Einmanaleiki og eldra fólk

Elliheimili
Auglýsing

Stutt frétt um stórt mál, jafn­vel á íslenskan mæli­kvarða, birt­ist á blað­síðu 2 í Frétta­blað­inu 18. jan­úar sl. Þar var sagt frá aðgerðum bresku rík­is­stjórn­ar­innar sem fólust í að setja verk­efnið „ein­semd inn á borð ráð­herra“. Mark­mið Breta er að bregð­ast við vax­andi ein­semd í sam­fé­lag­inu og heiðra minn­ingu breska stjórn­mála­manns­ins Jo Cox.

Halldór S. Guðmundsson og Berglind Magnúsdóttir

Ein­mana­leiki er sam­fé­lags­legt og ein­stak­ling­bundið vanda­mál, víðar en í Bret­landi. Þannig má sjá umfjall­anir um lands­dekk­andi átaks­verk­efni t.d. í Dan­mörku, Ástr­al­íu, Bret­landi og víð­ar. Full­yrt er að 9 millj­ónir Breta séu oft eða alltaf ein­mana og í danskri rann­sókn kemur fram að um 24% þeirra sem eru 65 ára og eldri upp­lifi sig stundum eða oft ein­mana. Lík­am­leg­ar, and­legar og sam­fé­lags­legar afleið­ingar ein­mana­leika eru sagðar hættu­legri heils­unni en offita eða að reykja 15 sígar­ettur á dag. Af þessum ástæðum kallar breska rík­is­stjórnin nú til stefnu­mót­unar og aðgerða á efsta plani stjórn­kerf­is­ins.

En hver er staðan á Íslandi –er ein­hver ein­mana­leiki hér og er til­efni til að ætla að afleið­ingar ein­man­leika séu svip­aðar hér og í öðrum lönd­um?

Auglýsing

Í könnun sem gerð var í lok árs 2016 og unnin var af Félags­vís­inda­stofnun Háskóla Íslands fyrir Vel­ferð­ar­svið Reykja­vík­ur­borg­ar, vel­ferð­ar­ráðu­neytið og Lands­sam­band eldri borg­ara, kom fram að um tveir af hverjum þremur eldri borg­urum (um 65%) er aldrei ein­mana. Hóp­ur­inn sem upp­lifir ein­mana­leika hefur þó stækk­aði frá árinu 2007 að fyrsta könn­unin var gerð og árið 2012 mæld­ust 13% eldri borg­ara stundum eða oft ein­mana og það hlut­fall orðið 17% svar­enda árið 2016. Þá kom einnig fram að mun fleiri upp­lifa ein­mana­leika stundum eða oft, í hópi þeirra sem eru ógiftir eða ekkj­ur/ekklar, búa ein­ir, eru tekju­litlir eða búa við slæma heilsu.

Í nýrri íslenskri rann­sókn meðal 60 ára og eldri kemur fram að um 22% Íslend­inga sem eru 67 ára og eldri upp­lifa sig ein­mana stundum eða oft. Fleiri konur en karlar upp­lifa ein­mana­leika og þá virð­ast þeir sem yngri eru (eru 60-67 ára) upp­lifa meiri ein­mana­leika en þeir sem eldri eru. Því má gera ráð fyrir að á bil­inu 7000 - 8500 Íslend­ingar 67 ára og eldri upp­lifi ein­mana­leika stundum eða oft. Þessar nið­ur­stöður eru í takti við það sem áður hefur komið fram og að ýmis­legt bendi til að meiri ein­mana­leiki sé meðal yngra fólks en eldra.

Til að bregð­ast við ein­mana­leika meðal þjón­ustu­þega og við­leitni til að setja mál­efnið á dag­skrá, hafa Öldr­un­ar­heim­ili Akur­eyrar og skrif­stofa öldr­un­ar- og hús­næð­is­mála hjá Vel­ferð­ar­sviði Reykja­vík­ur­borg­ar, þýtt og gefið út bæk­ling um ein­mana­leika meðal eldra fólks. Þekkt er að ein­mana­leiki hefur veru­leg áhrif á lífs­gæði eldra fólks og þörf þess fyrir aðstoð eða þjón­ustu.

Það er okkar mat að nægt til­efni sé til að rík­is­stjórn og sveita­stjórnir hér á landi, sýni frum­kvæði og fylgi for­dæmi ann­arra þjóða með því að marka skýra stefnu og aðgerða­á­ætlun til að vinna gegn ein­mana­leika, bæði yngra og eldra fólks.

Höf­undar starfa við vel­ferð­ar­þjón­ustu sveit­ar­fé­laga. Hall­dór S. Guð­munds­son er fram­kvæmda­stjóri Öldr­un­ar­heim­ila Akur­eyrar og Berg­lind Magn­ús­dóttir er skrif­stofu­stjóri öldr­un­ar- og hús­næð­is­mála hjá Vel­ferð­ar­sviði Reykja­vík­ur.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Rúmur hálfur milljarður í utanlandsferðir þingmanna og forseta þingsins á tíu árum
Rúmar 60 milljónir fóru í utanlandsferðir embættis forseta Alþingis og þingmanna árið 2018. Kostnaðurinn var minnstur árið 2009 – rétt eftir hrun.
Kjarninn 21. janúar 2020
Ólafur Örn Nielsen ráðinn aðstoðarforstjóri Opinna kerfa
Nýir fjárfestar komu að Opnum kerfum í fyrra og hana nú ráðið bæði nýjan forstjóra og aðstoðarforstjóra.
Kjarninn 21. janúar 2020
Auður ríkustu konu Afríku byggður á arðráni fátækrar þjóðar
Frá Angóla og víða um Afríku, Evrópu og Mið-Austurlönd, liggur flókið net fjárfestinga í bönkum, olíu, sementi, fjarskiptum, fjölmiðlum og demöntum. Ríkasta kona Afríku segist hafa byggt þetta ævintýralega viðskiptaveldi sitt upp á eigin verðleikum.
Kjarninn 21. janúar 2020
Kvikan
Kvikan
#Megxit, peningaþvætti, spilling og brot Seðlabankans
Kjarninn 21. janúar 2020
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir er formaður Viðreisnar. Hún er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins.
Mælt fyrir frumvarpi sem kúvendir fiskveiðistjórnunarkerfinu
Frumvarp þriggja stjórnarandstöðuflokka um eðlisbreytingu á því umhverfi sem sjávarútvegsfyrirtæki starfa í hérlendis, verður tekið til umræðu á þingi í dag samkvæmt fyrirliggjandi dagskrá.
Kjarninn 21. janúar 2020
Stuðningskonur leikskólanna
Kynjað verðmætamat og leikskólinn
Kjarninn 21. janúar 2020
Þröngar skorður í hálaunalandi
Á að fella gengið til að örva efnahagslífið? Er aukin sjálfvirkni að fara eyða störfum hraðar en almenningur átta sig á? Gylfi Zoega hagfræðiprófessor skrifaði ítarlega grein í Vísbendingu þar sem þessi mál eru til umræðu.
Kjarninn 20. janúar 2020
Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar.
Segir kominn tíma á stjórn án Sjálfstæðisflokks
Formaður Samfylkingarinnar segir tími til komin að hætta að láta Sjálfstæðisflokkinn velja sér dansfélaga og stjórna á eigin forsendum.
Kjarninn 20. janúar 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar