Slembival sem svar við alvarlegasta vanda stjórnmálanna

Gústav Adolf Bergmann Sigurbjörnsson segir að Reykjavíkurborg hafi verið framarlega í lýðræðistilraunum og hafi átt gott samtal við borgarbúana. En á næsta kjörtímabili þurfi að gera enn betur.

Auglýsing

Ein alvar­leg­asta ógnin sem stafar að lýð­ræð­inu í dag er vax­andi áhuga­leysi almenn­ings um lýð­ræð­is­lega þátt­töku. Eitt mik­il­væg­asta verk­efni stjórn­mál­anna er því að snúa þess­ari þróun við. Rót­tæk­asta, og hugs­an­lega áhrifa­rík­asta aðferðin til þess að ná því mark­miði er slembival: Að velja af handa­hófi venju­legt fólk eins og mig og þig til þess að taka þátt í opin­berum störf­um.

Slembival og full­trúa­lýð­ræði

Helstu rökin gegn slembivali er að það með því tryggjum við ekki að við fáum hæft fólk til starfa. En reynslan af mis­mun­andi formum slembivals, t.a.m. í Eist­landi, Oregon-­fylki í Banda­ríkj­unum og í Írlandi, virð­ast gefa allt annað til kynna. Og við skulum ekki gleyma að hefð­bundnar kosn­ingar hafa heldur ekki verið nein trygg­ing. Valda­sjúkt fólk og fáfróðir frama­gosar með mik­il­mennsku­brjál­æði hafa oftar en einu sinni kom­ist til áhrifa í kosn­ing­um. Síð­ustu for­seta­kosn­ingar í Banda­ríkj­unum eru auð­vitað nær­tækt dæmi.

Lýð­ræðið er aug­ljós­lega í krísu. Rót­tæk­asta lausnin á þeirri krísu er að virkja fólk, almenn­ing, til beinnar þátt­töku í ákvarð­ana­töku.

Auglýsing

Hvernig fer slembival fram?

Slembival hefur verið reynt og notað víðs vegar um heim og með góðum árangri. Við eigum okkar eigin til­raun í formi þjóð­fund­anna 2009 og 2010. Þó þeir hafi ekki haft skýrt vald­svið eða bundið hendur ráða­manna hvað stefnu­mótun varðar þá var mikil ánægja meðal þátt­tak­enda með fund­ina og þeir léku mik­il­vægt hlut­verk í því skapa umræðu um hvers­konar sam­fé­lagi við viljum búa í.

Við getum notað slembival með ýmsum hætti. Við getum skipað íbúa­þing þar sem stefna til fram­tíðar er mót­uð. Við getum notað það til þess að fram­kvæma rök­ræðukann­an­ir, þar sem afmark­aður hópur borg­ar­búa fær tæki­færi til þess að kynna sér mál í þaula og taka upp­lýsta ákvörðun um þau eða við getum hrein­lega skipað fólk í hverf­is­ráð með slembivali.

Póli­tík og stjórn­mál

Slembivalið er óplægður akur þegar kemur að því að virkja lýð­ræð­ið, að tengja fleiri borg­ara við stjórn­kerfið og ákvörð­un­ar­töku, að dreifa vald­inu og tryggja að sem flestar raddir fái að heyr­ast.

Af hverju ættum við t.d. að sætta okkur við að stórt og dýrt verk­efni eins og það að setja Mikla­braut í stokk sé póli­tískt bit­bein eða slag­orð í kosn­inga­bar­áttu? Væri ekki nær að setja slíkt verk­efni í rök­ræðukönnun og leita leiða til þess að kom­ast að því hver upp­lýst ákvörðun almenn­ings væri og koma okkur þannig undan póli­tískum skot­grafa­hern­aði og kjör­tíma­bila­hugs­un?

Við þurfum að koma til móts við þá sem hafa áhuga á stjórn­málum en ekki póli­tík. Fólk hefur áhuga á því að hafa áhrif á sam­fé­lagið sem það býr í en hefur á end­anum mjög fá tæki­færi til þess. Slembival er leið til þess að ná til þess fólks – og virkja það.

Stjórn­málin hafa orðið póli­tík­inni að bráð. Við höfum skapað þrösk­ulda í stjórn­mála­þátt­töku sem eru ekk­ert endi­lega að skila okkur bestu nið­ur­stöð­unum eða þeim lýð­ræð­is­leg­ustu.

Reykja­vík­ur­borg hefur verið fram­ar­lega í lýð­ræð­istil­raunum og hefur átt gott sam­tal við borg­ar­bú­ana. En á næsta kjör­tíma­bili þurfum við að gera enn bet­ur.

Höf­undur situr í Stjórn­kerf­is- og lýð­ræð­is­ráði Reykja­vík­ur­borgar og skipar 6. sæti á fram­boðs­lista VG fyrir borg­ar­stjórn­ar­kosn­ing­arn­ar.

CRIPSRi notað til að skoða erfðamengi baktería
Hvaða gen eru það sem bakteríur nýta sér til að verjast sýklalyfjum?
Kjarninn 19. janúar 2019
Viðar Freyr Guðmundsson
Máttlaus áhrif lækkunar hámarkshraða
Leslistinn 19. janúar 2019
Jóhann Bogason
Skömm sé Háskóla Íslands
Kjarninn 19. janúar 2019
Þolendur eiga ekki að þurfa að sitja undir Klausturmönnum
Helga Vala Helgadóttir, formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar, segir að Ágúst Ólafur Ágústsson muni ekki koma aftur til starfa í næstu viku. Hún veit ekkert um hvort Bergþór Ólason eða Gunnar Bragi Sveinsson ætli að gera það.
Kjarninn 19. janúar 2019
Koma svo!
Koma svo!
Koma svo - Fyrirgefðu en má ég vera til?
Kjarninn 19. janúar 2019
Tæknispá 2019
Þroskaðra sprotaumhverfi, Elon Musk í kringum tunglið, mannlegar hliðar tækni, hæpheiðar og -dalir og frú Sirrý á íslensku. Þetta er meðal þess sem fram kemur í árlegri tæknispá Hjálmars Gíslasonar.
Kjarninn 19. janúar 2019
Jón Baldvin: Ásakanir „hreinn uppspuni“ eða „skrumskæling á veruleikanum“
Jón Baldvin hefur verið sakaður um kynferðislega áreitni af fjölda kvenna að undanförnu.
Kjarninn 19. janúar 2019
Andlát og skilnaður valda titringi í Seattle-hagkerfinu
Ævintýraleg auðsöfnun stofnenda verðmætustu fyrirtækja heimsins, Microsoft og Amazon, hefur haft mikil áhrif á Seattle svæðið. Skyndilegt andlát Paul Allen og skilnaður Jeff Bezos, hafa valdið titringi í hagkerfi borgarinnar.
Kjarninn 18. janúar 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar