Er það ekki heimska?

Guðmundur Guðmundsson segir að það þurfi að fara aftur að iðnbyltingu til að finna viðlíka ástand í húsnæðismálum hjá siðmenntaðri þjóð. Á höfuðborgarsvæðinu samsvari nú búseta í iðnaðarhverfum íbúafjölda á borð við þann sem býr í Vestmannaeyjum.

Auglýsing

Albert Ein­stein skil­greindi hug­takið heimsku  á þessa leið : Að gera það sama aftur og aft­ur, en reikna með annarri nið­ur­stöð­u. 

Í stóra ­sam­heng­inu er fróð­legt að heim­færa alhæf­ingu Ein­steins yfir á Íslenska hús­næð­ispólítík. Því hún er í öllum aðal­at­riðum óbreytt frá því fyrir hrun, og í raun enn lengra aftur í tím­ann.

Á íslandi er rekin brauð­mola­stefna í launa­mál­um, en brask og skort­stefna í hús­næð­is­mál­um. Verð­myndun fast­eigna er frjáls ­upp á við, en hand­bremsuð nið­urá­við. Eftir hrun hefur ýkt Íslensk ­sér­eign­ar­stefna frekar færst í aukana, en hitt.  Öfga­fyllstu dæmin um þetta er skulda­leið­rétt­ingin mikla. Og bruna­út­sala  hús­næðis í rík­i­s­eig­u til einka­rek­inna leigu­fé­laga. Þetta eru langstærstu aðgerðir í hús­næð­is­málum síð­ustu miss­er­in. Við­skipa­módel þessa ­fé­laga bygg­ist á síhækk­andi fast­eigna­verði

Auglýsing

Nýleg könnun sýnd­i að Íslensk hús­næð­ispólítík hefur skilað heims­meti í hækkun á hús­næð­is­verði. Líf­eyr­is­sjóðir lands­manna eiga sinn þátt í þessu vafa­sama meti. Þeir hella olíu á hækk­un­ar­eld­inn með  fjár­mögnun brask­fé­laga sem byggja til­veru sína á enda­lausri hækk­un ­eigna­verðs. Sömu sjóðir (al­menn­ing­ur) sitja svo uppi með  eigna­söfnin þegar Rús­sí­bani eigna­verðs tekur hefð­bundna dýfu nið­urá­við. 

Á höf­uð­borg­ar­svæð­inu birt­ist brauð­mola­stefna stjórn­valda í nýbyggðum hverf­um. Þar byggja verk­takar fyrir efna­fólk, og þá sem eiga eign fyrir upp í kaup­in.  Fjöl­býli er gleypt af heild­sölum eða leigu­há­körlum líf­eyr­is­sjóð­anna. Brauð­mylsnan er svo leigu­í­búðir á vegum ASÍ. Þessar íbúðir eru ætl­aðar tekju­lág­um. Fjöldi þeirra fer eftir stofn­fram­lögum frá stjórn­völd­um. Í núver­andi ástandi munu þessar íbúðir ein­ungis leysa lít­inn hluta vand­ans, tíund eða svo á löngum tíma. 

Höf­uð­borg­ar­svæði lands­ins er löngu orðið að land­fræði­legri heild. Samt er hvert sveit­ar­fé­lag á svæð­inu með sína eigin hug­mynda­fræði í hús­næð­is­mál­um. Sem snýst að mestu um ­sér­eign­ar­stefn­una. Sömu sveit­ar­fé­lög eru sam­tvinnuð í orku og almenn­ings­sam­göng­um, en ekki í hús­næð­is­mál­u­m. 

Borg­ar­yf­ir­völd í Reykja­vík halda gjarnan á lofti að á höf­uð­borg­ar­svæð­inu sé Reykja­vík­ ­með bestu stefn­una þegar kemur að félags­legu hús­næði. Hvort sem bor­inn er saman fjöldi, eða hlut­fall félags­legs hús­næð­is. Það er eflaust alveg rétt.

Í Reykja­vík eru nú um 2000 félags­legar íbúð­ir, sem eðli máls­ins sam­kvæmt er hæsta talan miðað við nágranna­sveit­ar­fé­lög­in. Ef Reykja­vík er hins vegar borin saman við svip­aðar borgir í Sví­þjóð eða Dan­mörku, væru lík­lega um 10,000 leigu­í­búðir í Reykja­vík­ reknar undir hatti borg­ar­inn­ar. Og ­leigðar út til almenn­ings án hagn­að­ar­kröfu. Þessi félög mynda kjöl­festu og  ráða leigu­verði á svæð­inu í krafti stærð­ar­inn­ar. Á Ís­landi er þessi for­múla á hvolfi. Þar ráða orðið Hákarla­fé­lög verð­lagn­ingu á leigu­mark­aði. Með­ þegj­andi sam­þykkt yfir­valda. 

Ef höf­uð­borg­ar­svæðið er skoðað þannig í heild sinni, þarf lík­lega að fara aftur að iðn­bylt­ingu til að finna við­líka ástand í hús­næð­is­málum hjá sið­mennt­aðri þjóð. Á svæð­inu sam­svarar nú búseta í iðn­að­ar­hverfum íbúa­fjölda á borð við þann sem býr í Vest­manna­eyjum eða á Sel­tjarn­ar­nes­i. Ekk­ert í kerf­inu gerir heldur ráð fyrir síauk­inni hús­næð­is­þörf  er­lends verka­fólks í mann­frek­ustu atvinnu­grein lands­ins.

Fyrir kosn­ingar mátti sjá gam­al­kunnug slag­orð í hús­næð­is­málum : Auka­lán til íbúð­ar­kaupa fyrir ungt fólk. Á skort­mark­aði hverf­ur þannig ráð­stöfun beint í hækkun á eigna­verð­i. 

Áfram má halda upp­taln­ingu um hvernig Íslend­ingar gera allt eins í hús­næð­is­málum ár eftir ár. Og fá ýkt­ari nið­ur­stöður (hækk­anir á heims­vísu) ár eftir ár. Er ekki bara heimska að búast við Ann­ari ­nið­ur­stöðu?

Krónan styrkist og Icelandair rýkur upp
Markaðsvirði Icelandair hefur sveiflast mikið eftir því hvernig því sem tíðindi hafa borist af fjármögnunarviðræðum WOW air.
Kjarninn 17. desember 2018
Forseti og varaforsetar Alþingis segja sig frá umfjöllun um Klaustursmálið
Varaforsetar Alþingis eru sex. Eftir að hafa metið athugasemdir, var ákveðið að segja sig frá umfjöllun um Klaustursmálið.
Kjarninn 17. desember 2018
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Brexit: Hvers vegna eru allir á taugum vegna Írlands?
Kjarninn 17. desember 2018
Þorsteinn Már Baldvinsson er forstjóri Samherja. Hann hefur farið fram á að Már Guðmundsson seðlabankastjóri segi af sér vegna Samherjamálsins.
Bankaráð Seðlabanka Íslands biður aftur um frest vegna Samherjamáls
Bankaráð Seðlabanka Íslands vonast til þess að geta svarað erindi forsætisráðherra um hið svokallaða Samherjamál „í upphafi nýs árs“. Upphaflega fékk ráðið frest til 7. desember til að svara erindinu.
Kjarninn 17. desember 2018
Ríkisendurskoðun segir „óheppilegt“ að greining á vanda Íslandspósts liggi ekki fyrir
Íslenska ríkið ætlar að lána Íslandspósti stórfé þrátt fyrir að ekki liggi fyrir greining á því hvað valdi miklum rekstrarvanda. Ríkisendurskoðun telur það óheppilegt að ekki liggi fyrir hvernig eigi að taka á vandanum áður en fjármagn sé sett í það.
Kjarninn 17. desember 2018
Alvotech
Fuji Pharma fjár­festir í Al­votech fyr­ir 6,2 milljarða
Japanska lyfjafyrirtækið Fuji pharma hefur keypt 4,6 prósent eignarhlut í íslenska lyfjafyrirtækinu Alvotech fyrir 6,2 milljarða króna.
Kjarninn 17. desember 2018
Vextir óverðtryggðra lána hækkað um allt að 1,25 prósentustig á árinu
Hjá bönkum landsins hafa fastir vextir óverðtryggðra lána hækkað mest allra vaxta. Frá janúar 2018 hafa fastir vextir óverðtryggðra lána hækkað um 1,25 prósentustig hjá Íslandsbanka og eru nú hæstir vaxta eða 7,40 prósent í desember.
Kjarninn 17. desember 2018
Freyja Haraldsdóttir
Freyja: Orðræðan sársaukafull fyrir þolendur og viðheldur ofbeldismenningu
Orðræðan um að ekki allir þingmenn eða karlar séu blindfullir á bar að tala með ofbeldisfullum hætti um konur og jaðarsetta hópa getur verið afar sársaukafull fyrir þolendur, að mati Freyju Haraldsdóttur.
Kjarninn 17. desember 2018
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar