Er það ekki heimska?

Guðmundur Guðmundsson segir að það þurfi að fara aftur að iðnbyltingu til að finna viðlíka ástand í húsnæðismálum hjá siðmenntaðri þjóð. Á höfuðborgarsvæðinu samsvari nú búseta í iðnaðarhverfum íbúafjölda á borð við þann sem býr í Vestmannaeyjum.

Auglýsing

Albert Ein­stein skil­greindi hug­takið heimsku  á þessa leið : Að gera það sama aftur og aft­ur, en reikna með annarri nið­ur­stöð­u. 

Í stóra ­sam­heng­inu er fróð­legt að heim­færa alhæf­ingu Ein­steins yfir á Íslenska hús­næð­ispólítík. Því hún er í öllum aðal­at­riðum óbreytt frá því fyrir hrun, og í raun enn lengra aftur í tím­ann.

Á íslandi er rekin brauð­mola­stefna í launa­mál­um, en brask og skort­stefna í hús­næð­is­mál­um. Verð­myndun fast­eigna er frjáls ­upp á við, en hand­bremsuð nið­urá­við. Eftir hrun hefur ýkt Íslensk ­sér­eign­ar­stefna frekar færst í aukana, en hitt.  Öfga­fyllstu dæmin um þetta er skulda­leið­rétt­ingin mikla. Og bruna­út­sala  hús­næðis í rík­i­s­eig­u til einka­rek­inna leigu­fé­laga. Þetta eru langstærstu aðgerðir í hús­næð­is­málum síð­ustu miss­er­in. Við­skipa­módel þessa ­fé­laga bygg­ist á síhækk­andi fast­eigna­verði

Auglýsing

Nýleg könnun sýnd­i að Íslensk hús­næð­ispólítík hefur skilað heims­meti í hækkun á hús­næð­is­verði. Líf­eyr­is­sjóðir lands­manna eiga sinn þátt í þessu vafa­sama meti. Þeir hella olíu á hækk­un­ar­eld­inn með  fjár­mögnun brask­fé­laga sem byggja til­veru sína á enda­lausri hækk­un ­eigna­verðs. Sömu sjóðir (al­menn­ing­ur) sitja svo uppi með  eigna­söfnin þegar Rús­sí­bani eigna­verðs tekur hefð­bundna dýfu nið­urá­við. 

Á höf­uð­borg­ar­svæð­inu birt­ist brauð­mola­stefna stjórn­valda í nýbyggðum hverf­um. Þar byggja verk­takar fyrir efna­fólk, og þá sem eiga eign fyrir upp í kaup­in.  Fjöl­býli er gleypt af heild­sölum eða leigu­há­körlum líf­eyr­is­sjóð­anna. Brauð­mylsnan er svo leigu­í­búðir á vegum ASÍ. Þessar íbúðir eru ætl­aðar tekju­lág­um. Fjöldi þeirra fer eftir stofn­fram­lögum frá stjórn­völd­um. Í núver­andi ástandi munu þessar íbúðir ein­ungis leysa lít­inn hluta vand­ans, tíund eða svo á löngum tíma. 

Höf­uð­borg­ar­svæði lands­ins er löngu orðið að land­fræði­legri heild. Samt er hvert sveit­ar­fé­lag á svæð­inu með sína eigin hug­mynda­fræði í hús­næð­is­mál­um. Sem snýst að mestu um ­sér­eign­ar­stefn­una. Sömu sveit­ar­fé­lög eru sam­tvinnuð í orku og almenn­ings­sam­göng­um, en ekki í hús­næð­is­mál­u­m. 

Borg­ar­yf­ir­völd í Reykja­vík halda gjarnan á lofti að á höf­uð­borg­ar­svæð­inu sé Reykja­vík­ ­með bestu stefn­una þegar kemur að félags­legu hús­næði. Hvort sem bor­inn er saman fjöldi, eða hlut­fall félags­legs hús­næð­is. Það er eflaust alveg rétt.

Í Reykja­vík eru nú um 2000 félags­legar íbúð­ir, sem eðli máls­ins sam­kvæmt er hæsta talan miðað við nágranna­sveit­ar­fé­lög­in. Ef Reykja­vík er hins vegar borin saman við svip­aðar borgir í Sví­þjóð eða Dan­mörku, væru lík­lega um 10,000 leigu­í­búðir í Reykja­vík­ reknar undir hatti borg­ar­inn­ar. Og ­leigðar út til almenn­ings án hagn­að­ar­kröfu. Þessi félög mynda kjöl­festu og  ráða leigu­verði á svæð­inu í krafti stærð­ar­inn­ar. Á Ís­landi er þessi for­múla á hvolfi. Þar ráða orðið Hákarla­fé­lög verð­lagn­ingu á leigu­mark­aði. Með­ þegj­andi sam­þykkt yfir­valda. 

Ef höf­uð­borg­ar­svæðið er skoðað þannig í heild sinni, þarf lík­lega að fara aftur að iðn­bylt­ingu til að finna við­líka ástand í hús­næð­is­málum hjá sið­mennt­aðri þjóð. Á svæð­inu sam­svarar nú búseta í iðn­að­ar­hverfum íbúa­fjölda á borð við þann sem býr í Vest­manna­eyjum eða á Sel­tjarn­ar­nes­i. Ekk­ert í kerf­inu gerir heldur ráð fyrir síauk­inni hús­næð­is­þörf  er­lends verka­fólks í mann­frek­ustu atvinnu­grein lands­ins.

Fyrir kosn­ingar mátti sjá gam­al­kunnug slag­orð í hús­næð­is­málum : Auka­lán til íbúð­ar­kaupa fyrir ungt fólk. Á skort­mark­aði hverf­ur þannig ráð­stöfun beint í hækkun á eigna­verð­i. 

Áfram má halda upp­taln­ingu um hvernig Íslend­ingar gera allt eins í hús­næð­is­málum ár eftir ár. Og fá ýkt­ari nið­ur­stöður (hækk­anir á heims­vísu) ár eftir ár. Er ekki bara heimska að búast við Ann­ari ­nið­ur­stöðu?

Blockchain mun breyta fjölmiðlum
Blockchain býður upp á mikla möguleika fyrir fjölmiðla, segir Matt Coolidge í viðtali við Frey Eyjólfsson.
Kjarninn 19. júní 2018
Aðalgeir Þorgrímsson
Hlaupandi forstjóri og 6.596 bankar
Kjarninn 19. júní 2018
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra.
Velferðarráðuneytinu skipt upp í tvennt
Forsætisráðuneytið mun leggja fram þingsályktunartillögu í haust um skiptingu velferðarráðuneytisins í tvö ráðuneyti.
Kjarninn 19. júní 2018
Viðar Halldórsson
Ísland 1 – Argentína 0 – Tölfræðin sem við viljum alltaf vinna
Kjarninn 19. júní 2018
Marta Guðjónsdóttir, Vigdís Hauksdóttir og Sanna Magdalena Mörtudóttir á fyrsta fundi borgarstjórnar 19. júní 2018.
Friðurinn úti í borgarstjórn eftir innan við klukkustund
Borgarstjórnarfulltrúar minnihlutans kalla eftir óháðri rannsókn vegna trúnaðarbrests og leka í Ráðhúsinu í upphafi fyrsta fundar borgarstjórnar Reykjavíkur. Málið sé prófraun.
Kjarninn 19. júní 2018
Róhingjar á flótta.
Aldrei verið fleiri á flótta í heiminum
Tæpar 70 milljónir manna voru hrakin frá heimilum sínum og rúmar 25 milljónir þeirra teljast flóttamenn. Báðar tölur eru þær hæstu sem mælst hafa í mörg ár.
Kjarninn 19. júní 2018
Dagur B. Eggertsson.
Fyrsti borgarstjórnarfundurinn á nýju kjörtímabili í dag
Kosið verður í ráð og nefndir og tillögur flokkanna teknar fyrir á fyrsta fundi borgarstjórnar sem haldinn er í dag. Sósíalistaflokkurinn leggur fram sjö tillögur á fundinum.
Kjarninn 19. júní 2018
Elisabeth Moss í hlutverki Hjáfreð í Handmaid's Tale
Ágúst Ólafur líkir stefnu Trump við Handmaid's Tale
Þingmenn Samfylkingarinnar og Viðreisnar fordæma innflytjendastefnu Bandaríkjastjórnar sem leitt hefur til aðskilnaðar flóttamannabarna frá foreldrum sínum.
Kjarninn 19. júní 2018
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar