Slembival sem svar við alvarlegasta vanda stjórnmálanna

Gústav Adolf Bergmann Sigurbjörnsson segir að Reykjavíkurborg hafi verið framarlega í lýðræðistilraunum og hafi átt gott samtal við borgarbúana. En á næsta kjörtímabili þurfi að gera enn betur.

Auglýsing

Ein alvar­leg­asta ógnin sem stafar að lýð­ræð­inu í dag er vax­andi áhuga­leysi almenn­ings um lýð­ræð­is­lega þátt­töku. Eitt mik­il­væg­asta verk­efni stjórn­mál­anna er því að snúa þess­ari þróun við. Rót­tæk­asta, og hugs­an­lega áhrifa­rík­asta aðferðin til þess að ná því mark­miði er slembival: Að velja af handa­hófi venju­legt fólk eins og mig og þig til þess að taka þátt í opin­berum störf­um.

Slembival og full­trúa­lýð­ræði

Helstu rökin gegn slembivali er að það með því tryggjum við ekki að við fáum hæft fólk til starfa. En reynslan af mis­mun­andi formum slembivals, t.a.m. í Eist­landi, Oregon-­fylki í Banda­ríkj­unum og í Írlandi, virð­ast gefa allt annað til kynna. Og við skulum ekki gleyma að hefð­bundnar kosn­ingar hafa heldur ekki verið nein trygg­ing. Valda­sjúkt fólk og fáfróðir frama­gosar með mik­il­mennsku­brjál­æði hafa oftar en einu sinni kom­ist til áhrifa í kosn­ing­um. Síð­ustu for­seta­kosn­ingar í Banda­ríkj­unum eru auð­vitað nær­tækt dæmi.

Lýð­ræðið er aug­ljós­lega í krísu. Rót­tæk­asta lausnin á þeirri krísu er að virkja fólk, almenn­ing, til beinnar þátt­töku í ákvarð­ana­töku.

Auglýsing

Hvernig fer slembival fram?

Slembival hefur verið reynt og notað víðs vegar um heim og með góðum árangri. Við eigum okkar eigin til­raun í formi þjóð­fund­anna 2009 og 2010. Þó þeir hafi ekki haft skýrt vald­svið eða bundið hendur ráða­manna hvað stefnu­mótun varðar þá var mikil ánægja meðal þátt­tak­enda með fund­ina og þeir léku mik­il­vægt hlut­verk í því skapa umræðu um hvers­konar sam­fé­lagi við viljum búa í.

Við getum notað slembival með ýmsum hætti. Við getum skipað íbúa­þing þar sem stefna til fram­tíðar er mót­uð. Við getum notað það til þess að fram­kvæma rök­ræðukann­an­ir, þar sem afmark­aður hópur borg­ar­búa fær tæki­færi til þess að kynna sér mál í þaula og taka upp­lýsta ákvörðun um þau eða við getum hrein­lega skipað fólk í hverf­is­ráð með slembivali.

Póli­tík og stjórn­mál

Slembivalið er óplægður akur þegar kemur að því að virkja lýð­ræð­ið, að tengja fleiri borg­ara við stjórn­kerfið og ákvörð­un­ar­töku, að dreifa vald­inu og tryggja að sem flestar raddir fái að heyr­ast.

Af hverju ættum við t.d. að sætta okkur við að stórt og dýrt verk­efni eins og það að setja Mikla­braut í stokk sé póli­tískt bit­bein eða slag­orð í kosn­inga­bar­áttu? Væri ekki nær að setja slíkt verk­efni í rök­ræðukönnun og leita leiða til þess að kom­ast að því hver upp­lýst ákvörðun almenn­ings væri og koma okkur þannig undan póli­tískum skot­grafa­hern­aði og kjör­tíma­bila­hugs­un?

Við þurfum að koma til móts við þá sem hafa áhuga á stjórn­málum en ekki póli­tík. Fólk hefur áhuga á því að hafa áhrif á sam­fé­lagið sem það býr í en hefur á end­anum mjög fá tæki­færi til þess. Slembival er leið til þess að ná til þess fólks – og virkja það.

Stjórn­málin hafa orðið póli­tík­inni að bráð. Við höfum skapað þrösk­ulda í stjórn­mála­þátt­töku sem eru ekk­ert endi­lega að skila okkur bestu nið­ur­stöð­unum eða þeim lýð­ræð­is­leg­ustu.

Reykja­vík­ur­borg hefur verið fram­ar­lega í lýð­ræð­istil­raunum og hefur átt gott sam­tal við borg­ar­bú­ana. En á næsta kjör­tíma­bili þurfum við að gera enn bet­ur.

Höf­undur situr í Stjórn­kerf­is- og lýð­ræð­is­ráði Reykja­vík­ur­borgar og skipar 6. sæti á fram­boðs­lista VG fyrir borg­ar­stjórn­ar­kosn­ing­arn­ar.

Ingvar Smári Birgisson, formaður Sambands ungra sjálfstæðismanna.
Ákvörðun um lögbann ekki tekin í dag
Ekki verður tekin ákvörðun um lögbann á vefsíðuna tekjur.is í dag en Ingvar Smári Birgisson, formaður Sambands ungra sjálfstæðismanna, gerði kröfu um að lögbann yrði sett á vefinn.
Kjarninn 16. október 2018
Skiptastjóri félags Björgólfs Thors og Róberts stefnir Glitni
Björgólfur Thor Björgólfsson ábyrgist greiðslu kostnaðar í riftunarmáli félags sem á engar eignir gegn Glitni HoldCo. Hann er annar af tveimur kröfuhöfum sem lýstu samtals 13,9 milljörðum króna í búið. Hinn er stefndi í málinu, Glitnir HoldCo.
Kjarninn 16. október 2018
Reykjanesbær ófær um að þjónusta fleiri hælisleitendur
Velferðarráð Reykjanesbæjar hafnaði beiðni um að sjá um þjónustu við fleiri hælisleitendur en bærinn aðstoðar nú allt að 70 hælisleitendur. Útlendingastofnun bætir við húsnæði í Reykjanesbæ vegna fjölda hælisumsókna.
Kjarninn 16. október 2018
Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri.
Samfylkingin tapar fylgi og ábyrgðin sögð Dags í Braggamálinu
Meirihlutinn í borgarstjórn bætir við sig fylgi þó að Samfylkingin dali. Þriðjungur telur borgarstjóra bera ábyrgð í Braggamálinu.
Kjarninn 16. október 2018
Hugmyndamaðurinn Paul Allen látinn
Paul Allen er fallinn frá, 65 ára að aldri. Hann lést í dag eftir skammvinn veikindi. Banamein hans var krabbamein, en hann greindist nýlega með það, í fjórða sinn á ævinni.
Kjarninn 15. október 2018
Magnús Halldórsson
Ísland í miðpunkti áhættuáhrifa loftslagsbreytinga
Kjarninn 15. október 2018
Samkeppniseftirlitið óskar eftir umsögnum vegna fyrir hugaðs samstarfs Árvakurs og 365 miðla
Morgunblaðið og Fréttablaðið vilja efla útgáfustarfsemi sína með samstarfi á sviði prentunar og dreifingar.
Kjarninn 15. október 2018
Melkorka Mjöll Kristinsdóttir
Ísland og alþjóðleg kjarnorkuafvopnun
Kjarninn 15. október 2018
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar