Það þarf að manna sóknina

Þingflokksformaður Viðreisnar vill þjóðarsátt um bætt kjör kvennastétta.

Auglýsing

Kjara­bar­átta ljós­mæðra er dap­ur­leg birt­ing­ar­mynd þeirrar stefnu sem hér hefur verið rekin um ára­bil; að menntun og störf kvenna skuli vega minna en menntun og störf karla. Það er að minnsta kosti ill­mögu­legt að lesa annað úr þeirri stað­reynd að þær stéttir sem bera minnst úr býtum í kjara­samn­ingum við hið opin­bera eru stéttir þar sem konur eru í yfir­gnæf­andi meiri­hluta.  

Góðu frétt­irnar eru hins vegar að þetta þarf ekki að vera svona. Það er ekki nátt­úru­lög­mál að menntun og störf kvenna sé ekki metin til jafns við menntun og störf karla, það er afleið­ing af póli­tískri stefnu­mót­un, aðgerðum og aðgerða­leysi.  Og þessu má breyta.

Þor­steinn Víglunds­son, fyrr­ver­andi ráð­herra jafn­rétt­is­mála, er fyrsti flutn­ings­maður þings­á­lykt­un­ar­til­lögu um þjóð­ar­sátt um bætt kjör kvenna­stétta. Að til­lög­unni stóðu auk þing­flokks Við­reisn­ar, þing­flokkur Sam­fylk­ingar og Helgi Hrafn Gunn­ars­son þing­maður Pírata. Til­lagan kveður á um að Alþingi álykti að fela fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra að leiða við­ræður við aðila vinnu­mark­að­ar­ins og Sam­band íslenskra sveit­ar­fé­laga um sér­stakt átak, þjóð­ar­sátt, um bætt launa­kjör kvenna­stétta til við­bótar við almennar hækk­anir kjara­samn­inga.

Auglýsing

Þings­á­lykt­un­ar­til­lagan felur í sér að fram fari ítar­leg grein­ing á launa­kjörum fjöl­mennra kvenna­stétta, svo sem kenn­ara og heil­brigð­is­starfs­fólks, í sam­an­burði við aðrar stéttir með sam­bæri­lega menntun og ábyrgð sem starfa hjá hinu opin­bera. Slík grein­ing þarf ekki að taka langan tíma. Ef marka má þær upp­lýs­ingar sem þegar liggja fyr­ir, mun hún stað­festa að launa­kjör þess­ara stétta stand­ist illa sam­an­burð við sam­bæri­legar karla­stéttir hvað varðar ábyrgð og mennt­un.

Þetta mun kosta

Þessar kvenna­stéttir eiga það sam­eig­in­legt að störfin eru fyrst og fremst hjá ríki og sveit­ar­fé­lögum og það er því á ábyrgð hins opin­bera að tryggja að launa­kjörin séu í sam­ræmi við það sem gengur og ger­ist á vinnu­mark­aði, hjá öðrum starfs­stéttum með sam­bæri­lega menntun og ábyrgð.  Það er ekk­ert laun­ung­ar­mál að ein ástæða þess að hið opin­bera hefur hér lengi dregið fæt­urna í að lag­færa launa­kjör þess­ara stétta, er sú að þetta eru almennt fjöl­mennar starfs­stétt­ir. Það mun hafa kostnað í för með sér að leið­rétta kjör­in. Þann kostnað þarf að bera saman við það sem það mun kosta sam­fé­lagið að tefja málið enn frek­ar. Hvað það mun kosta okkur að halda áfram á sömu óheilla­braut með til­heyr­andi brott­hvarfi mennt­aðs fólks úr heil­brigð­is- og mennta­kerfum okk­ar.  

Á hinum almenna vinnu­mark­aði er inn­byggð sjálf­virk leið­rétt­ing við svona aðstæður þar sem fram­boð og eft­ir­spurn ræðst m.a. af starfs­kjör­um. Þannig virka hlut­irnir ekki á hinum opin­bera mark­aði og því þarf annað að koma til. Það er lyk­il­at­riði að ná hér sam­stöðu allra helstu sam­taka innan verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar um átak af þessu tagi og sam­þykki fyrir því að sér­stakar hækk­anir á grund­velli þess yrðu ekki grunnur að launa­kröfum ann­arra starfs­stétta. Þetta er ekki ein­falt við­fangs­efni, enda væri vand­inn lík­lega löngu leystur ef svo væri. En ein­falda leið­in, að halda áfram að gera ekk­ert, skilar okkur verstu nið­ur­stöð­unni fyrir íslenska þjóð.  

Nú er lag

Nýút­komin fjár­mála­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar til  næstu ára upp­fyllir sann­ar­lega ekki for­dæma­litlar yfir­lýs­ingar stjórn­ar­flokk­anna um stór­sókn á öllum sviðum sam­fé­lags­ins. Hér er hins vegar tæki­færi til að standa við stóru orðin varð­andi jafn­rétt­is­mál og reyndar yrði svona þjóð­ar­sátt líka merkur vitn­is­burður um sókn á sviði vel­ferð­ar­mála og mennta­mála.  Það þarf nefni­lega að manna sókn­ina.

Við sem að mál­inu stöndum viljum eðli­lega fá stjórn­ar­flokk­ana með okk­ur. Þjóð­ar­sáttin þarf að byrja með sam­stöðu á sviði stjórn­mál­anna. Og það ætti ekki að þurfa sér­staka brýn­ingu til. Þegar flett er í gegnum stjórn­ar­sátt­mála síð­ustu rík­is­stjórna er ljóst að þeir stjórn­mála­flokkar sem þar hafa komið að málum hafa haft hug á að því að leið­rétta þennan ójöfn­uð.

Af því að ljós­mæður og bar­átta þeirra fyrir leið­rétt­ingu á kjörum sínum er í brennid­epli núna, er við­eig­andi að hverfa 10 ár aftur í tím­ann. Þá stóðu ljós­mæður í alveg sömu bar­áttu um að fá menntun sína og störf metin að verð­leikum í sam­ræmi við aðrar stéttir með svip­aða mennt­un. Í stjórn­ar­sátt­mála þáver­andi rík­is­stjórnar Sjálf­stæð­is­flokks og Sam­fylk­ingar stóð að end­ur­meta bæri sér­stak­lega kjör kvenna hjá hinu opin­bera, einkum þeirra stétta þar sem konur eru í miklum meiri­hluta.

Aðrir stjórn­ar­sátt­málar hafa kveðið á um svip­aða hluti, lýst yfir vilja til að útrýma kyn­bundnum launa­mun, lagt áherslu á jöfn kjör kynja á vinnu­mark­aði og svona mætti áfram telja. Rík­is­stjórn VG, Sjálf­stæð­is­flokks og Fram­sóknar lætur sér reyndar nægja í þessu sam­hengi að vísa í verk fyrri rík­is­stjórnar sem lög­festi jafn­launa­staðal undir for­ystu Við­reisn­ar, en það er erfitt að trúa því að óreyndu að meðal stjórn­ar­flokk­anna sé ekki stuðn­ingur við þjóð­ar­sátt um bætt kjör kvenna­stétta. Í slíkri þjóð­ar­sátt felst nefni­lega hin sanna stór­sókn í átt til auk­innar far­sæld­ar.

Höf­undur er þing­flokks­for­maður Við­reisn­ar.

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eigið fé Landsvirkjunar aukist um 34 milljarða á þremur árum
Samanlagt eigið fé þriggja stærstu ríkisfyrirtækjanna nemur nú um 700,7 milljörðum króna.
Kjarninn 28. febrúar 2020
EVE Fanfest frestað vegna COVID-19 veirunnar
Hátíðin hefur verið lykilatburður í markaðsstarfi CCP undanfarin ár.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Stefán Jón Hafstein
Elliðaárdalur: Góð tillaga
Kjarninn 28. febrúar 2020
Þórður Snær og Magnús Halldórsson
Þórður Snær og Magnús tilnefndir til Blaðamannaverðlauna Íslands
Dómnefnd Blaðamannaverðlauna hefur ákveðið tilnefningar sínar í öllum fjórum flokkum verðlaunanna en þau verða afhent eftir viku.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Fyrsta tilfelli COVID-19 kórónuveiru greinist á Íslandi
Íslenskur karlmaður á fimmtugsaldri hefur verið færður í einangrun á Landspítala eftir að sýni úr honum reyndist jákvætt fyrir nýju kórónuveirunni, COVID-19.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Skipa sérstakan stýrihóp um samfélagsleg og hagræn viðbrögð við Covid-19 veirunni
Stýrihópurinn mun leggja mat á stöðuna og nauðsynleg samfélagsleg og efnahagsleg viðbrögð á hverjum tíma.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar.
Landsvirkjun hagnaðist um 13,6 milljarða króna í fyrra
Lágt álverð á heimsmarkaði, sem tryggir minni tekjur af raforkusölu til stærsta viðskiptavinar Landsvirkjunar, og stöðvum á kerskála Rio Tinto í Straumsvík, drógu úr hagnaði Landsvirkjunar í fyrra. Eigið fé ríkisfyrirtækisins er um 271 milljarður króna.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Hjördís Björk Hákonardóttir
Málsvörn dómskerfis – sjálfstæði dómstóla og traust til þeirra
Kjarninn 28. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar