Höfuðborgarsvæðið glímir við botnlangabólgu

Dagur Bollason segir að höfuðborgarsvæðið sé ein stór birtingarmynd þess að hvert og eitt sveitarfélag hafi hingað til hugsað innan sinna marka og útkoman sé svæði sem sé slitróttur bútasaumur botnlangabyggða með hraðbrautir sín á milli.

Auglýsing

Í krafti sveit­ar­stjórn­ar­kosn­inga og umræðu um Borg­ar­línu eru umferð­ar­mál og skipu­lag Höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins í brennid­epli. Uppi eru væg­ast sagt deildar mein­ingar um hvert skuli stefna í fram­tíð­inni en flest getum við ver­ið nokkurn veg­inn ­sam­mála um að allt of ­mikið álag er á fáum sam­göngu­æðum Höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins sem stapp­fyll­ast tvisvar á dag. Sam­hliða þessu er uppi krafa frá flestum lögum sam­fé­lags­ins um að veita umtals­verðum opin­berum fjár­munum til umferð­ar­mála – sé það Sunda­braut, Mikla­braut í stokk, mis­læg gatna­mót eða Borg­ar­lína. 

Milli Birkigrundar 71 og Árlands 5 eru 200m í beinni loftlínu.Þetta fyr­ir­komu­lag og þessar aðstæður um stíflaðar sam­göngu­æðar tvisvar á dag eru ekki ein­hver óheppi­leg til­viljun – þetta er bein­línis hluti af hönn­un­inni. Höf­uð­borg­ar­svæðið er að langstærstum hluta hannað og skipu­lagt á þeim for­sendum að hver og einn sé á sínum bíl og að þeirri gríð­ar­legu umferð sé svo vísað á fáar en stórar umferð­ar­æð­ar. Að þær stíflist tvisvar á dag þarf þá ekki að koma neitt sér­stak­lega á óvart. Jafn­vel þó vega­kerfi Höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins sé tröll­vaxið í sam­an­burði við flestallar borgir er það hlægi­lega illa nýtt og teng­ingar milli hverfa eru tak­mark­að­ar.

Auglýsing

 Tökum örstutt dæmi. Milli Birki­grundar 71 í Kópa­vogi og Árlands 5 í Reykja­vík eru tæp­ir 200m í beinni loft­línu. Til að aka bíl þar á milli þarf hins veg­ar að fara um 3600m leið. Nú er ég alls ekki að leggja til að fólk fari almennt akandi um 200m leið milli staða en þetta gefur til kynna hversu ger­ræð­is­lega mik­illi umferð er vísað á Kringlu­mýr­ar­braut. Þeir sem búa í Linda­hverfi Kópa­vogs ættu einnig að kann­ast við að engin teng­ing er þaðan yfir í nær­liggj­andi Selja­hverfi Reykja­vík­ur, allri mögu­legri umferð sem gæti legið þar á milli er vísað yfir á Reykja­nes­braut. Svona dæmi má tína til útum allt Höf­uð­borg­ar­svæðið en meg­in­punkt­ur­inn er sá að þessar hrað­brautir á borð við Kringlu­mýr­ar­braut og Reykja­nes­braut:

a) verða aldrei sjálfum sér nægar

b) taka hlut­falls­lega allt of ­mikið pláss í borg­ar­land­inu

c) eru óum­deil­an­legt lýti í borg­ar­um­hverf­inu

d) skapa gríð­ar­legan hávaða

e) sem svo knýr á um hljóð­manir

f) sem aftur taka svo merki­lega mikið og dýrt pláss í borg­ar­land­inu

.Það sem ofan­greind hverfi; Selja­hverfi, Linda­hverfi, Grund­ar­hverfi og Foss­vog­ur, eiga sam­eig­in­legt er að öll eru þau botn­langa­hverfi - skil­getið afkvæmi hrað­braut­ar­skipu­lags­ins. Að búa í botn­langa er að mörgu leyti mjög eft­ir­sókn­ar­vert. Það er frið­sælt, að mestu laust við umferð og býr í sjálfu sér til kjörað­stæður til fjöl­skyldu­lífs. Ein af meg­in­for­sendum botn­langa­skipu­lags er einnig meint umferð­ar­ör­yggi innan þeirra – umferð ætti fræði­lega séð að vera róleg og tak­mörkuð og slys því fátíð. Svo er nú reyndar ekki en ágæti botn­lang­anna er engu að síður nokk­urt svo því sé haldið til haga. Sú speki að skipu­leggja mikið af botn­langa­hverfum hefur aftur á móti þótt svo döpur að Breska rík­is­stjórnin hefur tekið það upp sem opin­bera stefnu sína að gatna­kerfi ættu almennt að vera sam­tengd og ekki síst að innan og milli þeirra ætti vera ákveðið gegn­um­flæði (e. Permea­bility), öfugt við megin hug­mynda­fræði botn­langa­hverf­anna.

Auk þess sem botn­langa­hverfi eru ákveðin for­senda hrað­braut­ar­skipu­lags­ins eru á þeim tals­vert fleiri ágall­ar. Land­nýt­ing í botn­langa­hverfum er alla jafna með versta móti því yfir­leitt er um að ræða þau hverfi sem mest ýta undir land­bruðl og jafn­framt er mjög sjald­gæft að innan þeirra séu byggðar litlar íbúð­ir, nokkuð sem mik­ill skortur er á í dag. Því nátengt er að fyrir ein­hverjar sakir verða oft til ber­ang­urs­legar „af­gangs“ lóðir sem nýt­ast undir ekki neitt. Ég hvet fólk á Höf­uð­borg­ar­svæð­inu til að hafa augun opin fyrir svona flæm­um, þau eru merki­lega víða. Í Bret­landi og víðar hefur meint örygg­is­til­finn­ing botn­langa­hverf­anna verið véfengd sökum þess að um ræðir þau hverfi þar sem oft­ast er brot­ist inn. Yfir dag­inn meðan fólk er í vinnu fjarri heim­ili er tóm­legt og lítið mann­líf innan hverf­anna. Ekki ein­ungis getur slíkt laðað að sér inn­brots­þjófa heldur einnig hrein­lega búið til frekar óspenn­andi borgar­um­hverfi.

.Nær allt Höf­uð­borg­ar­svæðið sam­anstendur af botn­löngum sem vísa gríð­ar­legu magni umferðar út á stór­ar, hættu­leg­ar, hávaða­samar umferð­ar­æðar sem kljúfa byggð í tvennt. Þetta skipu­lag ýtir einnig undir þá þörf borg­ar­búa á að eiga og reka bíl og gerir skil­virkum almenn­ings­sam­göngum ákaf­lega erfitt fyr­ir. Þetta er dýrt fyr­ir­komu­lag. Ekki bara í krónum talið vegna land­bruðls heldur hafa rann­sóknir einnig sýnt fram á að skipu­lag af þessu tagi geti haft slæmar heilsu­fars­legar afleið­ingar sökum hreyf­ing­ar­leysis auk þess að geta ýtt undir félags­lega ein­angr­un. Bless­un­ar­lega erum við reyndar að miklu leyti laus við inn­brot.

Að snúa þessu við með því að opna á gegn­um­flæði og sam­tengja núver­andi gatna­kerfi er senni­lega ekki fýsi­legur kostur á mörgum stöðum á Höf­uð­borg­ar­svæð­in­u. Hins veg­ar, áður en lengra er haldið í því að leggja götur í stokk, reisa flenni­stór mis­læg gatna­mót, fjölga akreinum eða koma á lagg­irnar stór­tæku almenn­ings­sam­göngu­kerfi er vert að líta aðeins til baka og gera okkur grein fyrir því hvað raun­veru­lega hefur búið til þessar yfir­gengi­lega dýru aðstæður sem við erum búin að koma okkur út í. Höf­uð­borg­ar­svæðið er ein stór birt­ing­ar­mynd þess að hvert og eitt sveit­ar­fé­lag hefur hingað til hugsað fyrst og fremst innan sinna marka og útkoman er Höf­uð­borg­ar­svæði sem slitr­óttur búta­saumur botn­langa­byggða með hrað­brautir sín á milli. Það er því algjört lág­mark að læra af fyrri mis­tök­um, skipu­leggja allt Höf­uð­borg­ar­svæðið heild­stætt og fjar­lægja botn­lang­ann áður en hann veldur meiri vand­kvæð­um.

Höf­undur er meist­ara­nemi í opin­berri stefnu­mótun borga. 

Öryggisráðið samþykkir 30 daga vopnahlé í Sýrlandi
Neyðarástand er víða í Sýrlandi eftir blóðuga borgarastyrjöld árum saman.
24. febrúar 2018
Líf, Elín og Þorsteinn leiða lista VG í Reykjavík.
Líf, Elín og Þorsteinn leiða hjá VG í Reykjavík
Forvali Vinstri grænna lauk í dag. Þau Líf Magneudóttir, Elín Oddný Sigurðardóttir og Þorsteinn V. Einarsson skipa þrjú efstu sætin. Kosið var um fimm efstu sæti á lista og greiddu tæplega 500 atkvæði í valinu.
24. febrúar 2018
Ólafur Helgi Jóhansson
Lestur, læsi og lesskilningur – grundvallaratriði náms
24. febrúar 2018
Klikkið
Klikkið
Klikkið – Varðandi stöðu Hugarafls og Geðheilsu Eftirfylgdar
24. febrúar 2018
„Þetta eru allt íslensk börn“
Lilja Dögg Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra, segir það markmið sitt að börn af erlendum uppruna sem búa á Íslandi hafi sömu tækifæri í íslensku skólakerfi og önnur börn.
24. febrúar 2018
Þórður Snær Júlíusson
Höfum við ekki tíma til að sinna námi barnanna okkar?
24. febrúar 2018
Stóru málin
Stóru málin
Stóru málin – Reykvísk stjórnsýsla er eins og pítsa sem maður fær aldrei
24. febrúar 2018
Þórdís býður sig fram í varaformann Sjálfstæðisflokksins
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra, býður sig fram til embættis varaformanns Sjálfstæðisflokksins. Landsfundur Sjálfstæðisflokksins fer fram 16. - 18. mars þar sem kosið verður um forystu flokksins.
24. febrúar 2018
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar