um er að ræða þrjá malarkafla: Frá Eiðum að bænum Laufási, yfir Vatnsskarð eystra og Njarðvíkurskriðurnar. Malbikaði hlutinn sem fer þvert yfir Héraðsflóa er nú mjög gamall og í slæmu ástandi en samt betri en malarvegurinn frá Eiðum og niður eftir og talsvert betri en vegurinn yfir skarðið og skriðurnar. Fyrir nokkrum árum var malbikaður nokkra kílómetra kafli í Njarðvík þegar Njarðvíkurá var sett í stokk og var því langur malarkafli gerður að tveimur. Hugsanlega var áætlað að malbika lengri kafla því á mörgum nýlegum kortum er hann sýndur lengri en í raunveruleikanum. Ég veit þó ekki af hverju ekki var haldið áfram út Njarðvíkina. Vegurinn, sem hefur vegnúmer 94, var árið 2010 nefndur aðalbraut alla leið til Borgarfjarðar.


Umferð um veg 94 hefur aukist talsvert undanfarin ár þrátt fyrir fækkun íbúa í Bakkagerði, sem er nafnið á þorpinu á Borgarfirði eystri. Árið 2001 var sumardagsumferðin (júní til september) yfir Vatnsskarð eystra 106 bílar en sumarið 2017 voru þeir að meðaltali 310. Þá eru ótaldir þeir bílar sem fara út Hérað án þess að fara yfir skarðið. Lítið hefur verið gert við veginn annað en almennt viðhald þessi ár. Sumarið 2017 tók steininn úr þar sem miklar rigningar og mikil umferð lögðust á eitt til þess að skola í burtu slitlaginu og búa til holur. Erlendir ferðamenn, bæði dagsgestir og þeir sem höfðu pantað gistingu, sneru við eða lentu í því að sprakk á dekkjum. En Íslendingar eru einnig duglegir að sækja fjörðinn heim. Einstæð náttúra, frábærar gönguleiðir og aðgengileg lundabyggð en einnig ýmsir viðburðir draga til sín ferðamenn. Um Bræðsluhelgina í lok júlí fóru um 740 bílar á dag yfir Vatnsskarð eystra. Í fyrsta sinn í sögu Bræðsluhátíðar var talsverð rigning og mörgum fannst erfitt að keyra þangað og heim þrátt fyrir að Vegagerðin gerði allt sem hún gat til þess að halda veginum í sæmilegu ástandi. Helgina á undan var Dyrfjallahlaupið haldið í fyrsta sinn, þá í brennandi sól, og fóru þá um 660 bílar á dag yfir skarðið. Að sögn Vegagerðarmanna þolir vegurinn alls ekki slíka umferð. Dyrfjallahlaupið mun verða haldið aftur 2018 og má þá gera ráð fyrir að enn fleiri sæki fjörðinn heim.


Hvað er þá til ráða? Líklega mun ekki fást fjármagn til að endurbyggja og malbika strax alla þessa 28 km en það mætti gera þetta í áföngum. Halda þarf áfram þar sem frá var horfið fyrir nokkrum árum og malbika Njarðvík og skriðurnar. Kannski er þetta erfiðasta verkefnið því rétta þarf úr og byggja upp veginn og byggja skriðuvörn. Laga þarf einnig útsýnisstaði og setja upp vegrið.


Í leiðinni ætti að malbika að minnsta kosti efsta hluta skarðsins því vegurinn er þar ónýtur og myndast holur við minnstu rigningu. Næst þarf að ráðast í að leggja bundið slitlag frá Eiðum þannig að vegurinn út að Héraðsflóa komist í nútímalegt horf. Loks þarf að ljúka vegagerð yfir Vatnsskarð. Einn möguleiki væri að grafa stutt göng undir skarðið. Það mundi spara mikla snjómokstra og gamli vegurinn gæti þá verið opinn yfir sumarið sem útsýnisvegur og sem aðkomuvegur að gönguleiðum um Stórurð.


Í framtíðinni ætti að íhuga að byggja brú yfir Lagarfljót að norðanverðu og leggja vegartengingu frá Borgarfjarðarvegi að Húsey og Húseyjarvegi. Þannig myndast hringvegur um Hróarstungu sem gæti verið áhugavert uppbyggingarsvæði fyrir ferðamennsku. Margir leggja nú þegar leið sína til Húseyjar þrátt fyrir að aka þurfi langan og erfiðan malarveg þangað og svo sömu leið til baka. Í framhaldinu mætti hugsa sér brú yfir Jökulsá og göng til Vopnafjarðar. Slíkar samgöngubætur mundu opna mikla möguleika fyrir atvinnu, viðskipti, menningu og ferðamennsku.


En áður en við gleymum okkur í framtíðardraumum þurfum við að gera allt sem við getum til þess að bjarga brothættri byggð á Borgarfirði eystri og eitt af því sem gera þarf er að nútímavæða veginn þangað.


Höfundur býr í Reykjavík og hluta af árinu á Borgarfirði eystri.

Umferð um Vatnsskarð eystra á leiðinni til Borgarfjarðar 2001-2017. Brúna línan er sumardagsumferð. Ársdags- og vetrardagsumferð fyrir 2017 eru áætluð. Myndin fengin frá Vegagerðinni.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Sonos fær uppreist æru og Framsóknarmaður vill aldurstakmark á snjalltæki
Kjarninn 7. maí 2021
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra var bólusett í Laugardalshöllinni í gær. Bólusetningar ganga nú mjög hratt fyrir sig á Íslandi og samhliða dregur úr takmörkunum.
Fjöldatakmarkanir hækkaðar í 50 manns frá og með næsta mánudegi
Opnunartími veitingastaða verður lengdur um klukkustund, leyfilegur fjöldi í verslunum tvöfaldast, fleiri mega vera í sundi og fara í ræktina. Grímuskylda verður hins vegar óbreytt.
Kjarninn 7. maí 2021
Skálað á kaffihúsi í Danmörku.
Ýta við ferðaþjónustunni með 32 milljarða króna „sumarpakka“
Danska ríkisstjórnin ætlar að setja 1,6 milljarða danskra króna, um 32 milljarða íslenskra, í „sumarpakka“ til að örva ferðaþjónustu landsins.
Kjarninn 7. maí 2021
Kvótinn um 1.200 milljarða króna virði – Þrjár blokkir halda á tæplega helmingi hans
Miðað við síðustu gerðu viðskipti með aflaheimildir þá er virði þeirra langtum hærra en bókfært virði í ársreikningum útgerða. Í næstu viku munu örfáir eigendur útgerðar selja tæplega 30 prósent hlut sinn í henni.
Kjarninn 7. maí 2021
Páll Magnússon er formaður allsherjar- og menntamálanefndar.
Nefnd búin að afgreiða fjölmiðlastyrki og umsóknarfrestur verður til loka maímánaðar
Meirihluti allsherjar- og menntamálanefndar hefur skilað áliti um stuðningskerfi til fjölmiðla. Þar er lagt til að þrengja skilyrði fyrir stuðningi úr ríkissjóði og gildistími laganna er færður í eitt ár.
Kjarninn 7. maí 2021
Rósa Guðbjartsdóttir, bæjarstjóri Hafnarfjarðar, og verk Libiu og Ólafs áður en það var tekið niður af gafli Hafnarborgar.
Bæjarstjóri hafnar því að hafa gerst sek um ritskoðun þegar listaverk var fjarlægt
Fulltrúar minnihlutans í Hafnarfirðii segja fjarlægingu listaverks Libiu Castro og Ólafs Ólafssonar af gafli Hafnarborgar síðastliðinn sunnudag „alvarlega aðför að tjáningarfrelsi“ og vilja að bæjaryfirvöld biðji tvíeykið afsökunar.
Kjarninn 7. maí 2021
Svæðið fyrir og eftir að Rio Tinto hafði farið yfir það með stórvirkum vinnuvélum.
Hluthafar Rio Tinto hafna starfskjarastefnu sem ofurlaun forstjórans fyrrverandi byggðu á
Fyrstu viðbrögð Rio Tinto og forstjóra þess, þegar upp komst að fyrirtækið hefði eyðilagt 46 þúsund ára gamla steinhella, voru að segjast ekki hafa vitað að þeir væru heilagir í hugum frumbyggjanna. Þessar afsakanir voru hluthöfum ekki að skapi.
Kjarninn 6. maí 2021
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsmálaráðherra.
Telur ásakanir um meint brot Samherja ekki hafa skaðað orðspor íslenskra fyrirtækja
Fjármála- og efnahagsráðherra segist aldrei hafa fengið símtal, ábendingu eða umkvörtun frá nokkrum einasta aðila sem heldur því fram að ásakanir um lögbrot Samherja séu að valda einhverjum verulegum vandræðum fyrir íslenskan útflutning.
Kjarninn 6. maí 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar