Glansfundur í Helsinki?

Pútín er fastur í sessi í Rússlandi og getur farið rólegur til Helsinki og hitt þar hinn reiða Donald Trump, sem mun nota fundinn til þess að mála upp frekari glansmynd af sér, til að nota í þingkosningum í haust. Gunnar Hólmsteinn Ársælsson skrifar.

Auglýsing

Fyrir áhuga­menn um stjórn­mál lifum við á mjög athygl­is­verðum tím­um. Fyrir vestan haf er Don­ald Trump í Hvíta hús­inu og lætur þar eins og eng­inn hefur gert. Fyrir austan er svo bónd­inn í Kreml, Vla­dimír Pútín, fastur í sessi, enda nýbú­inn að tryggja sér nán­ast öll völd í Rúss­landi til árs­ins 2024 með því að vinna for­seta­kosn­ingar með yfir­burðum fyrr á þessu ári.

Á milli þess­ara tveggja póla eru svo allskyns kall­ar, sem í skjóli kosn­inga, stjórn­ar­skrár­breyt­inga og eða ann­arra hluta hafa náð að lengja í völdum sínum með einum eða öðrum hætti. Þetta eru menn sem eru í raun alræð­is­seggir og alráðir í sínum lönd­um. Nægir að nefna Erdogan Tyrk­lands­for­seta, Viktor Orban í Ung­verja­landi, sem og aðgerðir stjórn­valda í Pól­landi, sem bein­ast gegn því sem við köllum ,,sjálf­stæði dóm­stóla” og „rétt­ar­rík­i“. Tyrk­land er nán­ast komið undir hæl­inn á Erdogan og er að breyt­ast í „eins-­manns-­rík­i“.

Lýð­ræðið á því í raun undir högg að sækja, en jákvæða punkta má þó finna í allskyns hreyf­ingum sem spretta upp á sam­fé­lags­miðlum og er „me-too“-hreyf­ingin og „Black lives matt­er“ ágætis dæmi um það.

Auglýsing

Bola­bít­ur­inn Trump

Næst­kom­andi mánu­dag hitt­ast þeir Trump og Pútín í finnsku vík­inni, Helsinki, en þetta verður síð­asta „stopp“ Trumps á Evr­óput­úrnum hans (best að tala um Trump eins og rokk­stjörnu) sem hófst með „úr­hell­inu“ á NATO-fund­in­um, þar sem Trump hellti sér yfir hina NATO-­leið­tog­ana vegna pen­inga­mála, réð­ist eins og bola­bítur á Ang­elu Merkel og sagði hana vera eins­konar „fanga Rússa“ vegna orku­kaupa Þjóð­verja af þeim í gegnum tíð­ina. Dag­inn eftir strauk Trump síðan öllum mjúk­lega og var smjaðrið upp­mál­að. Svona er taktík hans; að slá fyrst frá sér og faðma síðan alla og knúsa.

Rétt eins og í til­felli Kim Jong Un, hefur Don­ald Trump farið fögrum orðum um ein­vald­inn Vla­dimír Pútín, sem ríkir eins og gömlu keis­ar­arnir yfir Rúss­landi. Trump hefur lýst Pútín sem miklum leið­toga, gáf­uðum og engum ,„dellu­gæja“ (no-non­sense guy). Nú síð­ast hefur hann lýst Pútín sem „sam­keppn­is­að­ila“ en ekki óvini á alþjóða­svið­inu.

Að vísu má taka undir það að Pútín sé senni­lega eng­inn dellu­gæji, en þær aðferðir sem hann hefur notað til að halda völdum í Rúss­landi, verða seint taldar lýð­ræð­is­leg­ar; hann stjórnar öllum fjöl­miðl­um, mikið „grugg“ er í sam­bandi við alla kosn­ingar á valda­tíma Pútíns í Rúss­landi, hann tekur ekki þátt í umræðum í apdrag­anda for­seta­kosn­inga og lög­reglu er beitt af miklu offorsi gegn mót­mæl­end­um, svo dæmi séu tek­in. Pútín er einnig náungi sem þver­brotið hefur alþjóða­lög með inn­limum Krím-skaga  í Rúss­land vorið 2014 og vald­beit­ingu gagn­vart Úkra­ínu í stríð­inu þar, sem og Georgíu árið 2008.

Makedóníu boðið í NATO

En á fund­inum í Helsinki er ekki ólík­legt að mál­efni NATO-beri á góma, enda Rússar búnir að vera fúlir útaf stækkun þess á und­an­förnum árum. Nú hefur enn einu „fyrrum komm­ún­ista­ríki“ verið boðið inn en það er Makedónía (sem var lýð­veldi í gömlu Júgóslavíu). Trump fór af NATO-fund­inum með þá vissu að hann hefði fengið leið­toga þess til þess að eyða miklu meiri pen­ing í NATO. Verði það raun­in, þá eru allar líkur á því að afstaða Rússa harðni enn frekar og það kólni meira í sam­skiptum austur og vest­urs.

Nýr geim­her USA nýtt þrætu­epli?

Annað mál sem kannski lík­legt er að komi upp eru nýjar (og þó ekki) hug­myndir Banda­ríkja­manna um geim­her­inn, eða það sem nú er kallað „Space Force“. Um yrði að ræða sjöttu grein her­afla Banda­ríkj­anna (hinar eru; land­her, land­göngu­lið, floti, flug­her og strand­gæsla) og er geim­hernum ein­fald­lega ætlað að standa fyrir hern­að­ar­að­gerðum í geimn­um. Ólík­legt verður að telj­ast að Pútín og menn hans séu hressir með þessar hug­myndir og ef menn muna svo langt aftur og til 1986 þá strand­aði leið­toga­fundur Ron­ald Reagan, þáver­andi for­seta og Mik­hails Gor­bat­sjovs, síð­asta leið­toga Sov­ét­ríkj­anna í Höfða í Reykja­vík, einmitt á hug­myndum Reag­ans um geim­varn­ar­á­ætlun (sem af gár­ungum var kölluð „Star War­s“).

Pútín gæti þó notað hug­myndir sem þessar í skiptum fyrir við­ur­kenn­inga Trumps á inn­limun Krím-skaga, eða álíka, því óneit­an­leega væri það gott fyrir Pútín að við­ur­kenn­ingu Trumps á Krím-brölt­inu. Slíkt væri hins­vegar afleitt fyrir alþjóð­kerf­ið.

Glands­fundur til heima­brúks?

Ekki verður að telj­ast lík­legt að mann­rétt­inda­mál verði ofar­lega á dag­skránn­ni, eða til­burðir Rússa að blanda sér í stjórn­mál vestan hafs á síð­ari árum. Frekar er lík­legt að um verði að ræða svip­aðan „gl­ans­fund“ og átti sér stað í Singapúr um dag­inn, þegar Kim Jong Un gekk sigri hrós­andi frá samn­inga­borð­inu og Don­ald Trump sagð­ist hafa afgreitt kjarn­orku­vanda­mál N-Kóreu í eitt skipti fyrir öll. Annað er hins­vegar smám saman að koma á dag­inn.

Einnig verður að telj­ast ólík­legt að Trump skelli einni „Merkel“ á Pútín og ausi úr skálum sínum yfir hann. Til þess dáir Trump senni­lega Pútín allt of mik­ið. Lík­legt er að Trump vilji nota þennan fund til „heima­brúks“ en í haust verða þing­kosn­ingar í Banda­rík­unum og þá er gott að geta rifjað upp „góða“ fundi með ein­völdum í austri og montað sig af afrekum á alþjóða­vett­vangi. Enda elskar Trump Trump.

Höf­undur er MA í stjórn­mála­fræði frá Aust­ur-­Evr­ópu­deild Upp­sala­há­skóla í Sví­þjóð.

Súrnun sjávar og áhrif þess á sjávardýr
Súrnun sjávar leiðir meðal annars til þess að kuðungar snigla sem búa í sjónum verða þynnri, skemmdari og að á þá vanti oft felulitina sem einkennir þá.
Kjarninn 18. október 2018
Þjóðlegir þræðir
Þjóðlegir þræðir
Þjóðlegir þræðir – Jurtalitir
Kjarninn 18. október 2018
Hermundur Sigmundsson
Hoppum út í laugina!
Kjarninn 18. október 2018
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra.
Engri beiðni um fóstureyðingu synjað á síðasta ári
Samkvæmt svari heilbrigðisráðherra við fyrirspurn á Alþingi var þrettán einstaklingum heimilað að rjúfa þungun eftir 16. viku meðgöngu árið 2017.
Kjarninn 18. október 2018
Segir rammaáætlun þurfa að meta efnahagslega þætti
Ragna Árnadóttir, aðstoðarforstjóri Landsvirkjunar, segist ekki vita almennilega í hvaða stöðu rammaáætlun sé. Hún virðist láta meta alla aðra þætti en efnahagslega þegar fundið er út úr því hvaða landsvæði eigi að vernda gagnvart orkunýtingu.
Kjarninn 18. október 2018
Sigríður Halldórsdóttir og Þóra Arnórsdóttir
Óþarfa viðkvæmni
Kjarninn 18. október 2018
Samkeppnishæfni Íslands batnar
Ísland er nú í 24. sæti hvað varðar samkeppnishæfni af 140 þjóðríkjum. Ísland hefur farið upp um fimm sæti á síðustu þremur árum og íslenska hagkerfið er skilgreint sem nýsköpunardrifið.
Kjarninn 18. október 2018
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Fréttir vikunnar og Elon Musk
Kjarninn 18. október 2018
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar