Einmanaleiki og eldra fólk

Elliheimili
Auglýsing

Stutt frétt um stórt mál, jafn­vel á íslenskan mæli­kvarða, birt­ist á blað­síðu 2 í Frétta­blað­inu 18. jan­úar sl. Þar var sagt frá aðgerðum bresku rík­is­stjórn­ar­innar sem fólust í að setja verk­efnið „ein­semd inn á borð ráð­herra“. Mark­mið Breta er að bregð­ast við vax­andi ein­semd í sam­fé­lag­inu og heiðra minn­ingu breska stjórn­mála­manns­ins Jo Cox.

Halldór S. Guðmundsson og Berglind Magnúsdóttir

Ein­mana­leiki er sam­fé­lags­legt og ein­stak­ling­bundið vanda­mál, víðar en í Bret­landi. Þannig má sjá umfjall­anir um lands­dekk­andi átaks­verk­efni t.d. í Dan­mörku, Ástr­al­íu, Bret­landi og víð­ar. Full­yrt er að 9 millj­ónir Breta séu oft eða alltaf ein­mana og í danskri rann­sókn kemur fram að um 24% þeirra sem eru 65 ára og eldri upp­lifi sig stundum eða oft ein­mana. Lík­am­leg­ar, and­legar og sam­fé­lags­legar afleið­ingar ein­mana­leika eru sagðar hættu­legri heils­unni en offita eða að reykja 15 sígar­ettur á dag. Af þessum ástæðum kallar breska rík­is­stjórnin nú til stefnu­mót­unar og aðgerða á efsta plani stjórn­kerf­is­ins.

En hver er staðan á Íslandi –er ein­hver ein­mana­leiki hér og er til­efni til að ætla að afleið­ingar ein­man­leika séu svip­aðar hér og í öðrum lönd­um?

Auglýsing

Í könnun sem gerð var í lok árs 2016 og unnin var af Félags­vís­inda­stofnun Háskóla Íslands fyrir Vel­ferð­ar­svið Reykja­vík­ur­borg­ar, vel­ferð­ar­ráðu­neytið og Lands­sam­band eldri borg­ara, kom fram að um tveir af hverjum þremur eldri borg­urum (um 65%) er aldrei ein­mana. Hóp­ur­inn sem upp­lifir ein­mana­leika hefur þó stækk­aði frá árinu 2007 að fyrsta könn­unin var gerð og árið 2012 mæld­ust 13% eldri borg­ara stundum eða oft ein­mana og það hlut­fall orðið 17% svar­enda árið 2016. Þá kom einnig fram að mun fleiri upp­lifa ein­mana­leika stundum eða oft, í hópi þeirra sem eru ógiftir eða ekkj­ur/ekklar, búa ein­ir, eru tekju­litlir eða búa við slæma heilsu.

Í nýrri íslenskri rann­sókn meðal 60 ára og eldri kemur fram að um 22% Íslend­inga sem eru 67 ára og eldri upp­lifa sig ein­mana stundum eða oft. Fleiri konur en karlar upp­lifa ein­mana­leika og þá virð­ast þeir sem yngri eru (eru 60-67 ára) upp­lifa meiri ein­mana­leika en þeir sem eldri eru. Því má gera ráð fyrir að á bil­inu 7000 - 8500 Íslend­ingar 67 ára og eldri upp­lifi ein­mana­leika stundum eða oft. Þessar nið­ur­stöður eru í takti við það sem áður hefur komið fram og að ýmis­legt bendi til að meiri ein­mana­leiki sé meðal yngra fólks en eldra.

Til að bregð­ast við ein­mana­leika meðal þjón­ustu­þega og við­leitni til að setja mál­efnið á dag­skrá, hafa Öldr­un­ar­heim­ili Akur­eyrar og skrif­stofa öldr­un­ar- og hús­næð­is­mála hjá Vel­ferð­ar­sviði Reykja­vík­ur­borg­ar, þýtt og gefið út bæk­ling um ein­mana­leika meðal eldra fólks. Þekkt er að ein­mana­leiki hefur veru­leg áhrif á lífs­gæði eldra fólks og þörf þess fyrir aðstoð eða þjón­ustu.

Það er okkar mat að nægt til­efni sé til að rík­is­stjórn og sveita­stjórnir hér á landi, sýni frum­kvæði og fylgi for­dæmi ann­arra þjóða með því að marka skýra stefnu og aðgerða­á­ætlun til að vinna gegn ein­mana­leika, bæði yngra og eldra fólks.

Höf­undar starfa við vel­ferð­ar­þjón­ustu sveit­ar­fé­laga. Hall­dór S. Guð­munds­son er fram­kvæmda­stjóri Öldr­un­ar­heim­ila Akur­eyrar og Berg­lind Magn­ús­dóttir er skrif­stofu­stjóri öldr­un­ar- og hús­næð­is­mála hjá Vel­ferð­ar­sviði Reykja­vík­ur.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Drífa Snædal er forseti ASÍ.
Ætlast til þess að samfélagslegir hagsmunir ráði för en ekki hagsmunir peningaaflanna
Forseti ASÍ segir fjölmörg verkefni sem stjórnvöld gáfu loforð um í tengslum við núgildandi kjarasamninga út af standa. Þá segir hún að „sumargjöf“ Icelandair til flugfreyja muni lita þau verkefni sem fram undan eru hjá verkalýðshreyfingunni.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra.
„Það eina sem er alveg öruggt“ er að meiri útbreiðsla þýðir meira af alvarlegum veikindum
Vonbrigði. Áfall. Erfið staða. „Það er aldrei hægt að leggja of mikla áherslu á það að í þessari baráttu er veiran óvinurinn,“ sagði Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn á upplýsingafundi þar sem okkur voru fluttar þungar fréttir.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Einn sjúklingur á gjörgæslu og í öndunarvél
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir upplýsti um það á upplýsingafundi almannavarna í dag að einn sjúklingur liggur nú á gjörgæslu vegna COVID-19. Hann er á fertugsaldri og í öndunarvél.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra.
Víðir: Faraldur skollinn á að nýju
Mögulega verða einhverjir lagðir inn vegna COVID-19. Annað hópsmitið hefur verið rakið til veitingastaðar í Reykjavík. Tæplega 50 manns eru í sóttkví í Vestmannaeyjum vegna smits sem greindist hjá einstaklingum sem þar voru um verslunarmannahelgina.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra.
Ráðherra boðar til samráðs lykilaðila vegna COVID-19
Heilbrigðisráðherra hefur ákveðið að boða til samráðsvettvangs í formi vinnustofu þann 20. ágúst. Þar verður rætt hvernig móta megi aðgerðir og stefnu til lengri tíma litið með tilliti til faraldurs COVID-19.
Kjarninn 7. ágúst 2020
109 virk smit – 914 í sóttkví
Sautján ný innanlandssmit af kórónuveirunni greindust hér á landi í gær og þrjú í landamæraskimun. 109 manns eru nú með COVID-19 og í einangrun.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Stórir lífeyrissjóðir hafa ekki farið vel út úr fjárfestingu í Icelandair
Aðkoma stærstu hluthafa Icelandair, sem hafa það hlutverk að ávaxta lífeyri landsmanna, að félaginu síðastliðinn áratug hefur ekki skilað mikilli arðsemi, og í tveimur tilfellum miklu tapi. Þessir sömu sjóðir munu á næstu dögum þurfa að taka ákvörðun.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Eggert Þór Kristófersson er forstjóri Festi.
Festi ætlar að greiða út 657 milljóna króna arðinn í september
Festi hagnaðist um 525 milljónir króna á síðasta ársfjórðungi þrátt fyrir þær takmarkanir sem voru í gildi vegna COVID-19. Félagið frestaði arðgreiðslu vegna síðasta árs í apríl, en ætlar nú að greiða hana í næsta mánuði.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar