Það þarf að manna sóknina

Þingflokksformaður Viðreisnar vill þjóðarsátt um bætt kjör kvennastétta.

Auglýsing

Kjara­bar­átta ljós­mæðra er dap­ur­leg birt­ing­ar­mynd þeirrar stefnu sem hér hefur verið rekin um ára­bil; að menntun og störf kvenna skuli vega minna en menntun og störf karla. Það er að minnsta kosti ill­mögu­legt að lesa annað úr þeirri stað­reynd að þær stéttir sem bera minnst úr býtum í kjara­samn­ingum við hið opin­bera eru stéttir þar sem konur eru í yfir­gnæf­andi meiri­hluta.  

Góðu frétt­irnar eru hins vegar að þetta þarf ekki að vera svona. Það er ekki nátt­úru­lög­mál að menntun og störf kvenna sé ekki metin til jafns við menntun og störf karla, það er afleið­ing af póli­tískri stefnu­mót­un, aðgerðum og aðgerða­leysi.  Og þessu má breyta.

Þor­steinn Víglunds­son, fyrr­ver­andi ráð­herra jafn­rétt­is­mála, er fyrsti flutn­ings­maður þings­á­lykt­un­ar­til­lögu um þjóð­ar­sátt um bætt kjör kvenna­stétta. Að til­lög­unni stóðu auk þing­flokks Við­reisn­ar, þing­flokkur Sam­fylk­ingar og Helgi Hrafn Gunn­ars­son þing­maður Pírata. Til­lagan kveður á um að Alþingi álykti að fela fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra að leiða við­ræður við aðila vinnu­mark­að­ar­ins og Sam­band íslenskra sveit­ar­fé­laga um sér­stakt átak, þjóð­ar­sátt, um bætt launa­kjör kvenna­stétta til við­bótar við almennar hækk­anir kjara­samn­inga.

Auglýsing

Þings­á­lykt­un­ar­til­lagan felur í sér að fram fari ítar­leg grein­ing á launa­kjörum fjöl­mennra kvenna­stétta, svo sem kenn­ara og heil­brigð­is­starfs­fólks, í sam­an­burði við aðrar stéttir með sam­bæri­lega menntun og ábyrgð sem starfa hjá hinu opin­bera. Slík grein­ing þarf ekki að taka langan tíma. Ef marka má þær upp­lýs­ingar sem þegar liggja fyr­ir, mun hún stað­festa að launa­kjör þess­ara stétta stand­ist illa sam­an­burð við sam­bæri­legar karla­stéttir hvað varðar ábyrgð og mennt­un.

Þetta mun kosta

Þessar kvenna­stéttir eiga það sam­eig­in­legt að störfin eru fyrst og fremst hjá ríki og sveit­ar­fé­lögum og það er því á ábyrgð hins opin­bera að tryggja að launa­kjörin séu í sam­ræmi við það sem gengur og ger­ist á vinnu­mark­aði, hjá öðrum starfs­stéttum með sam­bæri­lega menntun og ábyrgð.  Það er ekk­ert laun­ung­ar­mál að ein ástæða þess að hið opin­bera hefur hér lengi dregið fæt­urna í að lag­færa launa­kjör þess­ara stétta, er sú að þetta eru almennt fjöl­mennar starfs­stétt­ir. Það mun hafa kostnað í för með sér að leið­rétta kjör­in. Þann kostnað þarf að bera saman við það sem það mun kosta sam­fé­lagið að tefja málið enn frek­ar. Hvað það mun kosta okkur að halda áfram á sömu óheilla­braut með til­heyr­andi brott­hvarfi mennt­aðs fólks úr heil­brigð­is- og mennta­kerfum okk­ar.  

Á hinum almenna vinnu­mark­aði er inn­byggð sjálf­virk leið­rétt­ing við svona aðstæður þar sem fram­boð og eft­ir­spurn ræðst m.a. af starfs­kjör­um. Þannig virka hlut­irnir ekki á hinum opin­bera mark­aði og því þarf annað að koma til. Það er lyk­il­at­riði að ná hér sam­stöðu allra helstu sam­taka innan verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar um átak af þessu tagi og sam­þykki fyrir því að sér­stakar hækk­anir á grund­velli þess yrðu ekki grunnur að launa­kröfum ann­arra starfs­stétta. Þetta er ekki ein­falt við­fangs­efni, enda væri vand­inn lík­lega löngu leystur ef svo væri. En ein­falda leið­in, að halda áfram að gera ekk­ert, skilar okkur verstu nið­ur­stöð­unni fyrir íslenska þjóð.  

Nú er lag

Nýút­komin fjár­mála­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar til  næstu ára upp­fyllir sann­ar­lega ekki for­dæma­litlar yfir­lýs­ingar stjórn­ar­flokk­anna um stór­sókn á öllum sviðum sam­fé­lags­ins. Hér er hins vegar tæki­færi til að standa við stóru orðin varð­andi jafn­rétt­is­mál og reyndar yrði svona þjóð­ar­sátt líka merkur vitn­is­burður um sókn á sviði vel­ferð­ar­mála og mennta­mála.  Það þarf nefni­lega að manna sókn­ina.

Við sem að mál­inu stöndum viljum eðli­lega fá stjórn­ar­flokk­ana með okk­ur. Þjóð­ar­sáttin þarf að byrja með sam­stöðu á sviði stjórn­mál­anna. Og það ætti ekki að þurfa sér­staka brýn­ingu til. Þegar flett er í gegnum stjórn­ar­sátt­mála síð­ustu rík­is­stjórna er ljóst að þeir stjórn­mála­flokkar sem þar hafa komið að málum hafa haft hug á að því að leið­rétta þennan ójöfn­uð.

Af því að ljós­mæður og bar­átta þeirra fyrir leið­rétt­ingu á kjörum sínum er í brennid­epli núna, er við­eig­andi að hverfa 10 ár aftur í tím­ann. Þá stóðu ljós­mæður í alveg sömu bar­áttu um að fá menntun sína og störf metin að verð­leikum í sam­ræmi við aðrar stéttir með svip­aða mennt­un. Í stjórn­ar­sátt­mála þáver­andi rík­is­stjórnar Sjálf­stæð­is­flokks og Sam­fylk­ingar stóð að end­ur­meta bæri sér­stak­lega kjör kvenna hjá hinu opin­bera, einkum þeirra stétta þar sem konur eru í miklum meiri­hluta.

Aðrir stjórn­ar­sátt­málar hafa kveðið á um svip­aða hluti, lýst yfir vilja til að útrýma kyn­bundnum launa­mun, lagt áherslu á jöfn kjör kynja á vinnu­mark­aði og svona mætti áfram telja. Rík­is­stjórn VG, Sjálf­stæð­is­flokks og Fram­sóknar lætur sér reyndar nægja í þessu sam­hengi að vísa í verk fyrri rík­is­stjórnar sem lög­festi jafn­launa­staðal undir for­ystu Við­reisn­ar, en það er erfitt að trúa því að óreyndu að meðal stjórn­ar­flokk­anna sé ekki stuðn­ingur við þjóð­ar­sátt um bætt kjör kvenna­stétta. Í slíkri þjóð­ar­sátt felst nefni­lega hin sanna stór­sókn í átt til auk­innar far­sæld­ar.

Höf­undur er þing­flokks­for­maður Við­reisn­ar.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þeir eru takmörkuð auðlind, stafirnir í gríska stafrófinu.
Af hverju sleppti WHO tveimur stöfum gríska stafrófsins?
Á eftir Mý kemur Ný og þá Xí. En eftir að Mý-afbrigði kórónuveirunnar fékk nafn sitt var það næsta sem uppgötvaðist nefnt Ómíkron. Hvað varð um Ný og Xí?
Kjarninn 1. desember 2021
Guðmundur Hrafn Arngrímsson og Yngvi Ómar Sighvatsson
Kúgaða fólkið!
Kjarninn 1. desember 2021
Þórunn Sveinbjarnardóttir þingmaður Samfylkingar verður formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar.
Þórunn eini nefndarformaður stjórnarandstöðunnar
Sjálfstæðisflokkurinn fer með formennsku í þremur af átta fastanefndum þingsins, Framsókn tveimur og VG tveimur. Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir verður formaður fjárlaganefndar, eins og Vinstri græn gáfu reyndar óvart út á mánudag.
Kjarninn 1. desember 2021
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Fyrsta sendiráð Íslands í Asíu
Kjarninn 1. desember 2021
Bjarni Benediktsson fjármála- og efnahagsráðherra kynnti fjárlagafrumvarpið sitt fyrir næsta ár í gær.
Útgjöld vegna barnabóta lækka
Ekki er gert ráð fyrir auknum útgjöldum ríkisins til barnabóta á næsta ári, þrátt fyrir að fjárhæðir þeirra til hvers einstaklings hækki og skerðingarmörk verði færð ofar. Áætluð útgjöld eru 11 prósentum minni en þau voru í fyrra.
Kjarninn 1. desember 2021
Hreinn Loftsson, lögmaður og annar aðstoðarmaður innanríkisráðherra.
Hreinn Loftsson hættir sem aðstoðarmaður Áslaugar Örnu og ræður sig til Jóns
Jón Gunnarsson tók við sem innanríkisráðherra á sunnudag hefur ákveðið að ráða fyrrverandi aðstoðarmann forvera síns í starfi, Hrein Loftsson, sem aðstoðarmann sinn.
Kjarninn 1. desember 2021
Í samfélaginu á Stöðvarfirði eru ekki allir sáttir með fyrirhugaða útgáfu rekstarleyfis til laxeldis gegnt bæjarstæðinu.
Rúmur fjórðungur íbúa á Stöðvarfirði leggst gegn fyrirhuguðu laxeldi
Matvælastofnun fékk á dögunum sendar undirskriftir um 50 íbúa á Stöðvarfirði sem mótmæla því að Fiskeldi Austfjarða fái útgefið rekstrarleyfi fyrir 7.000 tonna laxeldi í firðinum. Íbúar eru efins um að mörg störf verði til á Stöðvarfirði vegna eldisins.
Kjarninn 1. desember 2021
Þórður Snær Júlíusson
Ríkisstjórn þeirra sem vilja stjórna, ekki leiða
Kjarninn 1. desember 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar