Skandall

Sex ár eru liðin síðan Alþingi boðaði til þjóðaratkvæðagreiðslu um nýja stjórnarskrá. Hjörtur Hjartarson segir tímabært að horfast í augu við að endurskoðun stjórnarskrárinnar hefur farið fram.

Auglýsing

Í dag eru sex ár liðin síðan Alþingi boð­aði til þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um nýja stjórn­ar­skrá. Yfir 2/3 hlutar kjós­enda lýstu stuðn­ingi stjórn­ar­skrána. Í lýð­ræð­is­ríki ætti eng­inn vafi að leika á hvert yrði næsta skref. Þó hefur Alþingi Íslend­inga ekki enn lög­fest þessa nýju og end­ur­skoð­uðu stjórn­ar­skrá fólks­ins. Henni er enn haldið í gísl­ingu stjórn­mála­flokka sem virða ekki grund­vall­ar­reglur lýð­ræð­is.

Enn er reynt að þæfa málið og nú undir for­ystu Katrínar Jak­obs­dóttur for­sæt­is­ráð­herra. Upp­skriftin er hins vegar Sjálf­stæð­is­flokks­ins og segir fyrir um að það skuli taka langan tíma að koma á breyt­ing­um, en flestir vita sem er að Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn vill stjórn­ar­skrá fólks­ins ein­fald­lega feiga. Aðgöngu­miði vinstri grænna að stjórn­ar­sam­starfi við Sjálf­stæð­is­flokk­inn er því dýru verði keypt­ur. Ekki aðeins fyrir flokk­inn, sem  e.t.v. má einu gilda, heldur fyrir fólkið í land­inu. Íslenskt sam­fé­lag.

Ferlið sem for­sæt­is­ráð­herra hefur sett málið í lít­ils­virðir lýð­ræð­is­lega stjórn­ar­hætti og gengur líka gegn sögu­legum veru­leika. Þekkt er að stjórn­ar­skrár verða næstum alltaf til í kjöl­far sam­fé­lags­legra áfalla og á tímum þjóð­fé­lags­legrar ólgu. Jon Elster, einn fremstur fræði­manna heims­ins sem rann­sakað hafa til­urð stjórn­ar­skráa segir um þetta:

Auglýsing

„Gagn­stætt hefð­bund­inni skoð­un, þá eru stjórn­ar­skrár sjaldn­ast skrif­aðar á frið­sömum og yfir­veg­uðum tím­um. Held­ur, vegna þess að stjórn­ar­skrár eru fremur skrif­aðar á tímum sam­fé­lags­legs óróa, fylgja tíma­mótum stjórn­kerf­is­breyt­inga heitar til­finn­ingar og iðu­lega ofbeld­i.“

Elster bendir jafn­framt á að það opn­ast gluggi skamma stund eftir áföll þar sem sam­fé­lög eru reiðu­búin að horfast í augu við erf­iða hluti, en svo lok­ast hann aft­ur. Tæki­færi til breyt­inga líða hjá. Íslend­ingar náðu að nýta sér tæki­færið sem opn­að­ist eftir Hrun: Ný og end­ur­skoðuð stjórn­ar­skrá fædd­ist í löngu, fal­legu og lýð­ræð­is­legu ferli. Hin fyrsta stjórn­ar­skrá sem lands­menn sömdu sér sjálf­ir. Loks­ins! Loks­ins! Ljóst má vera að fyr­ir­ætl­anir for­sæt­is­ráð­herra um víð­tækt sam­ráð við almenn­ing um hug­myndir stjórn­mála­flokk­anna að breyt­ingum á stjórn­ar­skrá ganga ekki upp, því ekki er hægt að fram­kalla slíkt sam­ráð upp úr þurru við til­búnar aðstæð­ur. Almenn­ingur tók þátt í stjórn­ar­skrár­ferl­inu þegar færi gafst eftir Hrun. End­ur­skoð­un­inni er lok­ið.

Tíma­bært er að stjórn­mála­flokkar sem vilja standa með lýð­ræð­is­legum stjórn­ar­háttum og hags­munum almenn­ings gegn sér­hags­mun­um, taki höndum sam­an. Ekki dugar lengur að einn og einn þing­maður á stangli standi með mál­inu. Stjórn­mála­flokkar þurfa að setja málið á odd­inn og berj­ast fyrir því. Í alvöru.

Tíma­bært er að horfast í augu við að end­ur­skoðun stjórn­ar­skrár­innar hefur farið fram. Þaul­unnið frum­varp að nýrri stjórn­ar­skrá lá fyrir Alþingi í mars 2013. Ragnar Aðal­steins­son lög­maður hefur útli­stað verk­efnið sem eftir er, þar sem hann fjall­aði um auð­linda­á­kvæði nýju stjórn­ar­skrár­inn­ar:

„Ákvæði Stjórn­laga­ráðs var samið af óháðum og sjálf­stæðum full­trú­um, sem þjóðin hafði til þess kjörið, og Alþingi svo skipað eftir ógild­ingu Hæsta­réttar á grund­velli forms­at­riða. Ráðið vann verk­efnið fyrir opnum tjöldum og tók sjón­ar­miðum almenn­ings opnum örmum og gaum­gæfði þau. Ráðs­menn komust að sam­eig­in­legum nið­ur­stöðum um efni og orða­lag nýrrar stjórn­ar­skrár fyrir land­ið. Stjórn­ar­skrár­frum­varpið var þannig samið á lýð­ræð­is­legan hátt. Þeim, sem hafa hug á að end­ur­semja og breyta til­lögum ráðs­ins, er vandi á hönd­um, því færa má að því rök að þeir, sem það reyna, verði að færa á það ótví­ræðar sönnur að breyt­ing­ar­til­lögur þeirra séu betur til þess fallnar að treysta almanna­hag en til­lögur ráðs­ins.“

Efn­is­legar breyt­ingar á til­lögum að nýrri stjórn­ar­skrá, sem kjós­endur sam­þykktu í þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu, geta því orðið þær sem öllum er aug­ljóst að séu til bóta.

Þetta er verk­efnið sem Alþingi stendur frammi fyrir og þarf að klára.

Höf­undur situr í stjórn Stjórn­ar­skrár­fé­lags­ins.



Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
ESA hefur verið með augun á íslensku leigubílalöggjöfinni allt frá árinu 2017.
ESA boðar samningsbrotamál út af íslensku leigubílalöggjöfinni
Þrátt fyrir að frumvarp um breytingar á lögum liggi fyrir Alþingi sendi Eftirlitsstofnun EFTA íslenskum stjórnvöldum bréf í dag og boðar að mögulega verði farið í mál út af núgildandi lögum, sem brjóti gegn EES-samningnum.
Kjarninn 20. janúar 2021
Joe Biden, forseti Bandaríkjanna, sór embættiseið sinn fyrr í dag.
Biden: „Það verður enginn friður án samheldni“
Joe Biden var svarinn í embætti forseta Bandaríkjanna fyrr í dag. Í innsetningarræðu sinni kallaði hann eftir aukinni samheldni meðal Bandaríkjamanna svo að hægt yrði að takast á við þau erfiðu verkefni sem biðu þjóðarinnar.
Kjarninn 20. janúar 2021
Helgi Hrafn Gunnarsson
Mikið fagnaðarefni að „nýfasistinn og hrottinn Donald Trump“ láti af embætti
Þingflokksformaður Pírata fagnar brotthvarfi Donalds Trump úr embætti Bandaríkjaforseta og bendir á að uppgangur nýfasisma geti átt sér stað ef við gleymum því að það sé mögulegt.
Kjarninn 20. janúar 2021
Frá miðstjórnarfundi hjá Alþýðusambandi Íslands í febrúar árið 2019.
Segja skorta á röksemdir fyrir sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka
Miðstjórn ASÍ mótmælir harðlega áformum um sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka, segir flýti einkenna ferlið og telur að ekki hafi verið færðar fram fullnægjandi röksemdir fyrir sölunni.
Kjarninn 20. janúar 2021
Gosi – ævintýri spýtustráks
Öll viljum við vera alvöru!
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um sýninguna Gosi – ævintýri spýtustráks sem sýnd er í Borgarleikhúsinu.
Kjarninn 20. janúar 2021
Á nýrri tölfræðisíðu sem sett var í loftið í dag má fylgjast með framgangi bólusetningar gegn COVID-19 hér á landi.
Tæplega 500 manns hafa þegar fengið tvær sprautur
Búið er að gefa rúmlega 40 prósent af Íslendingum yfir 90 ára aldri a.m.k. einn skammt af bóluefni og tæp 13 prósent þeirra sem eru 80-89 ára. Ný tölfræðisíða um bólusetningu hefur verið sett í loftið á vefnum covid.is.
Kjarninn 20. janúar 2021
Ágúst Ólafur Ágústsson.
Ágúst Ólafur verður ekki í framboði fyrir Samfylkinguna í næstu kosningum
Annar oddviti Samfylkingarinnar í Reykjavíkur verður ekki á lista hennar í komandi þingkosningum. Hann bauðst til að taka annað sætið á lista en meirihluti uppstillingarnefndar hafnaði því.
Kjarninn 20. janúar 2021
Rústir hússins að Bræðraborgarstíg 1 standa enn, yfir hálfu ári eftir að það brann.
Rannsaka ætluð brot eiganda Bræðraborgarstígs 1
Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu er með til skoðunar ætlað brot fyrrum eiganda Bræðraborgarstígs 1 á byggingarreglugerð. HMS segir að eigandanum hafi borið að tryggja brunavarnir hússins og þær ekki reynst í samræmi við lög.
Kjarninn 20. janúar 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar