Einmanaleiki og eldra fólk

Elliheimili
Auglýsing

Stutt frétt um stórt mál, jafn­vel á íslenskan mæli­kvarða, birt­ist á blað­síðu 2 í Frétta­blað­inu 18. jan­úar sl. Þar var sagt frá aðgerðum bresku rík­is­stjórn­ar­innar sem fólust í að setja verk­efnið „ein­semd inn á borð ráð­herra“. Mark­mið Breta er að bregð­ast við vax­andi ein­semd í sam­fé­lag­inu og heiðra minn­ingu breska stjórn­mála­manns­ins Jo Cox.

Halldór S. Guðmundsson og Berglind Magnúsdóttir

Ein­mana­leiki er sam­fé­lags­legt og ein­stak­ling­bundið vanda­mál, víðar en í Bret­landi. Þannig má sjá umfjall­anir um lands­dekk­andi átaks­verk­efni t.d. í Dan­mörku, Ástr­al­íu, Bret­landi og víð­ar. Full­yrt er að 9 millj­ónir Breta séu oft eða alltaf ein­mana og í danskri rann­sókn kemur fram að um 24% þeirra sem eru 65 ára og eldri upp­lifi sig stundum eða oft ein­mana. Lík­am­leg­ar, and­legar og sam­fé­lags­legar afleið­ingar ein­mana­leika eru sagðar hættu­legri heils­unni en offita eða að reykja 15 sígar­ettur á dag. Af þessum ástæðum kallar breska rík­is­stjórnin nú til stefnu­mót­unar og aðgerða á efsta plani stjórn­kerf­is­ins.

En hver er staðan á Íslandi –er ein­hver ein­mana­leiki hér og er til­efni til að ætla að afleið­ingar ein­man­leika séu svip­aðar hér og í öðrum lönd­um?

Auglýsing

Í könnun sem gerð var í lok árs 2016 og unnin var af Félags­vís­inda­stofnun Háskóla Íslands fyrir Vel­ferð­ar­svið Reykja­vík­ur­borg­ar, vel­ferð­ar­ráðu­neytið og Lands­sam­band eldri borg­ara, kom fram að um tveir af hverjum þremur eldri borg­urum (um 65%) er aldrei ein­mana. Hóp­ur­inn sem upp­lifir ein­mana­leika hefur þó stækk­aði frá árinu 2007 að fyrsta könn­unin var gerð og árið 2012 mæld­ust 13% eldri borg­ara stundum eða oft ein­mana og það hlut­fall orðið 17% svar­enda árið 2016. Þá kom einnig fram að mun fleiri upp­lifa ein­mana­leika stundum eða oft, í hópi þeirra sem eru ógiftir eða ekkj­ur/ekklar, búa ein­ir, eru tekju­litlir eða búa við slæma heilsu.

Í nýrri íslenskri rann­sókn meðal 60 ára og eldri kemur fram að um 22% Íslend­inga sem eru 67 ára og eldri upp­lifa sig ein­mana stundum eða oft. Fleiri konur en karlar upp­lifa ein­mana­leika og þá virð­ast þeir sem yngri eru (eru 60-67 ára) upp­lifa meiri ein­mana­leika en þeir sem eldri eru. Því má gera ráð fyrir að á bil­inu 7000 - 8500 Íslend­ingar 67 ára og eldri upp­lifi ein­mana­leika stundum eða oft. Þessar nið­ur­stöður eru í takti við það sem áður hefur komið fram og að ýmis­legt bendi til að meiri ein­mana­leiki sé meðal yngra fólks en eldra.

Til að bregð­ast við ein­mana­leika meðal þjón­ustu­þega og við­leitni til að setja mál­efnið á dag­skrá, hafa Öldr­un­ar­heim­ili Akur­eyrar og skrif­stofa öldr­un­ar- og hús­næð­is­mála hjá Vel­ferð­ar­sviði Reykja­vík­ur­borg­ar, þýtt og gefið út bæk­ling um ein­mana­leika meðal eldra fólks. Þekkt er að ein­mana­leiki hefur veru­leg áhrif á lífs­gæði eldra fólks og þörf þess fyrir aðstoð eða þjón­ustu.

Það er okkar mat að nægt til­efni sé til að rík­is­stjórn og sveita­stjórnir hér á landi, sýni frum­kvæði og fylgi for­dæmi ann­arra þjóða með því að marka skýra stefnu og aðgerða­á­ætlun til að vinna gegn ein­mana­leika, bæði yngra og eldra fólks.

Höf­undar starfa við vel­ferð­ar­þjón­ustu sveit­ar­fé­laga. Hall­dór S. Guð­munds­son er fram­kvæmda­stjóri Öldr­un­ar­heim­ila Akur­eyrar og Berg­lind Magn­ús­dóttir er skrif­stofu­stjóri öldr­un­ar- og hús­næð­is­mála hjá Vel­ferð­ar­sviði Reykja­vík­ur.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kveikur
Kveikur sendir frá sér yfirlýsingu
Ritstjóri Kveiks segir að vinnubrögð RÚV og sá tími sem Samherja gafst til andsvara sé fyllilega í samræmi við lögbundar skyldur samkvæmt lögum um Ríkisútvarpið og reglum sem hvíla á blaða- og fréttamönnum.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Verkalýðsforystunni ekki skemmt
Ekki stendur á viðbrögðum í samfélaginu eftir afhjúpanir fréttaskýringaþáttarins Kveiks og Stundarinnar í gærkvöldi. Forysta stærstu verkalýðsfélaganna lætur ekki sitt eftir liggja í umræðunni.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra.
Svandís: Mynd af græðgi sem fór úr böndunum
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra, segir að þær ávirðingar sem fram komu í umfjöllun Kveiks um meintar mútugreiðslur Samherja í Namibíu séu stórmál. Hún segir að sú mynd sem dregin var upp í þættinum sé mynd af græðgi sem fór úr böndunum.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Bryndís Kristjánsdóttir skattrannsóknarstjóri.
Skattrannsóknarstjóri fékk nýlega gögn frá namibískum yfirvöldum
Embætti skattrannsóknarstjóra hefur bæst í hóp fjölmargra annarra rannsóknaraðila, hérlendis og erlendis, sem eru að skoða gögn um möguleg íslensk lögbrot í Namibíu. Opinberað var í gær að Samherji liggi undir grun um að hafa framið lögbrot.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Nýi Seðlabankastormurinn hófst eftir að Kveikur nálgaðist Þorstein Má
Þorsteinn Már Baldvinsson hefur frá því í lok síðasta mánaðar ítrekað ásakað RÚV og Helga Seljan um hafa verið gerendur í rannsókn á Samherja sem hófst 2012. Þegar ásakanirnar hófust hafði Þorsteini þegar verið greint frá umfjöllunarefni Kveiks.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Segir Kristján Þór Júlíusson hafa hitt „hákarlana“ frá Namibíu
Í Stundinni segir að Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja, hafi kynnt Kristján Þór Júlíusson sem „sinn mann“ í ríkisstjórninni.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Samherji kennir Jóhannesi um allt – Segjast ekkert hafa að fela
Þorsteinn Már Baldvinsson segir það mikil vonbrigði að fyrrverandi starfsmaður fyrirtækisins hafi „hugsanlega flækt Samherja í viðskipti sem kunni að vera ólögmæt.“
Kjarninn 12. nóvember 2019
Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja.
Samherji hefur hagnast um 112 milljarða á átta árum
Samherji hefur hagnast gríðarlega á síðustu árum. Eigið fé samstæðunnar var 111 milljarðar króna um síðustu áramót. Fjárfestingar Samherja eru mun víðar en bara í sjávarútvegi.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar