Glansfundur í Helsinki?

Pútín er fastur í sessi í Rússlandi og getur farið rólegur til Helsinki og hitt þar hinn reiða Donald Trump, sem mun nota fundinn til þess að mála upp frekari glansmynd af sér, til að nota í þingkosningum í haust. Gunnar Hólmsteinn Ársælsson skrifar.

Auglýsing

Fyrir áhuga­menn um stjórn­mál lifum við á mjög athygl­is­verðum tím­um. Fyrir vestan haf er Don­ald Trump í Hvíta hús­inu og lætur þar eins og eng­inn hefur gert. Fyrir austan er svo bónd­inn í Kreml, Vla­dimír Pútín, fastur í sessi, enda nýbú­inn að tryggja sér nán­ast öll völd í Rúss­landi til árs­ins 2024 með því að vinna for­seta­kosn­ingar með yfir­burðum fyrr á þessu ári.

Á milli þess­ara tveggja póla eru svo allskyns kall­ar, sem í skjóli kosn­inga, stjórn­ar­skrár­breyt­inga og eða ann­arra hluta hafa náð að lengja í völdum sínum með einum eða öðrum hætti. Þetta eru menn sem eru í raun alræð­is­seggir og alráðir í sínum lönd­um. Nægir að nefna Erdogan Tyrk­lands­for­seta, Viktor Orban í Ung­verja­landi, sem og aðgerðir stjórn­valda í Pól­landi, sem bein­ast gegn því sem við köllum ,,sjálf­stæði dóm­stóla” og „rétt­ar­rík­i“. Tyrk­land er nán­ast komið undir hæl­inn á Erdogan og er að breyt­ast í „eins-­manns-­rík­i“.

Lýð­ræðið á því í raun undir högg að sækja, en jákvæða punkta má þó finna í allskyns hreyf­ingum sem spretta upp á sam­fé­lags­miðlum og er „me-too“-hreyf­ingin og „Black lives matt­er“ ágætis dæmi um það.

Auglýsing

Bola­bít­ur­inn Trump

Næst­kom­andi mánu­dag hitt­ast þeir Trump og Pútín í finnsku vík­inni, Helsinki, en þetta verður síð­asta „stopp“ Trumps á Evr­óput­úrnum hans (best að tala um Trump eins og rokk­stjörnu) sem hófst með „úr­hell­inu“ á NATO-fund­in­um, þar sem Trump hellti sér yfir hina NATO-­leið­tog­ana vegna pen­inga­mála, réð­ist eins og bola­bítur á Ang­elu Merkel og sagði hana vera eins­konar „fanga Rússa“ vegna orku­kaupa Þjóð­verja af þeim í gegnum tíð­ina. Dag­inn eftir strauk Trump síðan öllum mjúk­lega og var smjaðrið upp­mál­að. Svona er taktík hans; að slá fyrst frá sér og faðma síðan alla og knúsa.

Rétt eins og í til­felli Kim Jong Un, hefur Don­ald Trump farið fögrum orðum um ein­vald­inn Vla­dimír Pútín, sem ríkir eins og gömlu keis­ar­arnir yfir Rúss­landi. Trump hefur lýst Pútín sem miklum leið­toga, gáf­uðum og engum ,„dellu­gæja“ (no-non­sense guy). Nú síð­ast hefur hann lýst Pútín sem „sam­keppn­is­að­ila“ en ekki óvini á alþjóða­svið­inu.

Að vísu má taka undir það að Pútín sé senni­lega eng­inn dellu­gæji, en þær aðferðir sem hann hefur notað til að halda völdum í Rúss­landi, verða seint taldar lýð­ræð­is­leg­ar; hann stjórnar öllum fjöl­miðl­um, mikið „grugg“ er í sam­bandi við alla kosn­ingar á valda­tíma Pútíns í Rúss­landi, hann tekur ekki þátt í umræðum í apdrag­anda for­seta­kosn­inga og lög­reglu er beitt af miklu offorsi gegn mót­mæl­end­um, svo dæmi séu tek­in. Pútín er einnig náungi sem þver­brotið hefur alþjóða­lög með inn­limum Krím-skaga  í Rúss­land vorið 2014 og vald­beit­ingu gagn­vart Úkra­ínu í stríð­inu þar, sem og Georgíu árið 2008.

Makedóníu boðið í NATO

En á fund­inum í Helsinki er ekki ólík­legt að mál­efni NATO-beri á góma, enda Rússar búnir að vera fúlir útaf stækkun þess á und­an­förnum árum. Nú hefur enn einu „fyrrum komm­ún­ista­ríki“ verið boðið inn en það er Makedónía (sem var lýð­veldi í gömlu Júgóslavíu). Trump fór af NATO-fund­inum með þá vissu að hann hefði fengið leið­toga þess til þess að eyða miklu meiri pen­ing í NATO. Verði það raun­in, þá eru allar líkur á því að afstaða Rússa harðni enn frekar og það kólni meira í sam­skiptum austur og vest­urs.

Nýr geim­her USA nýtt þrætu­epli?

Annað mál sem kannski lík­legt er að komi upp eru nýjar (og þó ekki) hug­myndir Banda­ríkja­manna um geim­her­inn, eða það sem nú er kallað „Space Force“. Um yrði að ræða sjöttu grein her­afla Banda­ríkj­anna (hinar eru; land­her, land­göngu­lið, floti, flug­her og strand­gæsla) og er geim­hernum ein­fald­lega ætlað að standa fyrir hern­að­ar­að­gerðum í geimn­um. Ólík­legt verður að telj­ast að Pútín og menn hans séu hressir með þessar hug­myndir og ef menn muna svo langt aftur og til 1986 þá strand­aði leið­toga­fundur Ron­ald Reagan, þáver­andi for­seta og Mik­hails Gor­bat­sjovs, síð­asta leið­toga Sov­ét­ríkj­anna í Höfða í Reykja­vík, einmitt á hug­myndum Reag­ans um geim­varn­ar­á­ætlun (sem af gár­ungum var kölluð „Star War­s“).

Pútín gæti þó notað hug­myndir sem þessar í skiptum fyrir við­ur­kenn­inga Trumps á inn­limun Krím-skaga, eða álíka, því óneit­an­leega væri það gott fyrir Pútín að við­ur­kenn­ingu Trumps á Krím-brölt­inu. Slíkt væri hins­vegar afleitt fyrir alþjóð­kerf­ið.

Glands­fundur til heima­brúks?

Ekki verður að telj­ast lík­legt að mann­rétt­inda­mál verði ofar­lega á dag­skránn­ni, eða til­burðir Rússa að blanda sér í stjórn­mál vestan hafs á síð­ari árum. Frekar er lík­legt að um verði að ræða svip­aðan „gl­ans­fund“ og átti sér stað í Singapúr um dag­inn, þegar Kim Jong Un gekk sigri hrós­andi frá samn­inga­borð­inu og Don­ald Trump sagð­ist hafa afgreitt kjarn­orku­vanda­mál N-Kóreu í eitt skipti fyrir öll. Annað er hins­vegar smám saman að koma á dag­inn.

Einnig verður að telj­ast ólík­legt að Trump skelli einni „Merkel“ á Pútín og ausi úr skálum sínum yfir hann. Til þess dáir Trump senni­lega Pútín allt of mik­ið. Lík­legt er að Trump vilji nota þennan fund til „heima­brúks“ en í haust verða þing­kosn­ingar í Banda­rík­unum og þá er gott að geta rifjað upp „góða“ fundi með ein­völdum í austri og montað sig af afrekum á alþjóða­vett­vangi. Enda elskar Trump Trump.

Höf­undur er MA í stjórn­mála­fræði frá Aust­ur-­Evr­ópu­deild Upp­sala­há­skóla í Sví­þjóð.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eggert Þór Kristófersson er forstjóri Festi.
Festi ætlar að greiða út 657 milljóna króna arðinn í september
Festi hagnaðist um 525 milljónir króna á síðasta ársfjórðungi þrátt fyrir þær takmarkanir sem voru í gildi vegna COVID-19. Félagið frestaði arðgreiðslu vegna síðasta árs í apríl, en ætlar nú að greiða hana í næsta mánuði.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Útgáfufélag Fréttablaðsins tapaði 212 milljónum í fyrra
Rekstrartekjur útgáfélagsins sem á Fréttblaðið, Hringbraut, DV og tengda miðla drógust saman á síðasta ári og tap varð á rekstrinum.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Trump sagði öruggt að opna bandaríska skóla því börn væru „næstum ónæm“ fyrir COVID-19.
Trump fer enn og aftur á svig við skilmála samfélagsmiðla
Donald Trump sagði í símaviðtali við Fox and Friends í gær að börn væru „næstum ónæm“ fyrir kórónuveirunni. Facebook-færslu frá forsetanum með ummælunum var eytt og Twitter frysti aðgang tengdan forsetanum.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Þórólfur Matthíasson
Af sykurpúðum
Kjarninn 6. ágúst 2020
Alma Möller, landlæknir.
Alma: Tækifærið er núna
Hópsýkingar munu halda áfram að koma upp hér á landi. „Við verðum að vera undir það búin að horfa upp á þetta næstu mánuði alla vega,“ segir sóttvarnalæknir. Landlæknir sagði að núna væri tækifærið til að kveða niður það smit sem hér er í gangi.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Þórólfur Guðnason og Alma Möller.
„Þannig mun okkur takast að koma okkur út úr þessu COVID-fári“
Sóttvarnalæknir hefur sent heilbrigðisráðherra minnisblað þar sem hann leggur til að landamæraskimun verði haldið áfram með sama hætti og verið hefur. Hann ítrekar mikilvægi persónulegra sóttvarna, skimunar og að beita einangrun og sóttkví.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Fordæma aðgerðir Icelandair í kjaraviðræðum
Norræna flutningamannasambandið sendi frá sér tilkynningu í gær þar sem það fordæmir aðgerðir Icelandair í nýlegum kjarasamningaviðræðum. Samtökin segja þrýsting á stéttarfélög í formi hótana ekki leysa rekstrarvandann sem upp er kominn vegna COVID-19.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Rannsóknir hafa sýnt, án nokkurs vafa, að andlitsgrímur geta komið í veg fyrir COVID-19-smit á milli einstaklinga. Grímurnar gera þó mest gagn við ákveðnar aðstæður og þær þarf að nota á réttan hátt.
„Stutta svarið er já“ – grímur geta komið í veg fyrir smit
Rannsóknir hafa sýnt, án nokkurs vafa, að andlitsgrímur geta komið í veg fyrir COVID-19-smit á milli einstaklinga. Þetta skrifar Jón Magnús Jóhannesson, deildarlæknir á Landspítala, í nýju svari á Vísindavefnum.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar