Viðunandi samgöngur fyrir alla

Christer Magnusson segir að áður en við gleymum okkur í framtíðardraumum í samgöngumálum þurfi við að gera allt sem hægt sé til þess að bjarga brothættri byggð á Borgarfirði eystri og eitt af því sem gera þarf sé að nútímavæða veginn þangað.

Christer Magnusson.
Christer Magnusson.
Auglýsing

Und­an­farið hefur tals­vert verið fjallað um ástand inn­viða á Íslandi og meðal ann­ars er mikil þörf á að end­ur­nýja bundið slit­lag víða kringum land­ið. Við þessar aðstæður er erfitt að krefj­ast nýs bund­ins slit­lags á mal­ar­vegum en það er samt mik­il­vægt að halda því á lofti þar sem lífs­við­ur­væri fólks er í húfi. Til dæmis hafa þeir sem búa innst í Berufirði, og þeir sem þurfa að aka veg 1 á þessu svæði, lengi barist fyrir því að veg­ur­inn þar verði end­ur­byggður og mal­bik­að­ur. Það er nú komið í fram­kvæmd. Einn af síð­ustu þétt­býl­is­kjörnum lands­ins sem enn þarf að lifa með mal­ar­vegi er Borg­ar­fjörður eystri. 



Heima­menn þurfa að sækja alla þjón­ustu til Egils­staða því á Borg­ar­firði er engin búð, engin stað­bundin heil­brigð­is­þjón­usta, ekk­ert bíla­verk­stæði, messu­hald er lítið og svo fram­veg­is. Hins vegar eru hér þrir gisti­staðir (og tveir í Njarð­vík) ásamt góðu tjald­stæði og blóm­leg ferða­mennska sem til stendur að stór­auka næstu árin. Yfir sum­arið eru reknir fjórir veit­inga­staðir en það má telj­ast ein­stætt í hund­rað manna þorpi. Póst­bíll, sem einnig sinnir rútu­þjón­ustu, fer á milli fimm sinnum í viku. Í firð­inum er fisk­vinnsla og er fiskur fluttur með vöru­bíl til Egils­staða og Reyð­ar­fjarð­ar. Til stendur að reisa átöpp­un­ar­verk­smiðju sem mun flytja mörg tonn af gler­flöskum með íslensku vatni sömu leið. Erfitt er að gera það á hol­óttum mal­ar­vegi. 

Auglýsing



Leiðin frá Egils­stöðum niður á Borg­ar­fjörð er 71 km og þar af eru 28 km eða 40% mal­ar­veg­ur. Þetta eru 28 erf­iðir kíló­metr­ar, oft holótt­ir, með kröppum beygjum og blind­hæð­um. Um er að ræða þrjá mal­arkafla: Frá Eiðum að bænum Lauf­ási, yfir Vatns­skarð eystra og Njarð­vík­ur­skrið­urn­ar. Mal­bik­aði hlut­inn sem fer þvert yfir­ Hér­aðs­fló­a er nú mjög gam­all og í slæmu ástandi en samt betri en mal­ar­veg­ur­inn frá Eiðum og niður eftir og tals­vert betri en veg­ur­inn yfir skarðið og skrið­urn­ar. Fyrir nokkrum árum var mal­bik­aður nokkra kíló­metra kafli í Njarð­vík þegar Njarð­vík­urá var sett í stokk og var því langur mal­arkafli gerður að t­veim­ur. Hugs­an­lega var áætlað að mal­bika lengri kafla því á mörgum nýlegum kortum er hann sýndur lengri en í raun­veru­leik­an­um. Ég veit þó ekki af hverju ekki var haldið áfram út Njarð­vík­ina. Veg­ur­inn, sem hefur veg­númer 94, var árið 2010 nefndur aðal­braut alla leið til Borg­ar­fjarð­ar.



Umferð um veg 94 hefur auk­ist tals­vert und­an­farin ár þrátt fyrir fækkun íbúa í Bakka­gerði, sem er nafnið á þorp­inu á Borg­ar­firði eystri. Árið 2001 var sum­ar­dags­um­ferðin (júní til sept­em­ber) yfir Vatns­skarð eystra 106 bílar en sum­arið 2017 voru þeir að með­al­tali 310. Þá eru ótaldir þeir bílar sem fara út Hérað án þess að fara yfir skarð­ið. Lítið hefur verið gert við veg­inn annað en almennt við­hald þessi ár. Sum­arið 2017 tók stein­inn úr þar sem miklar rign­ingar og mikil umferð lögð­ust á eitt til þess að skola í burtu slit­lag­inu og búa til hol­ur. Erlendir ferða­menn, bæði dags­gestir og þeir sem höfðu pantað gist­ingu, sneru við eða lentu í því að sprakk á dekkj­um. En Íslend­ingar eru einnig dug­legir að sækja fjörð­inn heim. Ein­stæð nátt­úra, frá­bærar göngu­leiðir og aðgengi­leg lunda­byggð en einnig ýmsir við­burðir draga til sín ferða­menn. Um Bræðslu­helg­ina í lok júlí fóru um 740 bílar á dag yfir Vatns­skarð eystra. Í fyrsta sinn í sögu Bræðslu­há­tíðar var tals­verð rign­ing og mörgum fannst erfitt að keyra þangað og heim þrátt fyrir að Vega­gerðin gerði allt sem hún gat til þess að halda veg­inum í sæmi­legu ástandi. Helg­ina á undan var Dyr­fjalla­hlaupið haldið í fyrsta sinn, þá í brenn­andi sól, og fóru þá um 660 bílar á dag yfir skarð­ið. Að sögn Vega­gerð­ar­manna þolir veg­ur­inn alls ekki slíka umferð. Dyr­fjalla­hlaupið mun verða haldið aftur 2018 og má þá gera ráð fyrir að enn fleiri sæki fjörð­inn heim.



Hvað er þá til ráða? Lík­lega mun ekki fást fjár­magn til að end­ur­byggja og mal­bika strax alla þessa 28 km en það mætti gera þetta í áföng­um. Halda þarf áfram þar sem frá var horfið fyrir nokkrum árum og mal­bika Njarð­vík og skrið­urn­ar. Kannski er þetta erf­ið­asta verk­efnið því rétta þarf úr og byggja upp veg­inn og byggja skriðu­vörn. Laga þarf einnig útsýn­is­staði og setja upp vegrið.



Í leið­inni ætti að mal­bika að minnsta kosti efsta hluta skarðs­ins því veg­ur­inn er þar ónýtur og mynd­ast holur við minnstu rign­ingu. Næst þarf að ráð­ast í að leggja bundið slit­lag frá Eiðum þannig að veg­ur­inn út að Hér­aðs­flóa kom­ist í nútíma­legt horf. Loks þarf að ljúka vega­gerð yfir Vatns­skarð. Einn mögu­leiki væri að grafa stutt göng undir skarð­ið. Það mundi spara mikla snjó­mokstra og gamli veg­ur­inn gæti þá verið opinn yfir sum­arið sem útsýn­is­vegur og sem aðkomu­vegur að göngu­leiðum um Stór­urð.



Í fram­tíð­inni ætti að íhuga að byggja brú yfir Lag­ar­fljót að norð­an­verðu og leggja veg­ar­teng­ingu frá Borg­ar­fjarð­ar­vegi að Húsey og Hús­eyj­ar­vegi. Þannig mynd­ast hring­vegur um Hró­ars­tungu sem gæti verið áhuga­vert upp­bygg­ing­ar­svæði fyrir ferða­mennsku. Margir leggja nú þegar leið sína til Hús­eyjar þrátt fyrir að aka þurfi langan og erf­iðan mal­ar­veg þangað og svo sömu leið til baka. Í fram­hald­inu mætti hugsa sér brú yfir Jök­ulsá og göng til Vopna­fjarð­ar. Slíkar sam­göngu­bætur mundu opna mikla mögu­leika fyrir atvinnu, við­skipti, menn­ingu og ferða­mennsku.



En áður en við gleymum okkur í fram­tíð­ar­draumum þurfum við að gera allt sem við getum til þess að bjarga brot­hættri byggð á Borg­ar­firði eystri og eitt af því sem gera þarf er að nútíma­væða veg­inn þang­að.



Höf­undur býr í Reykja­vík og hluta af árinu á Borg­ar­firði eystri.

Umferð um Vatnsskarð eystra á leiðinni til Borgarfjarðar 2001-2017. Brúna línan er sumardagsumferð. Ársdags- og vetrardagsumferð fyrir 2017 eru áætluð. Myndin fengin frá Vegagerðinni.

Breyttir tímar kalla á breytt jafnréttislög
Skipaður hefur verið starfshópur sem samanstendur af fulltrúum frá velferðarráðuneytinu, dómsmálaráðuneytinu og Jafnréttisstofu til að hefja undirbúning að heildarendurskoðun laga um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla.
21. janúar 2018
Hákon Hákonarson
Nýtt lyf við ADHD væntanlegt innan fárra ára
Niðurstöður nýrrar rannsóknar á lyfi við athyglisbrest með ofvirkni komu vel út og búist er við að lyfið komist í almenna notkun eftir 2 til 3 ár.
21. janúar 2018
Bára Huld Beck
Stormurinn í vatnsglasinu (orðaleikur fyrirhugaður)
21. janúar 2018
Endurkast af gljásteinsþökum hefur virkað sem ljóskastari á nágranna þeirra sem komið hafa komið sér upp slíkum þökum.
Glampandi þak
Leir er ekki alltaf á borði dómstóla. Hæstiréttur Danmerkur fjallaði um álitamál sem varðar þetta algenga byggingarefni á dögunum.
21. janúar 2018
Ásgerður leiðir á Seltjarnarnesi - Fimm konur í sjö efstu sætum
Sitjandi bæjarstjóri fékk örugga kosninga í efsta sætið.
21. janúar 2018
280 þúsund manns dáið úr of stórum skammti á 5 árum
Gífurleg aukning hefur verið á dauðsföllum úr of stórum skammti vímuefna. Tölur um dauðsföll á Íslandi hjá ungum fíklum þykja „ógnvekjandi“.
20. janúar 2018
Greiðslustöðvun ríkisins á ársafmæli forsetatíðar Trumps
Trump ætlaði sér að fagna árs dvöl sinni í Hvíta húsinu í dag, en fagnaðarviðburði með fjárhagslegum bakhjörlum hefur verið frestað.
20. janúar 2018
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Kjósum um Borgarlínuna
20. janúar 2018
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar