Er það ekki heimska?

Guðmundur Guðmundsson segir að það þurfi að fara aftur að iðnbyltingu til að finna viðlíka ástand í húsnæðismálum hjá siðmenntaðri þjóð. Á höfuðborgarsvæðinu samsvari nú búseta í iðnaðarhverfum íbúafjölda á borð við þann sem býr í Vestmannaeyjum.

Auglýsing

Albert Ein­stein skil­greindi hug­takið heimsku  á þessa leið : Að gera það sama aftur og aft­ur, en reikna með annarri nið­ur­stöð­u. 

Í stóra ­sam­heng­inu er fróð­legt að heim­færa alhæf­ingu Ein­steins yfir á Íslenska hús­næð­ispólítík. Því hún er í öllum aðal­at­riðum óbreytt frá því fyrir hrun, og í raun enn lengra aftur í tím­ann.

Á íslandi er rekin brauð­mola­stefna í launa­mál­um, en brask og skort­stefna í hús­næð­is­mál­um. Verð­myndun fast­eigna er frjáls ­upp á við, en hand­bremsuð nið­urá­við. Eftir hrun hefur ýkt Íslensk ­sér­eign­ar­stefna frekar færst í aukana, en hitt.  Öfga­fyllstu dæmin um þetta er skulda­leið­rétt­ingin mikla. Og bruna­út­sala  hús­næðis í rík­i­s­eig­u til einka­rek­inna leigu­fé­laga. Þetta eru langstærstu aðgerðir í hús­næð­is­málum síð­ustu miss­er­in. Við­skipa­módel þessa ­fé­laga bygg­ist á síhækk­andi fast­eigna­verði

Auglýsing

Nýleg könnun sýnd­i að Íslensk hús­næð­ispólítík hefur skilað heims­meti í hækkun á hús­næð­is­verði. Líf­eyr­is­sjóðir lands­manna eiga sinn þátt í þessu vafa­sama meti. Þeir hella olíu á hækk­un­ar­eld­inn með  fjár­mögnun brask­fé­laga sem byggja til­veru sína á enda­lausri hækk­un ­eigna­verðs. Sömu sjóðir (al­menn­ing­ur) sitja svo uppi með  eigna­söfnin þegar Rús­sí­bani eigna­verðs tekur hefð­bundna dýfu nið­urá­við. 

Á höf­uð­borg­ar­svæð­inu birt­ist brauð­mola­stefna stjórn­valda í nýbyggðum hverf­um. Þar byggja verk­takar fyrir efna­fólk, og þá sem eiga eign fyrir upp í kaup­in.  Fjöl­býli er gleypt af heild­sölum eða leigu­há­körlum líf­eyr­is­sjóð­anna. Brauð­mylsnan er svo leigu­í­búðir á vegum ASÍ. Þessar íbúðir eru ætl­aðar tekju­lág­um. Fjöldi þeirra fer eftir stofn­fram­lögum frá stjórn­völd­um. Í núver­andi ástandi munu þessar íbúðir ein­ungis leysa lít­inn hluta vand­ans, tíund eða svo á löngum tíma. 

Höf­uð­borg­ar­svæði lands­ins er löngu orðið að land­fræði­legri heild. Samt er hvert sveit­ar­fé­lag á svæð­inu með sína eigin hug­mynda­fræði í hús­næð­is­mál­um. Sem snýst að mestu um ­sér­eign­ar­stefn­una. Sömu sveit­ar­fé­lög eru sam­tvinnuð í orku og almenn­ings­sam­göng­um, en ekki í hús­næð­is­mál­u­m. 

Borg­ar­yf­ir­völd í Reykja­vík halda gjarnan á lofti að á höf­uð­borg­ar­svæð­inu sé Reykja­vík­ ­með bestu stefn­una þegar kemur að félags­legu hús­næði. Hvort sem bor­inn er saman fjöldi, eða hlut­fall félags­legs hús­næð­is. Það er eflaust alveg rétt.

Í Reykja­vík eru nú um 2000 félags­legar íbúð­ir, sem eðli máls­ins sam­kvæmt er hæsta talan miðað við nágranna­sveit­ar­fé­lög­in. Ef Reykja­vík er hins vegar borin saman við svip­aðar borgir í Sví­þjóð eða Dan­mörku, væru lík­lega um 10,000 leigu­í­búðir í Reykja­vík­ reknar undir hatti borg­ar­inn­ar. Og ­leigðar út til almenn­ings án hagn­að­ar­kröfu. Þessi félög mynda kjöl­festu og  ráða leigu­verði á svæð­inu í krafti stærð­ar­inn­ar. Á Ís­landi er þessi for­múla á hvolfi. Þar ráða orðið Hákarla­fé­lög verð­lagn­ingu á leigu­mark­aði. Með­ þegj­andi sam­þykkt yfir­valda. 

Ef höf­uð­borg­ar­svæðið er skoðað þannig í heild sinni, þarf lík­lega að fara aftur að iðn­bylt­ingu til að finna við­líka ástand í hús­næð­is­málum hjá sið­mennt­aðri þjóð. Á svæð­inu sam­svarar nú búseta í iðn­að­ar­hverfum íbúa­fjölda á borð við þann sem býr í Vest­manna­eyjum eða á Sel­tjarn­ar­nes­i. Ekk­ert í kerf­inu gerir heldur ráð fyrir síauk­inni hús­næð­is­þörf  er­lends verka­fólks í mann­frek­ustu atvinnu­grein lands­ins.

Fyrir kosn­ingar mátti sjá gam­al­kunnug slag­orð í hús­næð­is­málum : Auka­lán til íbúð­ar­kaupa fyrir ungt fólk. Á skort­mark­aði hverf­ur þannig ráð­stöfun beint í hækkun á eigna­verð­i. 

Áfram má halda upp­taln­ingu um hvernig Íslend­ingar gera allt eins í hús­næð­is­málum ár eftir ár. Og fá ýkt­ari nið­ur­stöður (hækk­anir á heims­vísu) ár eftir ár. Er ekki bara heimska að búast við Ann­ari ­nið­ur­stöðu?

Borgarstjóri: Óvissu eytt um borgarlínu og framkvæmdir hefjast 2020
Skrifað hefur verið undir viljayfirlýsingu og samkomulag sem á að tryggja fjármögnun borgarlínu.
Kjarninn 21. september 2018
Breytingar hafa leitt til verulega bætts árangurs peningastefnunnar
Aðalhagfræðingur Seðlabanka Íslands segir að þær breytingar sem gerðar hafa verið á framkvæmd peningastefnunnar hafi skilað miklum árangri.
Kjarninn 21. september 2018
Steinunn Þorvaldsdóttir
Afleitur handavandi
Kjarninn 21. september 2018
WOW air greiðir hærri vexti en önnur flugfélög
Bloomberg segir að vextirnir sem WOW air borgar vegna skuldabréfaútgáfu sinnar séu hærri en vextir í útboðum annarra evrópskra flugfélaga sem farið hafa fram á síðustu árum.
Kjarninn 21. september 2018
Birkir Hólm Guðnason
Birkir Hólm Guðnason nýr forstjóri Samskipa
Pálmar Óli Magnússon lætur af störfum sem forstjóri Samskipa og Birkir Hólm Guðnason tekur við.
Kjarninn 21. september 2018
Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir, ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra.
Ráðherra skipar stýri­hóp um mótun nýsköp­un­ar­stefnu fyrir Ísland
Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir hefur skipað stýrihóp um mótun heildstæðrar nýsköpunarstefnu fyrir Ísland. Stefnan skal liggja fyrir ekki síðar en 1. maí næstkomandi.
Kjarninn 21. september 2018
Vilja þyrlupall á Heimaey
Fimm þingmenn hafa nú lagt fram þingsályktunartillögu þar sem samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra er falið að gera ráðstafanir til að hanna og staðsetja þyrlupall á Heimaey til að auka enn frekar öryggi í sjúkra- og neyðarflugi til Vestmannaeyja.
Kjarninn 21. september 2018
Helmingur landsmanna sækir fréttir af vefsíðum fréttamiðla
Samkvæmt nýrri könnun MMR sækja einungis 4 prósent Íslendinga helst fréttir í dagblöð en 9 prósent af samfélagsmiðlum.
Kjarninn 21. september 2018
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar